Wynalazek niniejszy dotyczy wyjala¬ wiania czyli sterylizowania smietanki, a w szczególnosci smietanki zawierajacej sto¬ sunkowo duzo tluszczu maslanego, oraz ste¬ rylizatora do jej sterylizowania.Ogólnie znane zasady sterylizacji ply¬ nów przez ogrzewanie ich do wysokiej tem¬ peratury i poddawanie odpowiedniemu ci¬ snieniu sa stosowane obecnie do sterylizo¬ wania mleka. Sposoby przeprowadzania tej sterylizacji sa od czasu do czasu ulepszane, lecz polegaja one wszystkie na tern, iz mle¬ ko przetlacza sie zapomoca pompy przez jeden przewód lub uklad przewodów, w których jest ono najpierw ogrzewane, a na¬ stepnie ochladzane szybko pod cisnieniem.Powyzszej zasady sterylizacji mleka nie u- miano jednak stosowac z powodzeniem wzgledem smietanki lub znanej w handlu smietanki podwójnej, zawierajacej 45% lub wiecej tluszczu maslanego.Sterylizacja mleka lub bardzo chudej smietanki jest zagadnieniem calkowicie roznem od sterylizacji smietanki lub smie¬ tanki podwójnej, gdyz mleko, jako zupelnie plynne, nie ubija sie na maslo podczas prze¬ chodzenia przez pompe, stosowana zazwy¬ czaj w sterylizatorach do mleka, jezeli jed¬ nak nie wytworzy sie w sterylizatorze do smietanki pewnych warunków, opisanych powyzej, to wtedy pompa sterylizatora ubi¬ ja smietanke na ma^lo, czyli zmniejsza jed¬ norodnosc jej konsystencji.Nastepuje przegrzewanie smietanki do wysokiej temperatury, uzywanej przy ste¬ rylizowaniu mleka, lub przegrzewanie jej do temperatury nieodpowiedniej; kulkitlu- szczowe smietanki rozpadaja sie czyli pe-- kaja, wplywajac szkodliwie na swiezosc i cechy naturalne smietanki, nadajac jej za¬ pach smietanki'gotowanej lub sparzonej. W wypadku smietanki podwójnej powyzszy wplyw temperatury posiada szczególne zna¬ czenie, poniewaz od smietanki tej wymaga sie w handlu zachowania nietylko natural¬ nego smaku, zapachu i konsystencji, lecz równiez zdolnosci do ubijania sie na krem czyli piane. Nadmierna temperatura za¬ równo ogrzewania jak i chlodzenia smietan¬ ki lub nagle zmiany temperatury wplywaja szkodliwie na jej cechy naturalne, wobec czego nalezy unikac wysokich temperatur, jezeli pozadane jest otrzymac smietanke dobra.Czas ogrzewania mleka w celu steryli¬ zacji rózni sie równiez od czasu ogrzewania smietanki w tymze celu, gdyz cieplo' przeni¬ ka szybciej przez rzadko plynne mleko, ani¬ zeli przez lepka smietanke, wskutek czego mleko mozna ogrzac do temperatury stery¬ lizacji w znacznie krótszym przeciagu cza¬ su, anizeli smietanke, jak np. w pewnych razach ogrzewanie mleka moze trwac tylko 2 sekundy, gdy tymczasem, aby cieplo mo¬ glo przejsc przez wszystkie czastki smietan¬ ki, nalezy ja ogrzewac przez dwie do trzech minut.Wynalazek niniejszy ma na celu prze¬ zwyciezenie trudnosci, napotykanych pod¬ czas sterylizowania smietanki, oraz umozli¬ wienie zastosowania do tego celu sposobów, uzywanych do sterylizacji mleka. Sposób sterylizowania smietanki zawierajacej sto¬ sunkowo duzo tluszczu maslanego polega, stosownie do wynalazku, na takiem uzyciu jedynie srodków termicznych i mechanicz¬ nych, aby smietanka zachowala wszystkie swe wlasnosci i cechy naturalne i nie podle¬ gala odparowywaniu podczas sterylizacji.Sposób niniejszy mozna stosowac do smie¬ tanki zaraz po jej odwirowaniu zmleka, czyli odwirowanie i sterylizowanie powinny na¬ stepowac bezposrednio po sobie jako jeden ciagly proces. Sposób ten mozna równiez uzyc do regeneracji smietanJki odwirowanej i nagromadzonej poprzednio, która to smie¬ tanka wskutek dosc dlugiego stania skwa- sniala juz do pewnego stopnia, lecz posiada kwasnosc jeszcze nie tak duza, aby mozna bylo ja odczuc zapomoca smaku lub powo¬ nienia, wtedy smietanka ta zostaje steryli¬ zowana bez niszczenia jej cech naturalnych i nie kwasnieje nadaL Sposób niniejszy polega na tern, ze smie¬ tanke, zawierajaca duzo tluszczu maslane¬ go, podgrzewa sie wstepnie przed przetlo- czeniem jej pod cisnieniem zapomoca pom¬ py w celu sterylizacji przez jeden nie¬ przerwany zamkniety przewód, w którym zostaje ona najpierw ogrzana do tempera¬ tury sterylizacji, a nastepnie ochladzana do temperatury normalnej, przyczem podgrze¬ wa sie ja do takiej temperatury, aby ta smietanka nie przeistaczala sie w maslo pod wplywem cisnienia i dzialania pompy.Do wykonywania powyzszego sposobu sluzy odpowiedni sterylizator o przeplywie ciaglym, zasilany przez pompe i zbudowany tak, iz smietanka przetlaczana zapomoca tej pompy przez sterylizator pod cisnieniem zostaje najpierw ogrzana, a nastepnie ochlo¬ dzona, przyczem z pompa polaczony jest podgrzewacz smietanki w ten sposób, iz pompa ssie smietanke posiadajaca juz okre¬ slona temperature i przetlacza ja przez ste¬ rylizator dzialajacy równoczesnie z tym podgrzewaczem.Smietanke znajdujaca sie pod normal- nem cisnieniem atmosferyoznem ogrzewa sie wiec najpierw zapomoca rzeczonego pod¬ grzewacza do temperatury, w której jest ona bardzo plynna, a mianowicie do tempe¬ ratury krwi. Przekonano sie bowiem, sto¬ sownie do wynalazku^ ze jezeli podgrzeje sie smietanke lub smietanke podwójna do tej temperatury, wówczas smietanka ta nie ubija sie na maslo przechodzac przez pom¬ pe sterylizatora i jednoczesnie unika sie zbyt naglego i duzego wzrostu temperatu¬ ry smietanki w czasie jej ogrzewania do — 2 —stosunkowo wysokiej teitttteratury steryli¬ zacji, przyczem, aby podgrzana smietanka zachowala równomierna konsystencje i aby byla dobrze przewietrzana, miesza sie ja lagodnie w podgrzewaczu.Urzadzenie i budowe podgrzewacza smie¬ tanki mozna zmieniac odpowiednio do wa¬ runków i wymagan instalacji, w której go zastosowano. Podgrzewacz ten moze miec np. ipostac zbiornika o podwójnych sciankach odpowiedniego ksztaltu i rozmiaru, miedzy któremi to sciankami krazy bez przerwy ozyn/nik ogrzewajacy smietanke. Do stalego mieszania smietanki sluzy mieszarka, umie¬ szczona w wymienionym -zbiorniku, przy- czem zapomoca specjalnego zaworu mozna regulowac ilosc czynnika podgrzewajacego smietanke, krazacego pomiedzy sciankami zbiornika, w celu odpowiedniego uregulowa¬ nia temperatury smietanki; zawór ten moze w razie potrzeby dzialac samoczynnie.Smietanke juz podgrzana i (utrzymywana w stanie zmieszanym przetlacza sie w ce¬ lu sterylizacji przez ogrzewacz wezownico- wy o równomiernym przeswicie wezownicy, w którym temperatura smietanki podnie¬ siona zostaje do zadanej wysokosci. Do przetlaczania smietanki przez ten ogrze¬ wacz sluzy pompa, dajaca cisnienie poczat¬ kowe równe 2V2 atmosfery, które to cisnie¬ nie spada, dzieki odpowiedniej budowie ogrzewacza, w jego koncu wyjsciowym do 2 atmosfer, a temperatura najwyzsza, do jakiej ogrzana zostaje w nim smietanka, wy¬ nosi okolo 115°'C. W ogrzewaczu mozna u- zyc jako czynnika grzejacego: pare wodna, ogrzane powietrze, ciepla wode lub podob¬ ny czynnik, a ogrzewanie powinno trwac nie dluzej niz 3 minuty. Z ogrzewacza smietanka przebywa pod wplywem cisnie¬ nia pompy, nie wchodzac w zetkniecie z atmosfera, do chlodnicy wezownicowej, której przewód posiada taka sama srednice wewnetrzna, jak przewód ogrzewacza. Tem¬ peratura tej chlodnicy we wstzystkich jej punktach nie powinna byc nizsza od O^C, lecz powinna obnizac sie do 1 lub V2°C w miare zblizenia sie do wylotu chlodnicy i podnosic sie w punktach zblizajacych sie do jej konca wejsciowego.Na rysunku uwidoczniono dotyczace u- rzadzenie w postaci przykladu wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie sterylizator w mysl wynalazku, a fig. 2— schematyczny widok odmiennego podgrze¬ wacza, uzytego w tym sterylizatorze.Zbiornik 1 do smietanki polaczony jest zapomoca rury 2 o odpowiednim przeswicie z pompa 3, ssaca smietanke z tego zbiorni¬ ka i tloczaca ja przez ogrzewacz wezowni- cowy 4 i chlodnice wezownicowa 5 umie- sfzczone jedno za drugiem.Pomiedzy podwójnemi sciankami zbior¬ nika 1, zaopatrzonemi w doplyw i odplyw, krazy czynnik grzejacy, którego przeplyw regulowany jest zapomoca zaworu w celu utrzymywania temperatury smietanki za¬ wartej w zbiorniku / na zadanej wysokosci.Ze zbiornika 1 smietanka przechodzi do pompy 3 dowolnego rodzaju; najkorzystniej jednak, gdy jest to pompa odsrodkowa, ob¬ racajaca sie z taka szybkoscia, aby przy da¬ nych rozmiarach tej pompy wytwarzala ona po swej stronie tloczacej cisnienie najwiek¬ sze równe 2^2 atmosferom. Wyjsciowy ko¬ niec calego sterylizatora zaopatrzony jest w zawór 9, który sluzy do utrzymywania ci¬ snienia smietanki w sterylizatorze na pozio¬ mie nie wyzszym niz 2% atmosfery, czyli nie wyzszym niz najwyzsze cisnienie pompy.Ogrzewacz 4 i chlodnica 5, przez które pompa przetlacza smietanke, moga byc zwy¬ klego typu skraplaczowego, a mianowicie moga sie skladac z sekcyj wezownicowych odpowiedniej dlugosci, tworzacych po zlo¬ zeniu jeden nieprzerwany przewód rurowy o srednicy wewnetrznej, wynoszacej okolo 2V2 cm.Wezownica ogrzewacza 4 umieszczona jest w odpowiednim plaszczu 6, zaopatrzo¬ nym w przewody doprowadzajace i odpro¬ wadzajace czynnik Ogrzewajacy wezownice. - 3 -Wpoblizu wyjsciowego konca ogrzewacza 4 wezownica jego zaopatrzona jest w termo¬ metr 7, wskazujacy temperature smietanki wyplywajacej z ogrzewacza, przyczem ilosc czynnika grzejnego przepuszczanego przez plaszcz otaczajacy wezownice ogrzewacza nalezy tak regulowac, zeby temperatura smietanki wyplywajacej z ogrzewacza wy¬ nosila okolo 115°C.Wezownica chlodnicy 5 posiada taki sam przeswit jak wezownica ogrzewacza 4 i miesci sie w plaszczu izolowanym od cie¬ pla, w którym krazy czynnik chlodzacy w ilosci regulowanej zapomoca zaworu 8.Wylotowy koniec wezownicy chlodnicy 5 mia postac [ramienia zaopatrzonego w zawór 9, sluzacy do regulowania cisnienia w ca¬ lym sterylizatorze, oraz w jeden lub kilka kurków. To ramie zakonczajace wezownice chlodnicy zaopatrzone jest w otwór zamy¬ kany zapomoca kurica i sluzacy do przepu¬ szczania przez obie wezownice sterylizato¬ ra pary wodnej, w celu ich wyjalowienia.Zbiornik do smietanki, uwidoczniony na fig. 2, zaopatrzony jest w mieszarke mecha¬ niczna 10, mieszajaca stale podgrzana smie¬ tanke w zbiorniku.Sterylizator powyzszy dziala w sposób nastepujacy: Wezownice cterylizatora sterylizuje sie najpierw przez przepuszczenie przez nie pary wodnej, a nastepnie przetlacza sie przez te wezownice sterylizatora wode, która ogrzewa sie w ogrzewaczu 4 do tem¬ peratury okolo 115°C, a nastepnie ochladza podczas przechodzenia przez chlodnice 5.Zbiornik, w którym smietanka podgrzana zostala do pozadanej temperatury i jest stale mieszana, laczy sie nastepnie z pom¬ pa 3, która przetlacza te smietanke przez podgrzewacz 4, gdzie po wytloczeniu wody z wezOwnicy, smietanka ogrzewa do tem¬ peratury okolo 115°C, a nastepnie ochladza w chlodnicy 5 i to pod cisnieniem nie niz- szem od dwóch atmosfer. Pb wypompowa¬ niu ze zbiornika 1 wszystkiej w nim zawar¬ tej smietanki, pompe zasila sie ponownie woda, która wytlacza wtedy pod cisnieniem wszystka smietanke, pozostala w wezowni- cach sterylizatora. PL