Przedmiotem niniejszego wynalazku jest cych z ropy naftowej lub otrzymanych przez urzadzenie do katalitycznego rozszczepia- destylacje wegla kamiennego, drzewnego, nia (krakowania) olejów z ropy naftowej lupków bitumicznych i t. d. w obecnosci ka- oraz innych weglowodorów, które usuwaja talizatora, okazuje sie, ze aktywnosc jego powyzsze wady. nie jest stala w czasie trwania powyzszej Wedlug wynalazku pozostalosci olejów, reakcji. Po okresie czynnego dzialania ak- przerobionych w jednym aparacie katali- tywnosc katalizatora zmniejsza sie ciagle i zacyjnym, po usunieciu lekkich frakeyj, nie ustaje zupelnie, o ile nie zostanie om rege- wracaja juz do tego samego katalizatora, nerowany. Stopien czynnosci katalizatora lecz zostaja skierowane do innej komory charakteryzuja otrzymane lekkie frakcje, reakcyjnej, wypelnionej katalizatorem o przyczem ilosc tych produktów zmniejsza wyzszym stopniu aktywnosci. Ten proces sie w miare tego, jak slabnie stopien aktyw- mozna powtarzac kolejno okreslona ilosc nosci katalizatora, i coraz wiecej otrzymuje razy, zaleznie od przerabianych produktów. pieniu. zyc, zalezy od wydajnosci i jakosci przera-i :Lianego oleju, jat równiez od objetosci kaz¬ dego z poszczególnych katalizatorów.Przy 'wykonywaniu niniejszego sposobu koniecznerii jest uzycie specjalnych apara¬ tów, wyparnic do parowania olejów, zapo- moca których male ilosci olejów odparowu¬ je sie kolejno i calkowicie.Wytworzone pary, przy zachowaniu ich stalego skladu, kieruje sie na odpowiedni katalizator.Poniewaz aktywnosc katalizatora zmniej¬ sza sie w miare tego, jak zwieksza sie ilosc przerabianego oleju, (wystarczajacem jest przeprowadzenie oleju przez zespól, skla¬ dajacy sie z odpowiedniej ilosci przyrza¬ dów, z których kazdy, jak to schematycznie przedstawiono na fig. 1, zawiera: wyparni- ce Vlf rure z katalizatorem T\ i deflegma- tor D. (Jako przyklad przedstawiono trzy aparaty).Wyparnice moga byc jakiegokolwiek znanego typu, przewody jednak T\ i T2 i t. d, musza byc zbudowane zgodnie z pa¬ tentem Nr 14574.Glówny proces rozszczepiania zachodzi w zawierajacej katalizator rurze Tl9 lekkie frakcje oddzielaja sie w deflegmatorze D1, skad usuwa sie je przez przewód dx i zbie¬ ra nazewnatrz. Trudniej ulegajace krakowa¬ niu pozostalosci, po odparowaniu w wypar- nicy V2, rozszczepia sie w rurze T2, a frak¬ cje lekkie usuwa sie z deflegmatora D2 przez przewód d2. Nowopowstale pozosta¬ losci rozpyla sie w wyparnicy V3, przera¬ bia w rurze T*3 i t. d.W rurze z katalizatorem T2 masa pro¬ duktów, podlegajacych krakowaniu, jest mniejsiza niz w murzie z katalizatorem 7\, a w katalizatorze Ts mniejsza, niz w katali¬ zatorze T2 i t. d. Po przejsciu oleju z kata¬ lizatora T1 do katalizatora T3 aktywnosc te¬ go katalizatora trwa dluzej, jaikkolwiek do¬ plywajace produkty coraz trudniej ulegaja rozszczepieniu.Po pewnym czasie w rurze T1 ustaje aktywnosc katalizatora, co daje sie stwier¬ dzic, gdyz w deflegmatorze Dt nie wydzie¬ laja sie juz lekkie frakcje. Produkty prze¬ chodza przez katalizator T\ bez zadnych zmian; zmiany te rozpoczynaja sie przy przejsciu przez katalizator T2, a nastepnie w rurze T3. Proces rozszczepiania nalezy zatrzymac w chwili, gdy calkowita wydaj¬ nosc katalizatorów Tu T2, T& jest nizsza od ustalonej normy; regeneracje nalezy wtedy prowadzic we wszystkich wyparnicach oraz w katalizacyjnych przewodach. W czasie, gdy oleje przerabia sie w analogicznej gru¬ pie czynnej TY — T2 — Ty (nie przedsta¬ wionej na rysunku), grupe T1 — T2 — Ts regeneruje sie i odwrotnie.W wyzej opisanem urzadzeniu, gdy ak¬ tywnosc katalizatora T\ spadnie do zera, podlegajace rozszczepieniu oleje przecho¬ dza jedynie przez ten przewód, lecz nie u- legaja zmianom. W pewnych razach korzy- stnem jest wylaczenie pierwszego katali¬ zatora z obwodu z chwila zaniku jego ak¬ tywnosci, co sie objawia po pewnym czasie przez znikniecie lzejszych frakcyj w defle¬ gmatorze. Drugi przewód katalizacyjny sta- je sie zkolei pierwszym, a katalizator wy¬ laczony ulega regeneracji, poczem wlacza sie go na koncu obiegu przerabianego oleju.Najbardziej aktywny katalizator sluzy te¬ raz do przeróbki produktów ulegajacych najtrudniej rozszczepianiu. W ten sposób dokonywa sie kolejnej zmiany czesci urza¬ dzenia, bioracych udzial w krakowaniu.Na fig. 2 przedstawiono schematycznie urzadzenie, skladajace sie z szesciu czesci.Olej doprowadza sie przez przewód glówny G i wtryskuje sie go kolejno do wy¬ parnic 1^, V2....V6 poprzez zawory v19 v2....Vq. Olej, wprowadzony do wypamnicy Vt przez zawór vlf paruje, przechodzi przez katalizator TY nastepnie przez deflegmator • D±\ lzejsze frakcje przechodza przez prze¬ wód Llf podczas gdy ciezsze splywaja przez przewód Afi i moga albo wyplywac naze¬ wnatrz przez zawór d± lub tez wchodzic do wyparnicy V2 przez zawór dx. — 2 -Dzialanie urzadzenia jest nastepujace (np. przy pieciu czynnych aparatach).Wszystkie kurki sa zamkniete oprócz vt— dx—d2—rf3—c?4— wór v± do wyparnicy Vx i przechodzi droge Vi- T,- D, — V2- T2-D2- V3- r,- /.- v,- r4- z4- v5- r5- Z)^. Ciezkie pozostalosci wyjplywaja przez - zawór c?5', a lekkie frakcje przez przewody Lx L2 — L3 — L4 — 1*5.Gdy katalizator Tx staje sie nieczynny, oddziela sie go, zamykajac zawory 1^ i dv OBej wprowadza sie wówczas przez zawór v2 do wyparnicy V2, która staje sie teraz pierwszym dzialem, a na koncu obwodu do¬ daje sie nowa czesc V6 — Tfi — Z6 przez zamkniecie zaworu d^, a otwarcie zaworów rf5irf6'.Katalizator 7*^ wydzielony w ten sposób z obwodu, regeneruje sie na miejscu. Gdy katalizator T2 stal sie nieczynnym powtarza sie te sama operacje przez zamkniecie za¬ worów v2 — d^ide oraz przez otwarcie za¬ worów vs — rf6 i d^ i tak dalej kolejno.Urzadzenie przedstawione na fig. 2 u- mozliwia prowadzenie pracy albo syste¬ mem zespolowym zapomoca pewnej liczby grup wypajrnic, katalizatorów i deflegmato- rów lub systemem równoleglym (V1—T1— Z1( V2-T2-^2....V6-T6-DJ, Jak juz zaznaczono powyzej przy pra¬ cy pieciu grup aparatu lekkie frakcje zbie¬ ra sie po przejsciu kazdej grupy, a pozo¬ stalosci ciezkie po piatej.W pewnych razach, zaleznie od warun¬ ków, mozna prtzerabiac oleje tylko w pew¬ nej ograniczonej ilosci igrup ukladu, np. w jednej, dzieki czemu zwieksza sie wartosc pozostalosci, a zmniejsza sie ilosc wytwa¬ rzanych produktów lzejszych. W tym przy¬ padku mozna wykorzystac jednoczesnie wszystkie grupy aparatury, przedstawionej na fig. 2. Kurki d19 d2....d% sa stale zamknie¬ te, zas kurki dx\ d2... i L d. — stale otwarte; zawory vl9 v2....Vc moga byc jednoczesnie otwarte i zamkniete, niezaleznie jeden od drugiego, podczas regeneracji grup wypar- nica-kat&lizator.Latwo zauwazyc, ze przy malych zmia¬ nach zespolu przewodów mozna dokonac wszelkich mozliwych kombinacyj, t. j. pra¬ cowac zapomoca / — 2 — 3 — 4 — 5.... grup.Pomiedzy katalizator i deflegmator kazdej grupy wyparnica-katalizator-defle- gnualor mozna wlaczyc apfcirat oczyszczaja¬ cy pirzeznaicaoiry do odsiarczaniaklejów.Przy wykonywaniu wynallazku wedlug fig. 3, oleje odparowuje sie w wyparnicy V19 nastepnie poddaje sie je dzialaniu kata¬ lizatora T19 lecz przed dojsciem do defle- gmatora D1 oleje przechodza przez aparat oczyszczajacy Elf który zatrzymuje wszel¬ kie zwiazki siarki. Zarówno w aparacie o- czyszczajacym E1 jak i w przewodzie ev laczacym ten aparat oczyszczajacy z rura katalizacyjna T19 utrzymuje sie odpowiednia temperature, celem zapobiezenia skraplaniu sie w aparacie Ex i w przewodzie 4V Zmia¬ ny, zachodzace w produktach/polegaja je¬ dynie na zatrzymywaniu zwiazków siarki.Po wyjsciu z aparatu oczyszczajacego E1 kieruje sie oleje do defleigniatora Dt1 skad lekkie frakcje uchodza przez przewód L19 zas ciezkie — skraplaja sie i odplywa¬ ja przez przewód M19 a nastepnie allbo zbie¬ ra sie je przez zawór dx\ luib pfaesyla przez zawór rfx clo nastepnej wyparnicy V* Mase oczyszczajaca, umieszczona w a- paracie oczyszczajacym El9 tworza tlenki lub metale, np. nikiel. Zarówno tlenki jak i metale w stanie subtelnego rozdrobnienia umieszcza sie na podstawach porcelanowych lub innych, albo wprowadza sie je do poro¬ watych urzadzen.Jesli, zgodnie z fig. 3, zastosuje sie je¬ den oczyszczajacy aparat, to musi on po¬ siadac taka objetosc, aby mozna bylo rege¬ nerowac go jednoczesnie z grupa Vi — Tv Jeden aparat oczyszczajacy E, mozna za¬ stapic dwoma lub kilkoma aparatami, usta- wionemi równolegle, np. trzema aparatami — 3 —E2 —: Ez — E4, które wedlug fig. 4 zaopa¬ trzone sa w zespól kurków, pozwalajacy o- czyszczac olej na dowolnym aparacie, pod¬ czas gdy pozostale aparaty poddaje sie re¬ generacji. PL