Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania zapraw oraz betonów porowa¬ tych i izolujacych.Znane sa rózne sposoby wytwarzania betonów lekkich, a wiec: betonu porowate¬ go, gazo-betonu, betonu komórkowego i po¬ dobnych.Wytwarzanie tych betonów wymaga badz to dzialania gazów, badz tez obecno¬ sci w mieszaninie betonowej piany, dodawa¬ nej do mieszanin lub do zapraw. Tego ro¬ dzaju zabiegi polaczone sa zawsze z duzemi trudnosciami. W celu uproszczenia sposobu wytwarzania takich betonów, próbowano pokrywac uprzednio metaliczne lub inne proszki, dodawane do mieszaniny betono¬ wej, .tluszczami, zywicami, lub podobnemi produktami, lecz olbrzymia dysproporcja objetosci skladników, przeznaczonych do dokladnego zmieszania oraz wlasciwosci tych skladników znacznie utrudniaja równo¬ mierne rozmieszczenie w masie betonu, srodków wytwarzajacych pory (t. j. gazu al¬ bo piany), wskutek czego jednorodnosc ma¬ sy jest niedostateczna. Z drugiej strony, srodki otrzymane w ten sposób, nie nadaja sie, z powodu zawartosci substancyj wytwa¬ rzajacych gaz albo piane, do normalnego uzytku, do jakiego stosuje sie produkty, spotykane w handlu i uzywane do utwardza¬ nia lub nadawania nieprzepuszczalnosci be¬ tonom wapiennym lub magnezijowym.Wynalazek niniejszy dotyczy glównie sposobu wytwarzania zapraw i betonów lek¬ kich, którym nadaje sie nieprzepuszczalnosc wzgledem wody w znany sposób, przez do*£*** danie substancji hydrofobowej, sprzedawa- .nej w,handlu, jak np. „tricosalu", wytwa¬ rzanego przez redukcje soda produktów roz¬ kladu cial bialkowych, wedlug patentu nie¬ mieckiego 405844 i podanego jedynie dla przykladu, jako srodek nadajacy nieprze- puszczalnosc wzgledem wody, posród in¬ nych substancyj hydrofobowych, dzialaja¬ cych bezposrednio w sposób katalityczny w mieszaninie betonowiej, aby zapobiec po¬ chlanianiu wody przez zaprawe po jej stwardnieniu; poza tern wynalazek dotyczy sposobu otrzymywania betonów i zapraw izolujacych, w których znajduje sie bardzo duzo pecherzyków gazowych, mikroporowa- tych i niezaleznych od siebie, przyczem nie¬ ma koniecznosci w tym celu stosowania sub¬ stancji, wytwarzajacej gaz lub piane. W o- pisie niniejszym, wyrazenie ,,piana" uzyte zostalo w znaczeniu, okreslonem w slowni¬ ku Akadem j i Francuskiej (Institute de France) oraz w slowniku filologicznym Hatzfild'a i Darmesteter'a.Sposób, wedlug wynalazku, odznacza sie tern, ze materjaly nierozpuszczalne w wodzie: np. stala krzemionke, krzemiany i gliniany, cementy oraz wapno, przed ich wprowadzeniem do cieklych mieszanin, zlo¬ zonych z wody i srodka hydrofobowego, poddaje sie dostatecznemu sproszkowaniu (o ile substancje te juz nie sa dostatecznie sproszkowane) tak, aby utrzymaly sie one w postaci zawiesiny w cieklym srodku wia¬ zacym w ciagu czasu potrzebnego do zwia¬ zania. W tym oelu mieszanine miesza sie i zwieksza sie jej objetosc, zaleznie od jej skladu i od wymagan procesu, w odpowied¬ nich aparatach, równiez w celu jednorodne¬ go rozproszenia tych substancyj wraz z ma- terjalami rozdrohnionemi i koleidalnemi, wchodzacemi w sklad mieszaniny.Okazalo sie, ze bardzo drobne czastki, otrzymywane podczas sproszkowywania pewnych materjalów, bedacych skladnikami zapraw hydraulicznych, a mianowicie krze- nti&iaów i glinianów, porfirów i zuzli (wy¬ mienionych tutaj wylacznie tytuiem przy-* kladu) przechodza w stan galaretowaty w mieszaninie o podstawie wapiennej lub ma- gnezjowej, podczas rozbijania (mieszania) ich, jak to opisano ponizej w odpowiednich aparatach, przyczem ta galareta pozostaje w zawiesinie w masie betonowej przez czas dostatecznie dlugi i wystarczajacy do umoz¬ liwienia pochloniecia i zatrzymania w niej pecherzyków gazu i par, az do calkowitego stwardnienia zaprawy; pecherzyki te po¬ chodza z dysocjacji czastek srodowiska w obecnosci powietrza, nadmiaru wody oraz zasad alkalicznych, wprawianych w specjal¬ ny ruch wirowy.Zaleznie od skladu wapna, cementu i in¬ nych skladników, dodaje sie do mieszanin betonowych, drozdzy chemicznych, zdolnych do zwiekszenia objetosci mieszanin podczas wirowania, wskutek czego, w mieszaninach tych nastepuje zetkniecie powietrza z kwa¬ sem weglowym, który sie laczy z wolnem wapnem lub z solami alkalicznemi podobnie jak w piekarniach, przy uzyciu proszku do pieczenia w znanym procesie, zmierzaja¬ cym do wytwarzania w ciescie kwasu we¬ glowego w obecnosci powietrza, w czasie miesienia ciasta.W czasie mieszania wytwarza sie wiry, a to w tym celu, aby zmusic wytwarzane mieszaniny do zwiekszenia objetosci, dzieki pochlanianiu gazów (nagazowaniu) oraz do koagulacji pod wplywem mieszania mecha¬ nicznego, odpowiednio dostosowanego tak, aby pozwolilo na stwardnienie zapraw w zadanej objetosci.W przypadku pewnych cementów wia¬ zanie i twardnienie zapraw oraz betonów, wywoluje sie zapomoca produktów, zna¬ nych jako przyspieszacze wiazania, jako utrwalacze, utwardzajace zaprawy cemento¬ we, stosowane osobno lub w polaczeniu ze soba i wprowadzane przed poddawaniem mieszaniny ruchowi wirowemu.Opisany burzliwy ruch, wytwarzajacy wiry, w razie potrzeby stosuje sie ze zmien- — 2 —ftemi szybkosciami w maszynach (np, mie¬ szalnikach lub turbinach), zdolnych do na¬ dawania calemu materjalowi zlozonego ru¬ chu wirowego (t. j. jednoczesnie szybkiego ruchu postepowego i obrotowego), unikajac przytem zwyklego „odwirowywania", t, j. dzialania sil odsrodkowych, oraz stracania proszków z mieszanin, w których powinny byc one zawieszone. Maszyny te sa zdolne równiez do rozpraszania w cieczy najdrob¬ niejszych czastek stalych, do nasycania tych czastek, az do nadania im lepkosci tak, iz w czasie bardzo krótfrim i w obecnosci powie¬ trza cala masa ciekla, przechodzi ze stanu statycznego w stan ruchliwosci, niezbednej do stopniowego rozkladania pewnych prosz¬ ków, do parowania nadmiaru cieczy, do wy¬ wiazywania gazów, do utrwalania ich i za¬ trzymywania w zzelatynowanej masie, za- pomoca bardzo gwaltownego rozcierania, doprowadzajacego w sposób ciagly obra¬ biane proszki pod wplyw wielokrotnych uderzen ubijaków, obracajacych sie czescio¬ wo w powietrzu, a czesciowo w mieszaninie.Szybkosc obwodowa skrzydel mieszadel oraz ubijaków, wprawiajacych mase w burzliwy ruch wirowy, znacznie prze¬ wyzsza zwykla szybkosc mieszania zapraw i zwyklych betonów.Naprzyklad dla zapraw lekkich, wytwa¬ rzanych z cementu portlandzkiego i dla be¬ tonów o gestosci od 0,2 do 1,2 na din3, sto¬ suje sie szybkosc co najmniej 5 — 6 m/sek podczas 'burzliwego wirowania.Wynalazek dotyczy równiez wytwarza¬ nia specjalnego rodzaju ruchu wirowo-burz- liwego, Ten specjalny ruch jest znany, jesli idzie o osiagniecie zmieszania lub sproszko¬ wania, np. zapomoca dwóch urzadzen, obra¬ cajacych sie w kierunkach przeciwnych, w jakichkolwiek zbiornikach, w celu otrzyma¬ nia stanu koloidalnego, w mlynach koloido¬ wych typu Plauson'a i podobnych. Jednakze nte znano mozliwosci zastosowania tego zja¬ wiska do wytwarzania mieszanin gazowych, zlozonych z wody, srodka hydrofobowego i cementu, do zwiekszania objetosci tych mie¬ szanin w podobnych maszynach, ani tez nie znano specjalnych warunków, potrzebnych do tego. W mysl wynalazku, mieszaniny ga¬ zowane wytwarza sie zapomoca zlozonego wirowania burzliwego, polegajacego na wy¬ twarzaniu w mieszaninie jednoczesnie kilku wirów, skierowanych w przeciwnych kierun¬ kach.Wyrazenie „burzliwe wirowanie zlozo¬ ne", uzyto tutaj w odróznieniu od wirowa¬ nia prostego, przy którem mieszanina raz lub kilkakrotnie wiruje w jednym kierunku obrotu, podobnie do ruchu wskazówek ze¬ gara.Burzliwe wirowanie zlozone zapobiega odrzucaniu mieszaniny oraz daje znaczna oszczednosc na energji.Wynalazek dotyczy równiez sposobu wytwarzania mniejszej lub wiekszej ilosci pecherzyków powietrza albo par o róznej wielkosci jedynie zapomoca zwiekszania od¬ leglosci miedzy osiami narzadów, powodu¬ jacych wirowanie zlozone, przyczem peche¬ rzyki sa tern liczniejsze i tern mniejsze, im wieksza jest odleglosc miedzy temi osiami.Odleglosc ta oczywiscie ograniczona jest mozliwosciami konstrukcyjaemi aparatu.Poniewaz w tym celu mozna stosowac najrozmaitsze aparaty, wiec podawanie ich na rysunkach jest zbyteczne.Takie aparaty moga byc wyposazone w zamknieta kadz, do której wprowadza sie pod cisnieniem powietrze, gazy albo pary, w celu rozbijania ich w wirach. PorowaAe i gazowane zaprawy i betony otrzymuje sie z wapna, gipsu oraz cementów handlowych.W razie potrzeby, szybkosc wiazania zaprawy mozna zmienic, zmieniajac stan koloidalny mieszaniny: woda — cement — srodek hydrofobowy, przez dodanie niewiel¬ kich ilosci sufostancyj, znanych z technologji koloidów, a mianowicie: a) elektrolitów, które laduje sie dodat¬ nio, aby przyspieszyc wiazanie sie i zwiek- - 3 -Szyc lepkosc, albo, które laduje sie ujem¬ nie — aby opóznic wiazanie, zmniejszyc lepkosc i zwiekszyc objetosc podczas wiro¬ wania, przyczem czastki, oddzielone jedna od drugiej, przyciagaja nadmiar wody. b) pierwiastków alkalicznych lub wap- niowców, takich jak tlenki lub sole utlenia¬ jace (chlorki, bromki i tym podobne) sodu, wapnia i /tym podobnych metali, jak równiez zwiazki kwasów z temi metalami, które, jak wiadomo, wywolujac reakcje katalityczne, zwiekszaja pochlanianie jonów wodorotleno¬ wych przez czastki stale. c) sufestancyj koloidalnych: krzemionki, glinki.Podczas wytwarzania betonów porowa¬ tych i gazowanych, zaprawy mozna wyle¬ wac bezposrednio do form, czesto dopiero na miejscu. W razie potrzeby miesza sie je uprzednio z papka gliniana lub z zaprawa¬ mi o róznych gestosciach, nastepnie calosc rozciera sie w zadanym stopniu, w celu o- siagniecia lekkosci i nieprzepuiszczalnosci dla wody albo w celu otrzymania pozadane¬ go stopnia wlasciwosci izolacyjnych.Przyklad L Bierze sie 100 kg cementu, 80 1 wody o- raz 1 litr materjalu hydrofobowego, znane¬ go w handlu pod nazwa „tricosal", zapobie¬ gajacego pochlanianiu wody przez zaprawe po zwiazaniu. Wode i materjal hydrofobo¬ wy, zmieszane razem, wlewa sie do kadzi, zaopatrzonej w ubijaki, obracajace sie cze¬ sciowo w powietrzu, a czesciowo w miesza¬ ninie, dzieki czemu wglab mieszaniny pory¬ wane sa czastki powietrza. Nastepnie doda¬ je sie cement. Ubijaki wprawia sie w ruch po albo podczas dodawania cementu. Ubi¬ jaki te nadaja calej masie ruch opisany po¬ wyzej. Porwane pecherzyki gazowe zwiek¬ szaja objetosc masy, a po uplywie 10 — 15 minut, mieszanine wylewa sie do form, gdzie podlega ona dalszemu wiazaniu i z których mozna ja wyjac po 24 godzinach.Przyklad 2.Zaprawe otrzymuje sie, jak w przykla¬ dzie 1. Skoro mieszanina w kadzi zwiekszy swoja objetosc, dodaje sie stopniowo pod¬ czas burzliwego wirowania ziemie pucola- nowe, piaski, pumeksy, wapno i tym podob¬ ne materjaly wypelniajace o odpowiedniej ziarnistosci, wynoszacej 3 do 5 mm w za¬ leznosci od lepkosci mieszaniny, poczem konczy sie wytwarzanie betonu, jak w przy¬ kladzie 1. PL