Poniewaz klocki hamulcowe scieraja sie wskutek hamowania pojazdów, odleglosc miedzy niemi a kolami zwieksza sie; odle¬ glosc te nalezy regulowac zapomoca nasta¬ wiania drazków hamulcowych, gdyz skok tloka cylindra hamulcowego jest ograniczo¬ ny. Najlepiej nastawianie to uskuteczniac zapomoca samoczynnego urzadzenia, które w razie starcia sie klocków hamulcowych natychmiast doprowadza odleglosc miedzy niemi a kolami do nalezytej wielkosci. W hamulcach, pracujacych sprezonem powie¬ trzem, sila hamowania jest przenoszona z cylindra hamulcowego zazwyczaj zapomo¬ ca dzwigni na drazki pociagowe, polaczone z klockami hamulcowemi. Do jednego z tych drazków pociagowych mozna przylaczyc u- rzadzenie do nastawiania, które przy uru¬ chomieniu go skraca drazek pociagowy o pewna dlugosc, która* jest potrzebna nietyl- ko do nastawienia polaczonych z tym draz¬ kiem klocków, lecz takze do odpowiedniego przesuniecia srodkowej dzwigni hamulco¬ wej i drugiego drazka hamulcowego, a wiec i do nastawienia klocków hamulcowych, po¬ laczonych z tym drugim drazkiem pociago¬ wym.We wszystkich konstrukcjach urzadze¬ nia wedlug wynalazku nalezy zachowac wa¬ runek, aby narzadowi, uruchomiajacemu u- rzadzenie do nastawiania, przy kazdem ha¬ mowaniu i odhaimowywaniu nadac ruch zwrotny. W tym celu dwie umieszczone o- bok siebie czesci ukladu drazków, sluzacef* do przestawfaAft tjrzadztoia do nastawia- niafv]S^ tak ^wykonane, ze napedzajaca czesc T inclajdw dr^f^ jpo(^3i^ pewnego okresii sWego ruchu tam i zpowrotem wykonywa ruch jalowy wzgledem napedzanej czesci tego ukladu drazków, podfczas zas drugiego okresu wspomnianego ruchu jest przymuso¬ wo sprzezona z napedzana czescia tegoz ukladu.Fig. 1 przedstawia schematycznie przy¬ klad wykonania ukladu drazków hamulco¬ wych; fig. 2 ~ widok urzadzenia dó nasta¬ wiania; fig. 3 — przekrój przyrzadu, uru¬ chomiajacego urzadzenie do nastawiania, wzdluz linji 3—3 na fig. 1 wzglednie 2; fig. 4 — przekrój wzdluz linji 4—4 na fig. 3.Cylinder hamulcowy /, pracujacy po¬ wietrzem sprezonem, oraz tloczysko 2 po¬ laczone sa zapomoca dzwigni 3 i 4 z draz¬ kami pociagowemi 5 i 6, prowadzacemi do klocków hamulcowych (fig. 1). Do jednego z drazków pociagowych przylaczone jest u- rzadzenie do nastawiania (fig. 2), zaopa¬ trzone w zamek iruibowy, przez którego po¬ krecanie dlugosc drazka pociagowego zosta¬ je zmieniana.Dzwignie 3 i 4 sa polaczone zapomoca preta 8 i sprezyny 9, która sluzy do odpro¬ wadzania zespolu drazków po skonczeniu hamowania.Drazek pociagowy 5 posiada na koncu gwint 25, na który nakrecona jest nakretka 17, polaczona z tuleja 18. Tuleja ta jest ob¬ rotowo osadzona na ogniwie posredniem 19, przylaczonem do dzwigni 3, i jest zaopatrzo¬ na w kólko zapadkowe 10, otoczone oslona 12, obrotowo osadzona na tulei 18* W oslo¬ nie tej jest osadzona zapadka 11, przyciska¬ na do kólka zapadkowego sprezyna 20.Oslona 12 posiada dwa ramiona 14 i 15, miedzy któremi znajduje ®ie szczelina 13.Czesc ramienia 15 ma kierunek promienio¬ wy, czesc zas 21 tego ramienia jest odgieta pod katem i znajduje sie w plaszczyznie ru¬ chu dzwigni kolankowej 16, przylaczonej do ogniwa posredniego 19 w miejscu 22 (fig. 1 i 2). Dzwignia kolankowa 16 jest uruchomia¬ na zapomoca wodzika 23, przylaczonego do - konca dzwigni 4. Przesuniecie dzwigni 3 i 4 pod dzialaniem tloka w cylindrze hamulco¬ wym / powodujje zmiane odleglosci konco¬ wych punktów tych dzwigni, wskutek czego dzwignia kolankowa 16 i wodzik 23 przekre¬ caja sie wzgledem siebie.Do nastawiania dzwigni kolankowej 16 zastosowany jest w wodziku 23 przyrzad 24 w postaci np. zamka srubowego, (który umoz¬ liwia zmiane dlugosci wodzika, wskutek cze¬ go zmienia sie wielkosc ruchu jalowego.W stanie spoczynku dzwignia 16 zajmu¬ je polozenie, wskazane na fig. 1 i 3. Gdy dzwignie te przekrecic w kierunku ruchu wskazówki zegara (fig. 1), to poczatkowo przesuwa sie ona wzdluz czesci 21 az do ze¬ tkniecia sie z ramieniem 14 (fig. 3). Przy dalszym ruchu dzwignia ta zabiera ze soba oslone 12 i jednoczesnie wsuwa sie w szcze¬ line 13. Przy obracaniu dzwigni kolankowej 16 w kierunku odwrotnym oslona 12 zostaje przekrecona zpowrotem, poniewaz ramie dzwigni 16, znajdujace sie jeszcze w szcze¬ linie 13, przylega do promieniowej czesci ramienia 15, Po wysunieciu sie dzwigni 16 ze szczeliny 13, a wiec gdy oslona 12 znaj¬ dzie sie znów w swem polozeniu poczatko- wem, dzwignia ta przesuwa sie wzdluz cze¬ sci 21 ramienia 15 zpowrotem w swe polo¬ zenie spoczynku, nie oddzialywajac juz na oslone 12.W zaleznosci od polozenia zapadki // kólko zapadkowe 10 (bedzie zabierane albo przy ruchu oslony naprzód, albo tez przy j^j ruchu wstecz. W danym przypadku za¬ padka jest urzadzona tak, ze podczas ha¬ mowania, a wiec podczas ruchu oslony 12 w kierunku przeciwnym ruchowi wskazów¬ ki zegara (fig. 3), zapadka ta slizga sie po kólku zapadkowem, podczas zas odhamo- wywania zabiera ze soba to kólko, o ile ruch naprzód byl dostatecznie duzy, aby zapad¬ ka mogla zapasc za najblizszy zab kólka.W przedstawionym na rysunku przykla- — 2 —dzie wykonania ruch jalowy stanowi pocza¬ tek ruchu naprzód oraz koniec ruchu wstecz dzwigni 16. Powodem tego jest fakt, ze tloczysko 2 nie po kazdem hamowaniu powraca w swe polozenie krancowe, wsku¬ tek czego poczatek ruchu zmienia sie. W ce¬ lu unieszkodliwienia tych zmian poczatek ru¬ chu uczyniono jalowym. Jezeli nastawianie odbywa sie podczas odhamowywania, to si¬ ly, wystepujace przy tern nastawianiu, maja wartosci najwieksze, gdy sprezyny odciaga¬ jace (np. sprezyna 9) sa najsilniej napiete, klocki zas hamulcowe zajmuja najbardziej skosne polozenie, wskutek czego skladowa ich ciezaru wlasnego, powodujaca od¬ ciaganie, jest najwieksza. Równiez sprezy¬ ste odpory odksztalconych drazków hamul¬ cowych, które pomagaja odciagac klocki, sa najwieksze na poczatku ruchu powrotnego.Oslona zapadkowa 12, sluzaca jako na¬ rzad, uruchomiajacy urzadzenie do nasta¬ wiania, posiada wedlug przedstawionego przykladu wykonania wynalazku dwa ra¬ miona 14 i 15, wspóldzialajace z dzwignia 16 i wskutek tego moze byc traktowana ja¬ ko narzad sprzegajacy. Ta konstrukcja sprzeglowa moglaby byc takze zastosowana do drazków, sluzacych do nastawiania; w tym jednak przypadku dwie inne czesci u- kladu drazków musialyby byc wykonane wedlug wynalazku. PL