Wynalazek niniejszy dotyczy wytwarza¬ nia wlóknistej celulozy lub miazgi z drzewa.Sposobem chemicznym miazga z drze¬ wa byla wytwarzana dotychczas badz spo¬ sobem sodowym, przy którym otrzymuje sie miekkie i krótkie wlókna, badz tez spo¬ sobem siarczynowym, przy którym otrzy¬ muje sie wlókno dlugie i mocne, lecz bar¬ dzo chropowate, niegladkie. Urzadzenia do stosowania sposobu siarczynowego sa dro¬ gie i samo wykonywanie tego sposobu rów¬ niez jest kosztowne. Czas przeróbki drzewa kazdym ze sposobów powyzszych jest sto¬ sunkowo dlugi, drzewo zas, jako materjal wyjsciowy, musi byc wolne od kory. Po¬ nadto sposobami temi nie mozna przerabiac drzewa wszystkich gatunków, ani tez nie mozna osiagnac wiekszej stosunkowo wy¬ dajnosci miazgi. Na rynku sa zawsze znacz¬ ne ilosci masy drzewnej w postaci odpad¬ ków, np. odcinków desek lub kostki drzew¬ nej, lecz materjalu tego rodzaju nie mozna bylo dotychczas przetwarzac na miazge z wynikiem pomyslnym znanemi sposobami chemicznemi.Przedmiot wynalazku niniejszego sta¬ nowia: sposób chemicznej przeróbki drze¬ wa w celu otrzymywania czystej celulozy wlóknistej oraz urzadzenie do wykonywa¬ nia tego sposobu. Sposób wedlug wynalazku moze byc stosowany do przetwarzania na miazge drzewa wszelkiego rodzaju i gatun¬ ku, wlacznie do odpadków drzewnych; na<5^ wykonywanie tego* sposobu zuzywa sie mniej czasu, niz na wykonywanie znanych sposobów chemicznych tego rodzaju, po¬ nadto przy sposobie tym unika sie znacz¬ niejszego niszczenia scianek komórek drze¬ wa oraz osiaga sie znacznie wieksza wy¬ dajnosc, przyczem otrzymuje sie wlókno dlugie i miekkie.Wynalazek jest opisany ponizej w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie jedna z najdo¬ godniejszych da zastosowania odmian urza¬ dzenia do wykonywania sposobu wedlug wynalazku niniejszego; fig. 2 — przedsta¬ wia widok zboku w czesciowym przekroju najdogodniejszej postaci warnika do masy drzewnej, a fig. 3 i 4 przedstawiaja prze¬ kroje poprzeczne warnika wzdluz linij ///— /// i 7V—IV na fig. 2.Wedlug wynalazku klocki drewniane lub odpadki poddaje sie obróbce wstepnej, majacej na celu wstepne otworzenie komó¬ rek drzewa oraz umozliwienie przesycania drzewa czynnikiem chemicznym, stosowa¬ nym nastepnie, poczem mase drzewna sila¬ cza sie pod cisnieniem i traktuje w celu oczyszczenia wlókien, srodkiem, usuwaja¬ cym z wlókien substancje inkrustujace. Pro¬ ces ten najlepiej jest wykonywac jako od¬ miane sposobu sodowego.Nazwa „klocki drewniane lub odpadki", uzyta poprzednio, oznacza wszelkiego ro- dsajiu klocki lub odpadki drewniane, z których usuniete zostaly zarówno kora jak i seki. Nazwa zas „substancje inkrustujace" azitaczta wszelkiego rodzaju tworzywa, róz¬ niace sie od celulozy czyli blonnika, np. zy¬ wice wszelkiego rodzaju oraz inne substan¬ cja znajdujace sie w masie drzewnej, któ- i»e musca byc z: niej usuniete w celu otrzy¬ mania czystego blonnika czyli celulozy wlóknistej.Wynalazek daje sie zasadniczo stoso¬ wac przy przeróbce drzewa wszelkiego ro- daaijta i gatutaku zarówno w postaci kloców bab kfadcsóm jak i w postaci odpadków. W razie potrzeby drzewo zostaje przerobione lub przetarte na kostki, najlepiej o wymia¬ rach boku od 6 mm do 50 mm.Drzewa, jako materjal wyjsciowy, prze¬ prowadza sie przez sortownik 1 do urza¬ dzenia! wagowego 2, przyczem zbyt duze kawalki drzewa odprowadza sie do roz- drabniacza 3, który przeciera je, nadajac im pozadane rozmiary, drobne zas wióry i trociny zostaja usuniete z sortownika przewodem 4. Odpowiednia ilosc masy drzewaej, odwazona zapomoca urzadzenia wagowego 2, przechodzi nastepnie do war¬ nika 5, który najlepiej jest wykonac w po¬ staci stosowanego powszechnie pionowego warnika cylindrycznego, zaopatrzonego w przewód 6, doprowadzajacy pare, oraz przewód 7, odprowadzajacy pare z warni¬ ka, i w klape spustowa, nieuwidoczniona na rysunku. W warniku tym materjal wyj¬ sciowy traktuje sie pO'd cisnieniem srod¬ kiem, obnazajacym komórki drzewa czyli otwierajacym je, najlepiej srodkiem, roz¬ puszczajacym nieco substancje inkrustujace, lecz nie wywierajacym niszczacego dziala¬ nia chemicznego na wlókna blonnika czyli celuloze.Przy traktowaniu wiekszosci rodzajów i gatunków drzewa najlepiej jest stosowac lug slaby, np. wapno lasowane, które moze byc stosowane w ilosci np. 10 kg na 100 kg kostki- drzewnej z dodaniem okolo 260 1 wo¬ dy. Przez dno do warnika wprowadza sie pare w celu zapobiezenia osiadaniu wapna, nierozpuszczonego w wodzie, i utrzymywa¬ nia go w postaci zawiesiny oraz zapewnie¬ nia nalezytego jego dzialania na cala mase drzewna, umieszczona w warniku.Cisnienie w warniku moze byc dopro¬ wadzane w przyblizeniu' do 10—10^5 atm, przyczem nadmiernemu wzrostowi cisnie¬ nia zapobiega zawór bezpieczenstwa 8.W wyzei opisanych warunkach komór¬ ki drzewa wiekszosci rodzajów, zostaja do¬ statecznie obnazone wzglednie otwarte po lugowaniu dixewa w przyblizeniu w ciagi* — 2 —jednej godziny. MataW przerobiony wy¬ puszcza sie nastepnie z watmika na przeno¬ snik pasowy 9, klony doprowadza matarjal ten da walców /(? 9 walców zas IQ przeno¬ snik -// doprowadza material do drugiej pa¬ ry walców J(fa. Najlepiej jest zastosowac w tem urzadzeniu walce zlobkowanei uzy¬ wam zwykle do miazdzenia trzciny cukro¬ wej i walce te otwieraja ostatecznie komór- ki drzewa, rozdzielajac tego wlókna jedno od drugiego* Material; poddany opisanemu powyzej lugowaniu wstepnemu, czyli zmiek¬ czeniu* najlepiej jest przeplókac woda pod¬ czas przepuszczania go przez walce w celu usuniecia zen wapna.W nastepnem stadjum przeróbki maie- *tel* poddany iui uprzed&ie lugowaniu wstepnemu, luguie sie w warniki* 14 w ce¬ lu usuniecia z materialu nastepnej: czesci, najlepiej calej pozostalosci w nim, substau- cyj ipkrustujacych i oczyszczenia wlókna drzewnego. Warnik posiada postac usta¬ wionego pionowo cylindra l$t zaopatrzone- go w pokrywe 1& dno }7 oraz urzadzenie da posredniego nagrzewania ladunku mate- ffjalu,, umieszczonego w warniku. Do tego celu mozo byc uzyta wezowntea parowa leoz nailepiei jest otoczyc cylinder 15 pla¬ szczem 1$* w celu utworzenia piersdanior wej komory parowej 19, zaopatrzonej w przewód 2&, doprowadzajacy de* komory pare ora* przewód % odprowadzajacy pa^ a tei komory* Drzewo jest ladowane przenosnikami 12 i 13 do warnika przez otwór 22, zamykany pokrywa przymocowac na nastepnie srubami, lub w inny odpo* wiedni sposób* Na pokrywie t6 umieszczo¬ ne sa równiez termometr 23, manometr 24 oraz zawór bezpieczenstwa 25. Dno t7 jest zaopatrzone w .klape spustowa 26, ku któ¬ rej material zostaje kierowany zapacnwa leja 27, wykonanego z dziurkowanej Ma* cby. Srodek^ oczyszczajacy blonniki jest wprowadzany do warnika przez dziurko* wana rure pierscieniowa 28* polaczoaaa z przewodem 2% d^sowadzajacym wode Ona* przewodem 30* doprowadzalabym od¬ powiedni srodek chemiczny.Wedlug wynalazku material przerabia¬ ny* znajdujacy sie w warniku*, stlacza sie mechanicznie, przyczen* stlaczanie to moze byc uskuteczniane w rozmaity sposób. Najr lepiej jest zastosowac do tego celu ciezar przesuwny* np. plyte metalowa 31* zawie¬ szona na lince 32, przechodzacej przez dlawntce 3X umieszczona w srodku pokry- wy 16. Linka ta opasuje krazek prowadni- czy 42 i Jest przymocowana swym koncem do przeciwwagi 43* Na dolnej swei po¬ wierzchni plyta ta jest wyposazona w czte¬ ry krazki prowadnicze 34t zaopatrzone na obwodach swych w rowki i rozmieszczone na plycie symetrycznie, Krazki te tocza sie po prowadnicach 35, posiadajacych ksztalt litery V w przekroju i ciagnacych sie wzdluz scianki cylindra 15 od pokrywy ku dolowi Dolne konce 36 prowadnic sa odgiete i splaszczone, tworzac zatrzymy. Plyta jest zaopatrzona w wieksza liczbe otworów, 37, pFzyczem. najlepiej jest, gdy srednica tych otworów wzrasta wraz z oddaleniem odno¬ snego otworu od srodka plyty, w celu umoz¬ liwienia fówwomierneigo przeplywu cieczy przez te plyte W plycie wykonany test równiez wiekszy otwór 3#, zamykany od¬ powiednia pokrywa i znajdujacy sie pod otworem 22 pokrywy. Plycie mozna nadac wage, odpowiadajaca pozadanemu stlacza- niu materjalu przerabianego* lecz lepiej jest zastosowac atosuakowo lekka plyte i umiescic na niej ciezary 3l9, Wi drugiem stadium procesu* czyli oczy¬ szczania i ostatecznego uwolnienia wlókna drzewnego od substancyj inkrustujapych, najlepiej jest zastosowac sode zraca! ponie* waz srodek ten posiada znaczna zdolnosc rozpuszczania substancyj inkrustujacych, wlókno zas otrzymuje sie miekkia i mocne* Moga byc stosowane przytem nwiiej stezo¬ ne roztwory, niz to bylo stosowane dotych» czas* Zasadniczo zastosowani* okolo 7 kg sody, rozpuszczonej w 2501 wody, na 45* kg - » -Wilgotnego drzewa, poddanego uprzednio zmiekczeniu czyli lugowaniu wstepnemu, daje calkowicie zadowalajace wyniki.Po naladowaniu i zamknieciu warnika ciezar (plyta) opuszcza sie tak, aby przy¬ kryl cala powierzchnie przerabianego drze¬ wa i stloczyl je, poczem wpuszcza sie pare zarówno do komory parowej 19, jak i we- zownicy 40, umieszczonej pod lejem pro- wadfliczym 27, w celu nagrzewania dolnych warstw ladunku warnika. Przy lugowaniu w wyzej opisany sposób wiekszosci rodzajów drzewa lugowanie drzewa zapomoca sody zostaje zakonczone calkowicie w ciagu mniej wiecej póltorej godziny po doprowa¬ dzeniu cisnienia w warniku do 8—10 atm.Soda zraca przenika z. latwoscia szybko kazda kostke drzewa, przyczem pecznieniu drzewa zapobiega nacisk ciezaru, w razie zas kurczenia sie kostek, a przez to i calej masy ladunku, ciezar opuszcza sie odpo¬ wiednio.Wskutek zastosowania tego nacisku, zmiany objetosci ladunku ziachodza powo¬ li, zadne burzenie sie masy przerabianej nie moze miec miejsca, przyczem uniemoz¬ liwione -zostaje pecznienie wlókien, które moglaby spowodowac para lub inny czyn¬ nik pod cisnieniem, wytwarzajacy sie pod¬ czas lugowania drzewa.W wyniku powyzszego' srodek chemicz¬ ny przenika szybciej mase drzewna i dziala na nia szybciej, niz w sposobach znanych, przyczem wykluczone zostaje prawie cal¬ kowicie dzialanie srodka nawlókno drzewne.Po zakonczeniu lugowania cisnienie w warniku zmniejsza sie do normalnego, po¬ czem lug spuszcza sie rura 41, poczem pod¬ nosi sie ciezar (plyte), nastepnie otwiera sie klape spustowa 26 w celu spuszczenia z warnika masy wylugowanej przyczem w razie potrzeby moze byc do warnika wpro¬ wadzone przewodami 44 sprezone powie¬ trze.Wylugowana mase drzewna przepu¬ szcza) sie nastepnie przez walce 45 {fig, 1), podobne do walców 10, w celu zmiazdzenia nieprzerobionych jeszcze ewentualnie ze¬ spolów komónek drzewnych, a nastepnie do mieszalnika lub ploczki 46 dowolnej budowy, poczem masa drzewna jest goto¬ wa do dalszej przeróbki jej w dowolny sposób.Wlókno, otrzymywane tym sposobem, nie ulega podczas przeróbki zadnym zasad¬ niczo czynnosciom mechanicznym, któreby je niszczyly, wskutek zas szybkiego i ula¬ twionego dzialania na nie srodka chemicz¬ nego,, uwalniajacego i oczyszczajacegp wlókno, nie zachodzi równiez zasadniczo niszczenie chemiczne wlókna. Otrzymane wlókno jest czystym zasadniczo blonni¬ kiem, czyli celuloza, wlókno to jest miek¬ kie i mocne oraz zachowuje swa naturalna dlugosc. Ilosc wlókna drzewnego, otrzymy¬ wanego sposobem wedlug wynalazku, do¬ chodzi do 80—90% drzewa zuzytego; wy¬ dajnosc ta jest znacznie wieksza od wydaj¬ nosci, osiaganej zwykle przy zastosowaniu znanych sposobów. Proces lugowania we¬ dlug wynalazku wymaga znacznie krótsze¬ go okresu czasu,' niz inne znane procesy, przy których lugowanie moze trwac az do 30 godzin. Dalsza oszczednosc uzyskuje sie przez zastosowanie drzewa w kostkach, a nie mielonego.Otrzymywane sposobem tym wlókno drzewne nadaje sie zwlaszcza do wyrobu przedmiotów wytlaczanych z masy papiero¬ wej, oraz plyt do izolacji cieplnej oraz dzwiekowej, przyczem z wlókna tego moga byc wytwarzane najrozmaitsze przedmioty w znacznie lepszym gatunku, niz to bylo mozliwe przy stosowaniu znanych dotych¬ czas materjalów.Inne zalety, odrózniajace korzystnie sposób niniejszy od sposobów znanych, wy¬ nikaja z zastosowania stosunkowo rozcien¬ czonych roztworów chemicznych, przyczem w drugiem stadjum procesu stosowany jest czynnik swiezy, nierozcienczony przez uzy¬ cie go w stadjum poprzedniem, wobec czego ^ 4 —sila, z jaka czynnik ten rozpuszcza substan¬ cje inkrustujace, nie jest zmniejszona. Spo^ sobem wedlug wynalazku miozna przerabiac drzewo jednego rodzaju lub tez mieszani¬ ne rozmaitych rodzajów drzewa, przy za¬ stosowaniu równiez róznych srodków che¬ micznych, a nietylko wapna i sody. PL