PL165508B1 - Glowica oftalmoskopowa PL - Google Patents

Abstract

1. Glowica oftalmoskopowa stanowiaca wziernik medyczny do wziernikowania wnetrza oka, zaopatrzona we wlasne zródlo swiatla oraz w elektryczno-me- chaniczne gniazdo bagnetowe do polaczenia z recznym uchwytem bedacym jednoczesnie zasilaczem akumula- torowym, posiadajaca optyczny uklad oswietlajacy, wy- posazona w obrotowa tarcze zaw ierajaca zespól soczewek korekcyjnych, oraz w dodatkowy przesuwny element optyczny posiadajacy dwie dodatkowe soczewki korekcyjne, znamienna tym, ze dodatkowy element optyczny (16) posiada trzy segmenty, z których dwa boczne leza w jednej plaszczyznie, a srodkowy jest wzgledem nich przesuniety do tylu o taka odleglosc, ze swobodnie miesci sie miedzy nimi szerokosc tarczy (15). a na srodkowym segmencie elementu (16) sa umiesz- czone dwie soczewki (16a, 16b) oraz trzy otwory 16c, 16d, 16e) i dolna polówka srodkowego segmentu jest zaczerniona, a boczne segmenty posiadaja wystepy (16) skierowane ku przodowi glowicy i wystajace na zewnatrz glowicy przez pionowe szczeliny w sciance przedniej polówki (19) obudowy, przy czym element (16) jest umieszczony swym srodkowym segmentem w piono- wych prowadnicach uformowanych bezposrednio na wewnetrznej powierzchni scianki tylnej polówki (17) obudowy, a ponadto segment srodkowy posiada dwa ramiona (16g) zakonczone walcowymi wystepami (16h) wspólpracujace z odpowiednimi wycieciami w tylnej polówce (17) obudowy tworzac sprezyste zapadki usta- lajace polozenie elementu (16) w wybranym miejscu wzgledem okienka obserwacyjnego (19a).... Fig. 2. PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest głowica oftalmoskopowa znajdująca zastosowanie w diagnostyce medycznej do wziernikowania oka.

Wynalazek rozwiązuje zagadnienie urządzenia do wziernikowania oka ludzkiego lub zwierzęcego, charakteryzującego się dobrymi własnościami optycznymi, wysoką jakością oświetlenia pola obserwacyjnego oraz dobrymi własnościami ergonomicznymi, umożliwiającego wygodne prowadzenie badań zarówno w ogólnej diagnostyce medycznej jak i w badaniach specjalistycznych w okulistyce.

Oftalmoskopię, czyli wziernikowanie dna oka, przeprowadza się w ten sposób, że wiązka światła rzucona przez źrenicę oka badanego odbija się od dna oka i wraca tą samą drogą do źródła, z którego wyszła. Jeśli na drodze promieni odbitych znajdzie się oko lekarza, to zobaczy on obraz dna oka badanego. Używany powszechnie wziernik oczny ma postać zwierciadła z małym otworkiem w środku. Zwierciadło rzuca wiązkę światła pochodzącą z lampy ustawionej za pacjentem na oko badane, a część promieni odbitych od dna oka badanego dociera przez otworek do oka lekarza. Obecnie coraz częściej stosowane są wzierniki oczne (oftalmoskopy)

165 508 zaopatrzone we własne źródło światła. Światło z żarówki umieszczonej bezpośrednio w głowicy oftalmoskopowej formowane jest w wiązkę i rzucane w kierunku oka pacjenta za pomocą odpowiedniego układu optycznego. Umieszczając swoje oko za zwierciadłem, tuż nad jego krawędzią, lekarz może obserwować oświetlany obszar oka badanego. Nowoczesne oftalmoskopy są wyposażone w zestaw soczewek korekcyjnych służących do wyrównania wad refrakcji oka lekarza i/lub pacjenta lub mbgą być używane podczas obserwacji szczegółów leżących w innej płaszczyźnie niż dno oka badanego. Soczewka wybrana przez lekarza jest umieszczana tuż za zwierciadłem, na drodze promieni odbitych od badanego oka, a przed okienkiem obserwacyjnym wykonanym w tylnej ściance obudowy przyrządu. W niektórych znanych rozwiązaniach oftalmoskopów zmiana soczewki korekcyjnej odbywa się przez przesuwanie całego łańcuszka soczewek szklanych umieszczonych w specjalnej bieżni wewnątrz obudowy przyrządu. W innych rozwiązaniach soczewki są wklejone w gniazda wykonane obwodowo w tarczy łożyskowej obrotowo wewnątrz obudowy przyrządu i obracanej przez przesuwanie palcem wystającego na zewnątrz obudowy jej obrzeża. Po ustawieniu żądanej soczewki przed okienkiem obserwacyjnym tarcza jest blokowana w ustalonym położeniu za pomocą mechanizmu zapadkowego.

Ze względu na szczupłość miejsca w głowicy przyrządu ilość soczewek w głowicy jest ograniczona. Z tego powodu często stosuje się równolegle dodatkowy szereg soczewek o takiej mocy optycznej, że składanie soczewek z obu szeregów umożliwia znaczne rozszerzenie zakresu mocy optycznych.

Znane rozwiązania oftalmoskopów, ze względu na konieczność precyzyjnego pozycjonowania elementów optycznych, szczupłość miejsca w głowicy przyrządu i konieczność ergonomicznego rozmieszczenia elementów manipulacyjnych, wymagają rozwiązania wielu problemów technologicznych i są stosunkowo kosztowne.

Istotą wynalazku jest głowica _foftalmoskopowa, której dodakowy element optyczny posiada trzy segmenty, z których dwa boczne leżą w jednej płaszczyźnie, a środkowy jest względem nich przesunięty do tyłu o taką odległość, że swobodnie mieści się między nimi szerokość tarczy z soczewkami podstawowymi, a na środkowym segmencie tego elementu są umieszczone dwie soczewki oraz trzy otwory, dolna połówka środkowego segmentu jest zaczerniona, a boczne segmenty posiadają występy skierowane ku przodowi głowicy i wystające na zewnątrz głowicy przez pionowe szczeliny w ściance przedniej połówki obudowy, przy czym ten dodatkowy element optyczny jest umieszczony swym środkowym segmentem w pionowych prowadnicach uformowanych bezpośrednio na wewnętrznej powierzchni ścianki tylnej połówki obudowy, a ponadto segment środkowy posiada dwa ramiona zakończone walcowymi występami, współpracujące z odpowiednimi wycięciami w tylnej połówce obudowy tworząc sprężyste zapadki ustalające położenie elementu w wybranym miejscu względem okienka obserwacyjnego, a ponadto na tarczy z soczewkami podstawowymi są wydrukowane liczby oznaczające moc optyczną soczewek umieszczone obwodowo na trzech okręgach mieszczących się wewnątrz okręgu wyznaczonego przez soczewki, przy czym środkowy szereg liczb, opisuje moc optyczną podstawowego szeregu soczewek, a pozostałe odpowiednio moc zestawu soczewek po dodaniu dolnej lub górnej soczewki należącej do dodatkowego elementu optycznego a ponadto tarcza z soczewkami podstawowymi zawiera dwadzieścia jeden soczewek o mocy optycznej od -10 dptr do +10 dptr stopniowanych co 1 dptr, a dodatkowy element optyczny zawiera dwie soczewki o mocy optycznej -21 dptr i +21 dptr, a ponadto podstawowe soczewki korekcyjne są formowane bezpośrednio w materiale tarczy w procesie jej formowania oraz dodatkowy element optyczny jest formowany z przezroczystego tworzywa termoplastycznego i dodatkowe soczewki , są formowane bezpośrednio w materiale tego elementu w procesie jego formowania.

Zaletą głowicy według wynalazku jest rozszerzenie zakresu mocy optycznych zestawu soczewek korekcyjnych, precyzyjne pozycjonowanie ruchomych elementów optycznych oraz ergonomiczne rozmieszczenie elementów regulacyjnych i wskaźnikowych.

Przedmiot wynalazku został zobrazowany w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia głowicę oftalmoskopową w widoku z przodu, fig. 2 - przekrój głowicy w płaszczyźnie pionowej w widoku z boku, a fig. 3 - konstrukcję dodatkowego elementu optycznego głowicy oftalmoskopowej.

165 508

Głowica oftalmoskopowa według wynalazku składa się ze źródła światła i jego oprawy, optycznego układu oświetlającego, optycznego układu obserwacyjnego, dwuczęściowej obudowy oraz gniazda przyłączeniowego służącego do mocowania głowicy na ręcznym uchwycie. Źródło światła 1 jest mocowane w gnieździe korpusu oświetlacza 2 i zabezpieczone przed wypadnięciem za pomocą pierścienia sprężystego 3. Układ optyczny formujący wiązkę światła składa się z soczewki 4 kolektywu, zespołu filtrów optycznych i graficznych testów diagnostycznych umieszczonych w tarczy 5, soczewki 6 obiektywu oraz zwierciadła 7. Soczewka 4 kolektywu jest umieszczona w gnieździe uformowanym w korpusie oświetlacza 2 w jego osi i zamocowana w nim za pomocą pierścienia osadczego 8. Tarcza 5 jest łożyskowana obrotowo na osi 9 umieszczonej w otworze w korpusie 2 przesuniętym względem jego osi. Soczewka obiektywu 6 jest osadzona w oprawie 10 i dociśnięta do powierzchni czołowej korpusu oświetlacza 2 za pośrednictwem podpórki 11 zwierciadła 7. W oprawie 10, u góry, jest umieszczone zwierciadło 7 podparte od dołu podpórką 11. Oprawa 10 obiektywu 6 jest połączona z korpusem oświetlacza 2 za pomocą kształtowego zatrzasku 10a wykorzystującego własności sprężyste materiału oprawy 10. W dolnej części korpusu oświetlacza 2 jest usytuowana współosiowo tuleja 12 gniazda złącza bagnetowego. Tarcza 5 zawierająca filtry optyczne i testy diagnostyczne ma stopniowo ustalone położenie za pomocą mechanizmu zatrzaskowego składającego się z kulki 13 oraz sprężynki 14.

Optyczny układ obserwacyjny składa się z tarczy 15, zawierającej dwadzieścia jeden soczewek o mocy optycznej od -10 dptr do +10 dptr co 1 dptr,oraz z elementu 16 zawierającego dwie dodatkowe soczewki o mocy optycznej odpowiednio -21 dptr i +21 dptr. Tarcza 15 jest ustawiona za zwierciadłem 7 w taki sposób, że jej oś jest prostopadła do osi korpusu oświetlacza 2, a oś soczewki ustawionej naprzeciwko okienka obserwacyjnego 17a uformowanego w tylnej połówce 17 obudowy przechodzi nad górną krawędzią zwierciadła 7. Tarcza 15 jest łożyskowana na kołku 17b uformowanym na wewnętrznej powierzchni tylnej połówki 17 obudowy, a jej kątowe ustawienie jest ustalone za pomocą sprężystej zapadki 18 umieszczonej w wycięciach wewnątrz tylnej połówki 17 obudowy. Zapadka 18 współpracuje z zaokrąglonymi zębami uformowanymi na powierzchni tworzącej tarczy 15.

Na tylnej powierzchni tarczy 15 są wydrukowane liczby, widoczne przez otwór 17c, oznaczające moc optyczną soczewek. Liczby te są umieszczone w trzech szeregach obwodowo na trzech okręgach współśrodkowych z osią tarczy 15, mieszczących się wewnątrz okręgu wyznaczonego przez soczewki tarczy 15. Środkowy szereg liczb ( w otworze 17c widziany w jego osi) opisuje moc optyczną podstawowego szeregu soczewek (należącego do tarczy 15), szereg liczb opisanych, na najmniejszym okręgu opisuje moc optyczną zestawu soczewek uzyskanego po dodaniu d<o soczewki z szeregu podstawowego pierwszej soczewki dodatkowej należącej do elementu 16, a szereg liczb opisanych na największym okręgu, opisuje moc optyczną zestawu uzyskanego przez dodanie do soczewki z szeregu podstawowego drugiej soczewki dodatkowej z elementu 16.

Element 16 ma kształt widełek obejmujących swymi segmentami tarczę 15 i jest umieszczony w obudowie w taki sposób, że jest możliwe jego liniowe przesuwanie pionowo wzdłuż osi głównej przyrządu w prowadnicach uformowanych na wewnętrznej powierzchni tylnej połówki 17 obudowy. Element 16, przedstawiony na fig 3, posiada trzy segmenty, z których dwa boczne leżą w jednej płaszczyźnie, a środkowy jest względem nich przesunięty na taką odległość, że w utworzonej w ten sposób szczelinie mieści się swobodnie szerokość tarczy 15. Na środkowym segmencie elementu 16 są umieszczone dwie dodatkowe soczewki 16a i 16b, oraz trzy otwory, z których środkowy 16c, o owalnym kształcie, służy do osadzania elementu 16 na tym samym czopie, na którym jest osadzona tarcza 15, dolny otwór 16d służy do odsłonięcia odpowiedniego opisu aktualnie używanej soczewki lub zestawu soczewek, natomiast górny otwór 16e odsłania soczewkę tarczy 15 podczas korzystania tylko z podstawowego szeregu soczewek. Na bocznych segmentach elementu 16 są uformowane występy 16f, które przez odpowiednie szczeliny w przedniej połówce 19 obudowy wystają na zewnątrz i służądo ręcznego przesuwania elementu 16 dla dokonania zmiany soczewki dodatkowej. Środkowy segment elementu 16 jest zaopatrzony w dwa dodatkowe ramiona 16g tworzące sprężyste zapadki

165 508 ustalające element 16 w wybranym położeniu współpracując z odpowiednimi wycięciami na bocznych powierzchniach ścianek tylnej połówki 17 obudowy.

W przedniej połówce 19 obudowy jest wykonane okienko 19a, w którym jest umieszczony polaryzacyjny filtr 20 oprawiony w ramkę 21. Ramka 21 z filtrem 20 może być przesuwana w górę i w dół w prowadnicach ukształtowanych w podpórce 22, która jednocześnie zabezpiecza ramkę 21 przed wpadnięciem do wnętrza przyrządu. Podpórka 22 jest ustawiona na powierzchni czołowej korpusu oświetlacza 2 i opiera się o tylną ściankę obudowy 17. Przednia połówka 19 obudowy posiada pod okienkiem 19a poprzeczny otwór, przez który wystaje na zewnątrz przyrządu powierzchnia boczna tarczy 5, co umożliwia jej ręczne obracanie dla dokonania zmiany testu diagnostycznego.

Połówki 17 i 19 obudowy są połączone ze sobą po złożeniu przyrządu za pomocą sprężystego zatrzasku 17d oraz za pomocą tulei 12 gniazda bagnetowego obejmującej ich walcowe odsadzenia. W tuleję 12 jest wkręcony gwintowany pierścień 23, który za pośrednictwem osadczego pierścienia 24 umieszczonego w obwodowym rowku korpusu oświetlacza 2 ściąga korpus oświetlacza 2 do wnętrza tulei 12, a korpus oświetlacza 2 oparty swą szerszą częścią o wewnętrzne pierścienie połówek 17 i 19 obudowy utrzymuje je wewnątrz tulei 12. Na zewnętrznych powierzchniach walcowych odsadzeń połówek 17 i 19 obudowy są uformowane nadlewy 17e i 19b, które mieszczą się w odpowiadających im wycięciach 12a tulei 12 i zabezpieczają tuleję 12 przed obrotem względem obudowy. Wewnątrz tulei 12 jest umieszczona sprężyna 25 i podkładka 26, kasujące luz w połączeniu tulei 12 z wtykiem bagnetowym uchwytu.

Fig. 3.

165 508

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 10 000 zł

Claims (4)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Głowica oftalmoskopowa stanowiąca wziernik medyczny do wziernikowania wnętrza oka, zaopatrzona we własne źródło światła oraz w elektryczno-mechaniczne gniazdo bagnetowe do połączenia z ręcznym uchwytem będącym jednocześnie zasilaczem akumulatorowym, posiadająca optyczny układ oświetlający, wyposażona w obrotową tarczę zawierającą zespół soczewek korekcyjnych, oraz w dodatkowy przesuwny element optyczny posiadający dwie dodatkowe soczewki korekcyjne, znamienna tym, że dodatkowy element optyczny (16) posiada trzy segmenty, z których dwa boczne leżą w jednej płaszczyźnie, a środkowy jest względem nich przesunięty do tyłu o taką odległość, że swobodnie mieści się między nimi szerokość tarczy (15), a na środkowym segmencie elementu (16) są umieszczone dwie soczewki (16a, 16b) oraz trzy otwory (16c, 16d, 16e) i dolna połówka środkowego segmentu jest zaczerniona, a boczne segmenty posiadają występy (16) skierowane ku przodowi głowicy i wystające na zewnątrz głowicy przez pionowe szczeliny w ściance przedniej połówki (19) obudowy, przy czym element (16) jest umieszczony swym środkowym segmentem w pionowych prowadnicach uformowanych bezpośrednio na wewnętrznej powierzchni ścianki tylnej połówki (17) obudowy, a ponadto segment środkowy posiada dwa ramiona (16g) zakończone walcowymi występami (16h) współpracujące z odpowiednimi wycięciami w tylnej połówce (17) obudowy tworząc sprężyste zapadki ustalające położenie elementu (16) w wybranym miejscu względem okienka obserwacyjnego (19a), a ponadto na tarczy (15) są wydrukowane liczby oznaczające moc optyczną soczewek umieszczone obwodowo na trzech okręgach mieszczących się wewnątrz okręgu wyznaczonego przez soczewki, przy czym środkowy szereg liczb, w otworze (17c) widziany w jego osi, opisuje moc optyczną podstawowego szeregu soczewek, a pozostałe odpowiednio moc zestawu soczewek po dodaniu dolnej lub górnej soczewki należącej do elementu (16).
2. 2. Głowica oftalmoskopowa według zastrz. 1, znamienna tym, że tarcza (15) zawiera dwadzieścia jeden soczewek o mocy optycznej od - 10 dptr do + 10 dptr stopniowanych co 1 dptr, a element (16) zawiera dwie soczewki o mocy optycznej -21 dptr i +21 dptr.
3. 3. Głowica oftalmoskopowa według zastrz. 1, znamienna tym, że soczewki korekcyjne są formowane bezpośrednio w materiale tarczy (15) w procesie jej formowania.
4. 4. Głowica oftalmoskopowa według zastrz. 1,znamienna tym, że element (16) jest formowany z przezroczystego tworzywa termoplastycznego a dodatkowe soczewki (16a, 16b) są formowane bezpośrednio w materiale elementu (16) w procesie jego formowania.