PL16481B1 - Sposób ulepszenia wlasnosci stali Thomasa. - Google Patents

Description

Pomiedzy stala Thomas'a a siemens- martinowska zachodza pod niejednym wzgledem istotne róznice, nawet wówczas, gdy stopy, otrzymane wedlug obydwu róz¬ nych od siebie metod swiezenia, wykazuja prawie ten sam sklad chemiczny. Kiedy np. miekkie zelazo Thomas'a po przeciagnieciu, obok wyraznego wzrostu objetosci, wyka¬ zuje nalezyta twardosc wlasciwa sprezy¬ nom, to materjal siemensmartinowski o tym samym mniej wiecej skladzie chemicz¬ nym, po poddaniu go takiej samej obróbce, nie wykazuje tej wlasnosci. Równiez zela¬ zo Thomas'a w stanie walcowanym lub wy¬ ciaganym na zimno daje sie znacznie lepiej obrabac zapomoca narzedzi zdejmujacych wióry, niz zelazo siemensmartinowskie o podobnym skladzie. Z drugiej strony mate¬ rjal siemensmartinowski wykazuje lepsze wlasnosci przy glebokiem wyciaganiu, niz odpowiednie zelazo Thomas'a. To odmien¬ ne zachowanie sie stali siemensmartinow¬ skiej i stali Thomas'a utrzymuje sie nawet wtedy, kiedy te ostatnia przetopi sie w pie¬ cu siemensmartinowskim lub elektrycznym lub podda sie ja w tych piecach dalszej przeróbce.Próby wykazaly, ze róznice we wlasci¬ wosciach gatunków stali otrzymanych we¬ dlug obydwu sposobów swiezenia tlómacza sie zasadniczo odmienna zawartoscia azo¬ tu. Podczas gdy zelazo Thomas'a, wedlug prób zawiera okolo 0,015 do 0,02% azotu, to ladunki pieca siemensmartinowskiego,zwlaszcza te, które otrzymuje sie wedlug sposobu wytwarzania z surówki i rudy, wy¬ kazuja najwyzej 4-ta albo 3-a czesc ilosci tego pierwiastka. Normalne ladunki pieców siemensmartinowskiego i thomasowskiego zawieraja azot glównie w postaci azotku zelaza, który rozpuszczalny jest w zelazie stalem przy temperaturze hali az do okolo 0,015%, Wraz ze wzrastajaca zawartoscia azotku mozna obserwowac znaczna zwyzke zdolnosci utwardzania sie przy ksztaltowa¬ niu na zimno. Przy wiekszych zawarto¬ sciach azotu, przekraczajacych jego rozpu¬ szczalnosc w zelazie (ponad mniej wiecej 0,015%), moze nastapic jeszcze hartowanie przez wygrzewanie, które polega na wiek¬ szej zdolnosci zelaza do rozpuszczania azo¬ tu w podwyzszonej temperaturze.Otóz czesto jest rzecza pozadana obni¬ zenie duzej zawartosci azotu w stali Tho¬ mas^ do zawartosci azotu w normalnej stali siemensmartinowskiej albo jeszcze ni¬ zej, a to celem wykluczenia opisanego dzialania rozpuszczonego azotu. W mysl wynalazku cel ten mozna osiagnac w ten sposób, ze azot zwiazany z zelazem prze¬ prowadza sie w polaczenie azotowe, np. azotek tytanu, nierozpuszczalny w stalem zelazie w temperaturze hali; dla praktycz¬ nego wyniku jest przytem rzecza obojetna czy nowopowstale polaczenie azotowe wy¬ dzieli sie z roztopionego metalu, czy tez zo¬ stanie w nim zatrzymane w postaci emulsji.Przez dodanie pewnej ilosci, np. tytanu, do plynnego zelaza Thomas'a mozna je po¬ zbawic tych odmiennych od dobrego ladun¬ ku pieca siemensmartinowskiego wlasciwo¬ sci i stworzyc produkt równowartosciowy pierwszorzednemu materjalowi siemens- martinowskiemu. Ilosc dodanego tytanu lub zwiazku tytanu stosuje sie do kazdorazo¬ wej zawartosci azotu w stali Thomas'a. Je¬ zeli stal Thomas'a zawiera np. 0,015% azo¬ tu, to nalezy dodac mniej wiecej 0,06% ty¬ tanu w celu wiazania tego azotu wedlug wzoru Ti N. Jezeli wiec stosuje sie zwiazek tytanku zelaza, zawierajacy mniej wiecej 20% tytanu, wtenczas niezbedna do wiaza¬ nia 0,015% azotu ilosc tytanku zelaza wy¬ nosi okolo 0,3%, w odniesieniu do wagi od¬ nosnego ladunku stali Thomas'a. Wobec jednak strat tytanu przy reakcji jest nie¬ zbedne powiekszenie dodatku tytanku ze¬ laza, np. do okolo 0,5%.Przy stosowaniu sposobu wedlug niniej¬ szego wynalazku uzyskuje sie stopy stalo¬ we o szczególnie cennych wlasnosciach, o ile wraz z przeprowadzaniem zwiazanego z zelazem azotu w polaczenie azotowe nie¬ rozpuszczalne w stalem zelazie, polaczy sie jeszcze daleko idace odtlenianie zapomoca dowolnego srodka odtleniajacego, przy- czem odtlenianie to stosuje sie zwlaszcza przy wyrobie wysokowartosciowych gatun¬ ków stali siemensmartinowskiej i stali z pieców elektrycznych. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób ulepszania wlasnosci stali Thomas'a, znamienny tern, ze azot zwiaza¬ ny z zelazem przeprowadza sie w polacze¬ nia azotowe nierozpuszczalne w zelazie sta¬ lem.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze do plynnej stali Thomas'a dodaje sie pewna ilosc tytanu lub tez zwiazku ty¬ tanowego celem przeprowadzenia zwiaza¬ nego z zelazem azotu w azotek tytanu.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 — 2, zna¬ mienny tern, ze, oprócz przeprowadzania zwiazanego z zelazem azotu w zwiazek a- zotowy nierozpuszczalny w zelazie stalem, stosuje sie jeszcze odtlenianie w takim stopniu, jak przy wyrobie wysokowartoscio¬ wych gatunków stali siemensmartinow^ skiej i z pieców elektrycznych. Fried. Krupp A k t i e n g e s e 11 s c h a f t. Zastepca: Inz. dypL M. Zoch, "?J rzecznik patentowy. Druk L. Bofltislawskl«fo I Skl, Warszawo. PL