Wynalazek niniejszy dotyczy konstruk¬ cji wybieraczy, stosowanych w ukladach telefonicznych. Wybieracie takie zawiera¬ ja grupy kontaktów nieruchomych oraz kontakty ruchome (szczoteczki), wspólpra¬ cujace z kontaktami nieruchomemi, po jed¬ nym zespole dla kazdej grupy, wreszcie u- rzadzenia do wybierania poszczególnego zespolu kontaktów ruchomych, w celu la¬ czenia ich z poszczególna grupa kontaktów stalych.Dotychczas w wybieraczach tego typu stosowano odrebny przyrzad, napedzajacy wspomniane kontakty ruchome oraz przy¬ rzady do wybierania poszczególnego zespo¬ lu kontaikttów ruchomych, Wybieracz wedlug wynalazku niniejsze¬ go sklada sie z kilku zespolów szczotek sprezystych lub z kontaktów, osadzonych na sprezynach, umieszczonych na odpo¬ wiednim wózku, z pomiedzy których jesi wybierany poszczególny zespól i doprowa¬ dzany nastepnie do polozenia roboczego za- pomoca walka rozrzadczego lub innego me¬ chanizmu wybierajacego. Kolo rozrzadza¬ jace sprzega wózek szczotkowy z walem, napedzanym odpowiednim silnikiem. Kolo to jest uzywane równiez do poruszania walka rozrzadczego czy tez mechanizmu, wybierajacego szczotki. Walek rozrzadczy jest doprowadzany do polozenia roboczego równoczesnie z ruchem wstepnym wózka szczotkowego.Wskazane powyzej, a równiez i inne.cechy wynalazku sa opisane dokladniej z ^HtM^fejjfem sie |a^ry*tfnek, uwidoczniaja¬ cy jpaeir z p^^ySla/dow^wykonania wyna¬ lazku, który jednak nie ogranicza wyna¬ lazku do tej szczególnej odgpiaiiy jego wy¬ konania, lecz dopuszcza rozmaite zmiany, niewykraczajace poza ramy wynalazku./Na rysunku, fig. 1 przedstawia rzut po¬ ziomy wybieracza, osadzonego w ramie, fig. , 2 — jego widok zprzodu. Przyczem ze wzgledu na przejrzystosc rysunku linjami przerywanemu przedstawionio tylko czesc walu glównego, uruchomianego z zewnatrz.Fig. 3 przedstawia schematycznie mecha¬ nizm, napedzany wspólnie, oraz naped wspólny wedlug niniejszego wynalazku w zastosowaniu do wybieracza, przedstawio¬ nego na fig. li i 2, fig. 4—odmiane wykona¬ nia tego napedu.Do ramy 1 wybieracza jest przymoco¬ wany luk z koncówkajmi 28 zapomoca ply¬ ty spodniej i wierzchniej 2. Koncówki 28 sa zebrane w bloki 3, z których kilka tylko uwidoczniono na rysunku. Rama 1 dzwiga równiez „zatrzaski" elektromagnetyczne 4, 5, sluzace do rozrzadzania wspólna pednia, zlozona z kól 35, 36 i 37. Sposób urucho¬ miania tej pedni bedzie opisany ponizej.Ponadto rama 1 dzwiga zespól szczotek przelaczajacych 7, wspólpracujacych z przelacznikiem 17, umieszczonym na gór¬ nym koncu walka 11 oraz nurnik 20, prze¬ znaczony do uruchomiania zespolu kontak¬ tów 19, gdy wózek ze szczotkami osiaga swe polozenie zasadnicze, przyczem wska¬ zane kontakty sa przymocowane równiez do ramy wybieracza. Do ramy tej moze byc równiez przymocowany dalszy zespól szczotek przelacznikowych, jesli wybieracz ma sluzyc jako wybieracz koncowy. Ten ostatni zespól szczotek oraz odpowiadajacy mu przelacznik, spoczywajacy na wózku szczotkowym 8, nie sa przedstawione na ry¬ sunku.Wózek 8 jest osadzony obrotowo w srodku ramy w lozyskach 9, 10. Lozysko 9 mozna ustawiac w taki sposób, by szczotki 25 przypadaly naprzeciw poziomych sze¬ regów koncówek luku 2. Po kazdej stronie czesci ramy, dzwigajacej lozysko górne 10, jest osadzony w odpowiedni sposób zespól szczotek 6, stykajacych sie z pierscieniami przelaczajacemi 18, umieszczonemi w gór¬ nej czesci wózka 8; ma to na celu uskutecz¬ nianie polaczenia elektrycznego miedzy szczotkami 25 wózka i wspólpracujacym obwodem wybieracza. Szczotki 25, osadzo¬ ne na walku, sa przymocowane srubami do dolnej i górnej plyty wózka, jak to wska¬ zuje fig. 1; normalnie sa one przytrzymy¬ wane w polozeniu nieczynnem zapomoca zapadek 24, wykonanych z mater jalu izola¬ cyjnego i osadzonych przegubowo na in¬ nym walku tegoz wózka.Fig. 1 przedstawia szczotki 25 oraz za¬ padki 24 w polozeniu nieczynnem, a fig. 2 — widok ztylu wózka. Jak to wynika z fig. 1, urzadzenia zapadkowe 24 sa przyci¬ skane do szczotek 25 zapomoca sprezyny grzebieniastej 26, osadzonej w czesci tylnej wózka. Sprezyny te pominieto na fig. 2. Za¬ padki 24 nie pozwalaja szczotkom 25 sty¬ kac sie z koncówkami 28, mimo ze na prze¬ ciwlegle konce tych szczotek naciskaja sprezyny 27, przymocowane równiez do czesci tylnej wózka, lecz odizolowanemi oden, a usilujace odepchnac szczotki naze- wnatrz. Sprezyny 27 sluza równiez do u- skuteczniania polaczenia elektrycznego pierscieni przelaczajacych 18 ze szczotka¬ mi 25.W czesci lewej wózka 8 jest osadzony obrotowo w nastawianem lozysku dolnem 12 oraz w lozysku górnem 13 walek roz- rzadczy 11, dzwigajacy na swym koncu dol¬ nym kolo zebate 37, a na koncu górnym wzmiankowany juz powyzej przelacznik 17. Walek rozrzadczy jest zaopatrzony w pewna liczbe ksiuków, odpowiadajacych rozmaitym grupom lub poziomom luku wy¬ bieracza i rozmieszczonych na powierzchni tego walka wzdluz linfi srubowej w sposób — 2 —znany. Po stronic prawej wózka 8 znajdu¬ je sie wal 14, sluzacy do odstawiania, pod¬ czas obrotu szczotek 25 do ich polozenia wyjsciowego. Wal ten obraca sie w lozy¬ sku dolnem 15 oraz w nastawianem lozy¬ sku górnem 16. Lozyska te, zarówno jak i lozyska wózka 8 oraz walka rozrzadczego sa zmontowane na poziomych przedluze¬ niach ramy wybieracza.Wspólna pednia wózka oraz walka roz¬ rzadczego sklada sie, jak wzmiankowano powyzej, z trzech kól 35, 36 i 37. Zebate kolo napedne 35 jest osadzone nieruchomo na obracajacym sie ustawicznie wale glów¬ nym 38. Kolo 36 jest wykonane jako cien¬ ka gietka tarcza, osadzona na koncu dol¬ nym wózka 8, kolo zas 37 jest kolem za- padkowem walka rozrzadczego. Kotwice 29, 41 elektromagnesów zatrzaskowych od¬ ciagaja normalnie kolo 36 od ustawicznie obracajacego sie kola 35 oraz od kola wal¬ ka rozrzadczego 37. Poniewaz elektroma¬ gnesy te posiadaja budowe jednakowa, przeto opisany jest tylko jeden z nich.Elektromagnes 4 spoczywa ma odgietym prostokatnie wsporniku, przymocowanym srubami do pionowego wydluzenia 39 ramy wybieracza. Kotwica 29 obraca sie jednym koncem w wystepach 32 wzmiankowanego wspornika i dzwiga^tuz przy tym koncu ra¬ mie pionowe 30, stykajace sie koncem ze¬ wnetrznym ze sprezyna srubowa 31, przy¬ mocowana drugim koncem do nastawianej dzwigni kolankowej 48, osadzonej obroto¬ wo we wzmiankowanym wsporniku. Dzwi¬ gnie 48 mozna nastawiac zapomoca sruby 53, wkreconej we wspornik i naciskajacej na wolne jej ramie, w celu wlasciwego na¬ regulowania napiecia sprezyny. Sprezyna ta utrzymuje kotwice 29 w polozeniu robo- czem. Na wolnym koncu kotwicy 29 jest o- sadzona poduszka 33, stykajaca sie z ko¬ lem 36 i przyciskajaca je do tylnego czopa hamulcowego 34, który zatrzymuje wózek w pozadanem polozeniu natychmiast po zwolnieniu kotwicy. Elektromagnes 5 po¬ siada takaz budowe, jednakze jego kotwica 41 dzwiga na koncu zewnetrznym zamiast poduszki krazek 42, naciskajacy na tarcze 36. Krazek ten zastosowano w celu umozli¬ wienia dalszego ruchu wózka szczotkowego, gdy tarcza 36 zostala odsunieta od kola 37 walka rozrzadczego. Do zatrzymywania walka rozrzadczego w polozeniu obranem sluzy hamulec 52, osadzony na koncu ko¬ twicy nad kolem walka rozrzadczego. Ha¬ mulec ten po rozmagnesowaniu sie elektro¬ magnesu 5 utrzymuje walek rozrzadczy w pozadanem polozeniu.Jak to juz zaznaczono, w ramie wybie¬ racza, w jej prawej czesci górnej jest osa¬ dzony mechanizm nurnikowy 20. Mecha¬ nizm ten obejmuje osadlzona obrotowo dzwignie 21, stykajaca sie swym wolnym koncem z osadzonym poziomo nurnikiem 20. Na koniec przeciwlegly nurnika dziala sprezyna kontaktowaJ9. Sprezyna ta wpro¬ wadza dzwignie 21 w wystep 23 plyty gór¬ nej wózka 8. Skoro jednak wózek osiagnie polozenie pierwotne, zaznaczone na fig. -1 linja 50, wystep ten zetknie sie z dzwignia 21, cofnie ja i zmusi nurnik 20 do odciagnie¬ cia sprezyn 19, osadzonych we wsporniku 40, przymocowanym do ramy wybieracza.Dzialanie wybieracza jest opisane w powolaniu si^ na fig. 3, przedstawiajaca schematycznie wspólna pednie oraz wspól¬ ny naped.Po uruchomieniu wybieracza wzbudzo¬ ny elektromagnes 4 wprowadza gietkie ko¬ lo 36 w zetkniecie z obracajacem sie usta¬ wicznie kolem 35, umocowanem na wale glównym 38.Wzbudzony jednoczesnie elektroma¬ gnes 5 zwalnia hamulec 52 kola 37 walka rozrzadczego i w ten sposób pozwala kolu gietkiemu 36 zetknac sie z kolem 37; zatem kolo to zacznie obracac sie jednoczesnie z ruchem wózka. Skoro walek rozrzadczy za¬ trzyma sie w polozeniu pozadanem w celu zwolnienia szczotek danej grupy, elektro¬ magnes 5 rozmagnesowuje sie. Wspomnia- — 3 —ny wyzej krazek 42 odlacza gietkie kolo zebate 36 od kola 37 walka rozrzadczego, a jednoczesnie hamulec 52, osadzony na tej¬ ze kotwicy 41, naciska na kolo 37, zatrzy¬ mujac je, a z niem i walek 11.Wózek obraca sie nadal, az do zatrzy¬ mania sie na jednej z koncówek luku, z któ¬ ra jest polaczona wolna koncówka wybra¬ nej grupy w przypadku wybieracza osta¬ tecznego.Przy zakonczeniu wywolywania elek¬ tromagnesy 4 i 5 zostaja znowu wzbudzone.Wózek 8 oraz walek rozrzadczy obracaja sie dopóty, dopóki nie osiagna swych pier¬ wotnych polozen. Skoro walek ten osiagnie wymienione polozenie, elektromagnes 5 roz- magnesowuje sie. - Polozenie pierwotne (li- nja 50) wózka 8 oraz stosunki miedzy pred¬ koscia walka 11 i wózka 8 sa tak wyznaczo¬ ne, ze na poczatku ruchu wybieracza walek moze osiagnac którakolwiek z pozycyj wy¬ bierania, naprzyklad grupe dziesiata, za¬ nim przyrzady zapadkowe wózka nadejda do polozenia wybierania, wskazanego lin ja przerywana, laczaca srodek walu wózka szczotkowego ze srodkiem walka rozrzad- czego.Walek rozrzadczy, powracajac do polo¬ zenia pierwotnego po dokonaniu polaczenia z ostatnia koncówka luku, osiaga to polo¬ zenie wczesniej, niz wózek.Okolicznosci powyzsze przedstawia równiez fig. 1 rysunku, gdzie kat A odpo¬ wiada lukowi, w którego obrebie wózek szczotkowy oraz walek rozrzadczy powra¬ caja do swych polozen normalnych, pod¬ czas gdy kat B odpowiada lukowi, w któ¬ rego obrebie walek rozrzadczy moze byc obracany z polozenia pierwotnego do ostat¬ niego lub dziesiatego polozenia wybierania.Nalezy zaznaczyc, ze podczas obrotu wózka krazek 42, osadzony w kotwicy elek¬ tromagnesu 5, toczy sie po gietkiem kole 36.Fig. 4 przedstawia te sama zasade, lecz tutaj gietkie kolo zebate jest wprowadzane w zazebienie z kolem 37 walka rozrzadcze- go zapomoca krazka, osadzonego w kotwi¬ cy 41 elektromagnesu 5.Po rozmagnesowaniu sie elektromagne¬ su 5 gietkie kolo 36 odlacza sie od kola 37 walka rozrzadczego pod wplywem swej sztywnosci. Jednoczesnie hamulec 52, osa¬ dzony w powierzchni dolnej kotwicy, za¬ trzymuje walek rozrzadczy.Nalezy zaznaczyc, ze w konstrukcji tej wal 38 mozna umiescic w dowolnem odpo- wiedniem polozeniu przed przelacznikiem, co ulatwia dozór.Wszystkie czesci przelacznika, które powinny byc od czasu do czasu dogladane, mozna udostepnic, umieszczajac je przed przelacznikiem.Wybieracz wedlug wynalazku niniej¬ szego wymaga mniej miejsca przy sklada¬ niu, niz wedlug jakiejkolwiek z konstruk- cyj dawniejszych tego typu wybieracza, przyczem zastosowanie wspólnego mecha¬ nizmu, napedzajacego wózek ze szczotkami i walek rozrzadczy, obniza koszty.Podany wyzej opis wykonania wyna¬ lazku dotyczy wprawdzie wybieracza ze specjalnym napedem, lecz oczywiscie moz¬ na go stosowac do wszelkich napedów.Rozumie sie ponadto, ze zastosowanie wynalazku nie ogranicza sie do tego spe¬ cjalnego typu przedstawionego wybieracza oraz ze przedmiot wynalazku mozna sto¬ sowac do wszelkich typów wybieraczy o napedzie mechanicznym z wiecej niz jed¬ na czescia ruchoma. PL