Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu i urzadzenia do wyrobu papierów i tektur marmurkowych, zylkowanych i pstrych, na¬ sladujacych zylki marmuru, uzywanych do opakowan zbytkownych, okladek na ksiaz¬ ki, papierów fantazyjnych, obic i t. d.Wynalazek ma na celu wyrób papierów w sposób prosty i ekonomiczny zapomoca maszyny papierniczej, bez stosowania zlo¬ zonych czynnosci dodatkowych.Istota sposobu wedlug wynalazku pole¬ ga na tern, ze do miazgi papierniczej znaj¬ dujacej sie jeszcze w stanie pólplynnym wlewa sie okreslona ilosc jednego lub kil¬ ku barwników, zapomoca jednego lub kilku rozdzielaczy, rozmieszczonych wzdluz ca¬ lej szerokosci pasa metalowego, wykony- wujacego jak zwykle oprócz ruchu poste¬ powego jeszcze ruch wahadlowy na boki, przyczem rozdzielacze wykonywuja prosto¬ padle do kierunku ruchu miazgi ruch wa¬ hadlowy, którego amplituda i kierunek w stosunku do ruchu wahadlowego miazgi sa regulowane w zaleznosci od pozadanego wzoru na papierze.Wedlug wynalazku przesuw jednego lub kilku rozdzielaczy osiaga sie badz zapomo¬ ca pedni mechanicznej, dzialajacej wprost na przesuw boczny wsporników walców, po których przesuwa sie pasmo metalowe, badz tez zapomoca specjalnego urzadzenia mimosrodowego, wzglednie zapomoca in¬ nych znanych urzadzen, osadzonych na od¬ dzielnym wale.Na zalaczonych rysunkach przedsta¬ wiono maszyne papiernicza, zaopatrzona w urzadzenie wedlug wynalazku, które u- mozliwia otrzymywanie papierów marmur-kowych. Fig. 1 jest widokiem maszyny zprzodji,fig. 2 — w przekroju, fig. 3 przed¬ stawia szczegól, a mianowicie dysze roz¬ dzielcza, fig. 4—7 — szczególy urzadzenia rozdzielczego.Jak przedstawiono na rysunku, maszy¬ na papiernicza zbudowana jest, jak zwy¬ kle na ramie skladajacej sie z podstaw 1, podtrzymujacych zapomoca slupów 2 (fig. 1) poprzecznice 3, umocowane na slupach równolegle do osi podluznej maszyny.Podstawy 1 stanowia podpory dla wspor¬ ników 4, które podtrzymuja podluznice 5, zaopatrzone w lozyska 6 do czopów 7 wal¬ ców 8, podtrzymujacych pas przenosnika.Podluznice 5 wykonywuja ruch zwrotny w kierunku oznaczonym strzalka 9 w znany sposób, np. zapomoca korb i mimosrodów (na rysunku nieuwidoczniono). Wsporniki 4 uczestnicza w tym ruchu nawrotnym i sa w tym celu zaopatrzone w przeguby 8, o- sadzone w otworach, wykonanych w pod¬ stawach /, lub tez w podobnych znanych lozyskach przegubowych. Na walcach 8 porusza sie w znany sposób pas metalowy 9, który jest jak zwykle podtrzymywany przez walce napinajace 10, a sluzy do pod¬ trzymywania i przenoszenia miazgi papier¬ niczej //.Narzady 1 — 10 sa znane, a zarówno 5 sposób ich dzialania wspomina sie zas o tern w opisie jedynie dla lepszego objasnie¬ nia urzadzenia wedlug wynalazku.Wedlug wynalazku ponad miazga pa¬ piernicza pionowo do kierunku ruchu po¬ stepowego tej miazgi w kierunku strzalki 12, umieszczony jest rozdzielacz 13 pola¬ czony cienkim przewodem 14' z przewodem doplywowym 15 barwnika. Na obydwóch koncach rozdzielacza 13 umocowane sa ra¬ miona 14, polaczone w przegubach 15' z ramionami 16, tworzacemi przegub 17, któ¬ re zkolei sa polaczone przegubem 17' z pionowemi trzpieniami stalemi 18, które sa umocowane zapomoca srub 19 do po¬ przecznie 20, umieszczonych poziomo po¬ nad maszyna w obsadach 21, podtrzymy¬ wanych przez poprzecznice 3. Rozdzielacz 13 moze byc podtrzymywany lub zawieszo¬ ny dowolnym sposobem, zaleznie od po¬ przecznie maszyny papierniczej.W dolnej, zgrubionej czesci 17 ramie¬ nia 16, znajdujacego sie z jednej strony ma¬ szyny, osadzony jest przegubowo sworzen 22 skladajacy sie z dwóch czesci 22' i 22" nagwintowanych w odwrotnych kierunkach i polaczonych nakretka 23. Sworzen 22 po¬ laczony jest przegubowo drugim koncem z dzwignia 24, która waha sie na osi (na ry¬ sunku nieprzedstawionej) wsunietej przez otwór 25, wywiercony w obsadzie 26, pod¬ trzymywanej przez wspornik 27.Dzwignia 24 polaczona jest swym dol¬ nym koncem przegubowo ze sworzniem 28, polaczonym z poprzecznica 5. Najlepiej sworzen 28 wykonany jest z dwóch czesci, nagwintowanych w odwrotnych kierunkach i polaczonych nakretka 29.Przewód rozdzielczy 13 jest zaopatrzo¬ ny w dysze 16' (fig. 3), które sluza do do¬ prowadzania barwnika do miazgi i sa zao¬ patrzone w iglice 16" umozliwiajace miar¬ kowanie ilosci doprowadzanego barwnika.Jak latwo zrozumiec boczny ruch waha¬ dlowy miazgi w kierunku strzalki 9 otrzy¬ muje sie w sposób zwykly, np. zapomoca napedu mimosrodowego, korbowego i t. d.Oprócz tego dzieki ukladowi sworznia 28, dzwigni 24, sworznia 22 i ramienia 14, rozdzielacz 13 otrzymuje równiez przesuw prostopadly do kierunku przesuwu miazgi papierniczej.Dzieki dzwigni 24 za kazdem wychyle¬ niem miazgi w prawo rozdzielacz wychyla sie w lewo. Tym sposobem wychylenia roz¬ dzielacza odbywaja sie zawrze w kierunku przeciwnym wychyleniom miazgi. Z dru¬ giej strony, jesli dzwignia 24 osadzona jest w swym srodku w obsadzie 26, to amplitu¬ da przesuwu rozdzielacza bedzie odpowia¬ dac amplitudzie przesuwu -miazgi, o ile ra¬ miona dzwigni sa równe. Jasmem jest, zezmieniajac miejsce osadzenia dzwigni 24 w obsadzie 26, mozna równoczesnie zmieniac amplitude ruchu rozdzielacza 13 w stosun¬ ku do ruchu bocznego walców 6.Innemi slowy, dzieki moznosci zmiany polozenia ramienia 24 w stosunku do obsa¬ dy 26 i dzieki zmianie dlugosci sworznia 22 zapomoca nakretki 23 mozna zmieniac do¬ wolnie amplitude ruchu rozdzielacza w sto¬ sunku do ruchu wahliwego miazgi.Rozdzielaczowi 13 mozna równiez na¬ dac ruch, który mialby zawsze ten sam kie¬ runek co i ruch miazgi, uzywajac do tego celu odrebnego napedu, skladajacego sie, np. z mimosrodu 30, osadzonego na wale 31 i polaczonego sworzniem 32 z ramieniem 16. Najlepiej gdy sworzen 32 sklada sie z dwóch czesci, nagwintowanych w kierun¬ kach odwrotnych i polaczonych nakretka 33. Amplituda przesuwu moze byc równiez i w tym przypadku zmieniana przez prze¬ stawienie punktu polaczenia przegubowego sworznia 32 z mimosrodem 30 lub tez przez zmiane dlugosci sworznia 32 zapomoca na¬ kretki 33. Zmiane ruchu mozna równiez u- rkutecznic nadajac wieksza szybkosc mi- mosrodowi zapomoca odpowiedniej pedni (na rysunku- nieuwidocznionej). Z drugiej strony, jesli wzór ma posiadac wyglad nie falisty, lecz skladac sie z linji przerywa¬ nych lub zaokraglonych, nalezy zatrzymac ruch wahadlowy miazgi a utrzymac ruch rozdzielacza lub odwrotnie w zaleznosci od kierunku, jaki powinien posiadac wzór.Dzieki zmianom ruchu rozdzielaczy wzgle¬ dem ruchu miazgi mozna otrzymac cala rozmaitosc wzorów, stosowanych w prak¬ tyce.Oczywiscie, ze ilosc rozdzielaczy, roz¬ mieszczonych wzdluz maszyny, odpowiada liczbie barwników, stosowanych do zabar¬ wienia papieru.W razie potrzeby, urzadzenie moze byc zaopatrzone w przewód nieruchomy 34, który doprowadza wode pod cisnieniem, wylewana nastepnie malemi dyszami 35 na barwniki w postaci deszczu, tworzac kro¬ pelki, które wywoluja nakrapianie i ula¬ twiaja rozprzestrzeniainie sie i rozdzial barwnika.Jak wynika z powyzszych wyjasnien pa¬ pier w stanie plynnym posuwa sie w ma¬ szynie przy stalych wstrzasach od strony prawej ku lewej. Równoczesnie z powsta¬ waniem papieru na pasie metalowym, na papier ten wylewa sie barwnik plynny i to, dzieki ruchom rozdzielacza w taki sposób, ze powstaja wzory wymagane w praktyce.W celu moznosci zmiany wzoróiw i dla zapobiezenia, aby barwnik plynny nie prze¬ nikal zbyt gleboko do wnetrza papieru podczas wyrobu papieru na pasie metalo¬ wym maszyny papierniczej, mozna zasto¬ sowac urzadzenie przedstawione na fig. 4.Na miazdze papierniczej U w mniej¬ szej lub wiekszej odleglosci od znanych li¬ stewek wyrównawczych 36 (fig. 1) opiera sie lekko pasmo 37 (fig. 4 i 6), wykonane z lekkiego materjalu i tworzace powierzchnie pochyla przytwierdzona do blachy 38, któ¬ ra jest zawieszona na poprzecznicy 39. Dy¬ sze 16' (fig. 2) wypuszczaja na powyzsze pasmo barwnik, który rozdziela sie wzdluz papieru, znajdujacego sie w fazie wyrobu.Przednia strona tego pasma moze byc zaopatrzona w rowki 40, rozmieszczone w odpowiednich odstepach i sluzace do roz¬ prowadzania barwnika (fig. 4). Poniewaz strumien plynnego barwnika rozbija sie o pasmo zatem jest mniejsze prawdopodo¬ bienstwo, ze barwnik bedzie zbyt gleboko przenikal do papieru. Pasmo to moze byc równiez wykonane z kosmatej pilsni (jak na fig. 5), która wlokac sie po miazdze wy¬ twarza na niej rózne odcienie barw i wzo¬ rów w ksztalcie kresek lub linij podluznych, prostych lub falistych w zaleznosci od opi¬ sanych wyzej ruchów rozdzielacza.Po ukonczeniu jednej fazy wyrobu pa¬ pier moze byc powleczony (zawsze sposo¬ bem ciaglym) od strony zabarwionej war¬ stwa lakieru, który nada mu wyglad bar- - 3 —dziej wytworny i efektowny, a obok tego papier ten bedzie odporny na dzialanie wo¬ dy i moze byc poddawany myciu.Zamiast wylewac na miazge barwnik, mozna równiez, w pewnych przypadkach stasowac plyn alkaliczny lub kwasny zmie¬ niajacy barwnik papieru zabarwionego w tych miejscach, gdzie wspomniany plyn styka sie z papierem. Tym sposobem otrzy¬ muje sie zabarwienia wytrawione, oslabio¬ ne lub wzmocnione o róznych odcieniach. PL