PL16254B1 - Ki. 40 b u. Stopy lozyskowe odporne na zzeranie, stosowane|zwlaszcza w kolejnictwie. - Google Patents

Description

Dazenia do wytwarzania bezcynowych metali lozyskowych sa nadal przedmiotem badan technicznych. Jako osnowa do wy¬ twarzania bezcynowych metali lozysko¬ wych wchodzi jedynie pod uwage olów, pominawszy cynk, który to dotad w zad¬ nym przypadku nie zdolal sie ustalic w za¬ stosowaniu swoim do metali lozyskowych.Metale lozyskowe, zawierajace jako osnowe przewaznie olów, dziela sie na dwie bardzo od siebie rózniace sie grupy, z któ¬ rych pierwsza zawiera, jako utwardzajace skladniki, domieszki metali ciezkich, druga zas — metale lekkie. Jedna i druga grupa powyzszych stopów posiadaja zasadnicze wady, które bardzo ograniczaja ich szersze zastosowanie. Próbow&no wprawdzie stoso¬ wac je w wiekszych rozmiarach, jednako¬ woz dotad bez wlasciwego rezultatu. Meta¬ le lozyskowe, utwardzone zapomoca metali ciezkich, odznaczaja sie niedomaganiami mechanicznemi, a naodwrót stopy, utwar¬ dzane zapomoca domieszek metali lekkich, brakiem odpornosci chemicznej* Brak odpornosci chemicznej ujawnia sie w pierwszym rzedzie przez trudnosci ich przechowywania. Juz po kilku dniach lub tygodniach wytwarzaja sie na ich po¬ wierzchni utlenione warstwy lub skorupy, które bardzo szybko przenikaja w glab, ni¬ szczac nierzadko caly przekrój bloku. Roz¬ chodzi sie tutaj o wzajemne oddzialywanie skladników strukturalnych, a mianowicie skladników osnowy eutektycznej. Przypu¬ szczajac, ze istnialyby moznosci wplyniecia na wzajemnie na siebie oddzialywujace fa¬ zy, albo na odpowiednie przesuniecia okre¬ sów ich istotnosci, aby przez to fazy, uzna¬ ne jako szkodliwe, wyeliminowac, to mozna- by bezwatpienia wplynac i na stopien ich chemicznej odpornosci.Wiadomo, ze stopy lozyskowe utwardzo¬ ne zapomoca metali lekkich odznaczaja sie ujemnie nierównomiernemi wlasnosciamimechariiczneml, nawet i w tych przypad- w k4ÓJ#cte;ni^tnozna stwierdzic róz- iaazie*ienemicznym. Przez do¬ latkowa obróbke cieplna lub mechaniczna wlasnosci tych ujednostajnic nie mozna.Przemawia rto za tern, ze warunki równowa¬ gi tych systemów sa jeszcze zupelnie nie¬ przystepne do celowych manipulacji, nie mówiac juz o tern, aby byly znane srodki i sposoby, któreby pozwolily ten odlam technicznie bardzo ciekawych stopów odpo¬ wiednio uprzystepnic do technicznego wy¬ korzystania.Szukano wiec sposobu lub srodka, któ¬ ry pozwolilby wplynac na wlasnosci tych systemów, czy to w jednym, czy drugim kierunku. Niespodziewanie stwierdzono, ze pierwiastki drugiej kolumny ukladu perjo- dycznego, zwlaszcza podgrupy B, obejmu¬ jacej Be, Mg, Zn, Cd, Hg, a z tych znowu Be — Hg wywoluja zasadniczo odmienny wplyw na ich wlasnosci. Nie jest obojet- nem, w jakim stanie metale do stopów tych sie dodaje; najbardziej skutecznemi przed¬ stawiaja sie wysokoatomarowe izotopy rte¬ ci i olowiu, tern bardziej o ile odpowiednia obróbka metalu nastapi po ich ochlodzeniu lub podczas ochladzania. Sposób obróbki cieplnej moze byc odpowiednio zastosowa¬ ny do skladu chemicznego i z tym zwiaza- nemi skladnikami strukturalnemi. Wazneni jest uniemozliwienie wytwarzania sie faz, uznanych jako szkodliwe.Dodatnia obróbka cieplna moze polegac na tern, ze przebieg ochladzania po odla¬ niu przeprowadza sie wedle odpowiedniej krzywej, przyczem zalezne od skladu che¬ micznego przerwy w ochladzaniu sa do¬ puszczalne; obróbka cieplna moze byc do¬ datnio zastosowana i po ochlodzeniu stopu.Jako skuteczne temperatury okazaly sie temperatury w obrebie 280° i ponizej 150°.Przy obróbce cieplnej mozna wyelimino¬ wac wplyw powietrza, zastepujac je azo¬ tem, argonem, albo kapiela z oleju lub roz¬ topionej saletry.Zasadnicza cecha nowego wynalazku jest fakt, ze w poszczególnych stopach, o scisle okreslonym skladzie chemicznym, domieszki metali lekkich i pewnych akty¬ wujacych materjalów zasadniczo odmie¬ niaja wlasnosci tych stopów, a poza tem u- stalaja ich jakosc pod wzgledem fizycznym jak i chemicznym, przyczem stopy te, po odpowiedniej obróbce cieplnej, wyrózniaja sie z posród lozyskowych stopów odpornych na zzeranie.Jako przyklady stopów nowego typu wyrózniaja sie nastepujace: Mg Ca Ba Ka Na pojedynczo lub 0.6 0.1 2.0 0.7 0.75 0.8 2.0 0.8 0.0 0.8 0.6 1.0 0.3 0.6 0.65 0.1 0.5 - 0.5 0.5 Rb Li razem 005 0.10 0.07 — 0.04 005 0.05 0 05 0.05 0.05 Be Hg % 0.03 0.10 0.15 0.05 0.05 0.10 0.20 0.20 0.10 2.00 Pb Sn Sb Cu Ni * Reszta Reszta Reszta Reszta Reszta Reszta 10 Reszta Reszta Reszta Reszta 10 10 3 3 2 2 PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. , Stopy lozyskowe na osnowie olo¬ wiu, odporne na zzeranie i z domieszka me¬ tali alkalicznych i metali ziem alkalicznych, bez znanej domieszki metali ciezkich Sn, Sb, Cu, Ni i t. d., stosowane zwlaszcza w kolejnictwie, znamienne przez domieszke Be i Hg oddzielnie lub razem w lacznej ilo¬ sci 2%t celem zmniejszenia ilosci faz szko¬ dliwych lub ich usuniecia.
2. 2. Stopy lozyskowe wedlug zastrz. 1, znamienne przez nastepujace domieszki: Mg, Ca i Ba oddzielnie lub razem w ilosci do 2%, Ka i Na oddzielnie lub razemw ilo¬ sci do 1 %, Rb i Li oddzielnie lub razem w ilosci do 10% oraz Be i Hg oddzielnie lub razem w ilosci do 2%.
3. 3. Stopy wedlug zastrz. 1 — 2, zna¬ mienne stosowaniem dodatkowej obróbki cieplnej bezposrednio po odlewaniu lub tez juz po ochlodzeniu stopu. Jan Czochralski. Druk L. Boguslawskiego i Skl, Warszawa. PL