Wynalazek niniejszy dotyczy sprezania gazów zapomoca np. sprezarki, glówny zas jego przedmiot stanowi sprezarka w szcze¬ gólnosci dostosowana do sprezania powie¬ trza w hamulcach pojazdów samochodo¬ wych.Uzywane w tym celu sprezarki dziala¬ ja w specjalnych warunkach z powodu du¬ zych stosunkowo zmian szybkosci, przy ja¬ kiej dziala sprezarka, napedzana bezpo¬ srednio przez silnik, przyczem nieraz musi dzialac przy stosunkowo duzej szybkosci, gdy w innych warunkach potrzeba stosun¬ kowo duzo sprezonego powietrza przy nie¬ wielkiej szybkosci jazdy.Wskutek tego z powodu wysokiej tem¬ peratury, utrudniajacej smarowanie, wyla¬ niaja sie szczególne trudnosci, które usuwa niniejsze urzadzenie wedlug wynalazku- Przyklad wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia pio¬ nowy przekrój podluzny sprezarki po¬ wietrznej pierwszej postaci wykonania wy¬ nalazku, fig. 2 — przekrój poprzeczny wzdluz linji //—7/ma fig. 1, fig. 3 — prze¬ krój poprzeczny wzdluz linji 777—777 na fig. 1, fig. 4 — przekrój, uwidoczniajacy po¬ lozenie zaworu pierscieniowego podczas sprezajacego skoku tlokaf fig. 5 — podob¬ ny przekrój, uwidoczniajacy polozenie za¬ woru pierscieniowego podczas ssania, fig. 6 — przekrój, podobny do wskazanego na fig. 1, nieco zmienionej sprezarki, w której zbiornik powietrza jest umieszczony bezpo-srednio na cylindrze, fig. 7 — podobny * VfZakrój innej postaci sprezarki, wyposa- zooej * w *c!ilocfnfce wodna, fig. 8 — po¬ przeczny przekrój wzdluz linji VIII—VIII na fig. 7, fig. 9 — przekrój, uwidoczniajacy odmienna postac zaworu powietrznego; fig. 10 — 13 przedstawiaja podobne przekroje innych odmian pierscienia tlokowego; fig* 14 przedstawia widok boczny sprezarki, po¬ kazanej na fig. 1, fig. 15 — widok zgóry tej ostatniej.Na fig. 1 —'5 rama sprezarki 1 zawiera walcowa prowadnice 2, korbowa skrzynke 3, stanowiaca z nia nierozdzielna calosc i zaopatrzona u spodu w zbiornik oleju 4, u- mieszczony w rozszerzonym jej dolnym koncu. Boczny nadlew 5 zbiornika jest zao¬ patrzony w otwór 6, zamkniety zwykle za¬ pomoca korka 7. Zbiornik jest wyposazony w otwór 8 do napelniania, zaopatrzony w korek 9 i umozliwiajacy napelnianie zbior¬ nika smarem do poziomu 10.Skrzynka 3 jest zaopatrzona z dwóch stron w otwory 12, przykryte pokrywami 13 i umozliwiajace dostep do dolnego Lba korbowodu 14 oraz jego panewki na czopie korbowym 15. Wal wykorbiony 16, sprze¬ gniety przewaznie z walem pompy lub sil¬ nika, jest obracany w lozyskach kulkowych 17 i 18, osadzonych w wydrazeniach po¬ kryw 19 i 20, zaopatrzonych w czopy 22 i 23 oraz w szczeliwo 24, przycisniete pokry¬ wa zapomoca srub 25. Pokrywa 19 jest zao¬ patrzona w wydrazenie 26, w którem umie¬ szcza sie plecionke konopna lub inne szcze¬ liwo, zapobiegajace wyciekaniu smaru wzdluz walu 16. Wal wykorbiony 16 posia¬ da przeciwwagi, korbowód zas 14 i tlok moga byc wykonane ze stopu glinowego w celu zmniejszenia ich wagi i bezwladnosci.W górnej czesci pierscieniowych row¬ ków 27 i 28 zatrzymuje sie smar, rozrzu¬ cany w skrzynce korbowej, który przez ka¬ naly 29 i 30 splywa na tyl lozysk kulko¬ wych 17 i 18, a nastepnie — zpowrotem do zbiornika 4. Leb 32 korbowodu zaopatrzo¬ ny jest w bryzgacz 33, który przez rozpry¬ skiwanie smaru powoduje smarowanie lo¬ zysk walu wykorbionego, lozyska czopa 36 oraz tloka wraz z cylindrem, przyczem w glowicy 32 sa wywiercone kanaly 34 do smarowania czopa 15.Górny koniec korbowodu 14 wykonany jest w postaci lba 35, w którym miesci sie czop 36, przyczem smarowanie jego pa¬ newki uskutecznia sie zapomoca kanalu 37.W krzyzulcu 39 jest osadzony czop 36.Tlok 40 wyposazony jest w stozkowy nad¬ lew 43, wsuwany do srodkowego otworu 44.Górna scianka 45 cylindra, scianka otworu 44, górna powierzchnia tloka 40 i nadlew 43 sa starannie otoczone, przyczem przy górnym skoku tlok 40 prawie styka sie ze scianka 45 cylindra w celu mozliwego zmniejszenia strat, spowodowanych przy koncu skoku przez luz pomiedzy temi cze¬ sciami.Tlok 40 jest polaczony z krzyzulcem 39 zapomoca zeberek 48, podtrzymujacych zasadniczo ten tlok w takiem polozeniu, iz nie styka sie on ze sciankami cylindra 46, przyczem prowadzenie jest glównie zabez¬ pieczone zapomoca krzyzulca 39 oraz do pewnego stopnia przez tarcze 47, odlana wraz z zeberkami 48, 49, laczacemi tlok 40 z krzyzulcem 39.Tarcza 47 ma ksztalt kielicha, wskutek czego brzegi jej rzucaja wdól wszelki nad¬ miar smaru, zbierajacy sie na wewnetrznej sciance walcowej prowadnicy 2.JW zeber¬ kach 49 jest pozostawiona przestrzen 50 na górny leb korbowodu 14.Tlok 40 zaopatrzony jest w zlobek 52, obejmujacy pierscien 53 o takie] srednicy, ze pozostawia pierscieniowy odstep 54 (fig. 4 i 5), który sluzy jako wylot z cylindra 46 sprezarki.Walcowe powierzchnie obrzezy zlobka 52 scisle pasuja do wewnetrznej scianki cy¬ lindra 46, mianowicie z mozliwie najmniej¬ szym luzem górnego obrzeza 55 i z cokol¬ wiek wiekszym luzem dolnego obrzeza 56, - 2 —przyczem przy dolnem obrzezu pozostaje wiekszy odstep w celu umozliwienia ptrze- nikania powietrza do cylindra 46 podczas ssawnego skoku tloka.Na górnej powierzchni obwodu tloka 40 w obrzezu 55 jest wywiercony szereg otwo¬ rów 57 w celu uzyskania polaczenia z pier¬ scieniowym odstepem 54, znajdujacym sie miedzy pierscieniem 53 i zlobkiem 52. Pier¬ scien 53 pasuje szczelnie wewnatrz cylin¬ dra 46 oraz pasuje równiez scisle do obrze¬ za 56, przyczem tarcie pomiedzy pierscie¬ niem 53 i scianka cylindra jest dostateczne, co powoduje pozostawanie tego pierscienia w dowolnem polozeniu, w jakiem umie¬ szczono go w cylindrze.Cylinder 46 jest polaczony z walcowa prowadnica 2 zapomoca wyposazonego w zagiete obrzeze 60 kolnierza 59, przykre¬ conego do kolnierza 62, utworzonego na dolnym koncu cylindra 46, przyczem kol¬ nierz 62 jest zaopatrzony w nadlewy 63, w które sa wkrecone sruby 64, laczace ze so¬ ba kolnierze 59 i 62. Obrzeze 60 jest zao¬ patrzone w wylot 65, laczacy z powietrzem zewnetrznem komore ssawna 66, otaczaja¬ ca górny koniec prowadnicy 2.Wraz z cylindrem 46 w nierozlacznej calosci odlany jest szereg zeberek 67, skie¬ rowanych wdól od nadlewu 102 w górnym koncu komory regulujacego zaworu do kol¬ nierza 62.Komora 68 jest polaczona zapomoca kanalu 69, zakonczonego gwintem, z prze¬ wodem zbiornika powietrznego, Nadlew 102 jest zaopatrzony w gwintowany otwór, w który jest wkrecony korek 70. W korku tym jest umieszczona sprezyna 12, przyci¬ skajaca zawór 73 do jego gniazda. Podsta¬ wa komory 68 jest zaopatrzona w pierscie¬ niowy nadlew 74, utrzymujacy zawór 73 w polozeniu wlasciwem wzgledem jego gnia¬ zda 71.Zawór 73 stanowi cienka tarcza metalo¬ wa, zaopatrzona w szereg polaczonych z nia ramion, skierowanych promieniowo poza krawedz gniazda 71 wpoblizu nadlewu 74, przyczem ramiona te utrzymuja zawór na miejscu w komorze, utworzonej przez nad¬ lew 74 i przedluzenie 104 korka 70, pozwa¬ lajac jednoczesnie na swobodne przenika¬ nie powietrza, które plynie przez gniazdo 71 do komory 68.Skok zaworu 73 jest stosunkowo maly, lecz dzieki jego wiekszej srednicy powie¬ trze, sprezone w cylindrze 42, moze z la¬ twoscia przeplywac iz cylindra do komo¬ ry 68. Zawór o wiekszej powierzchni nie jest pozadany z powodu jego wagi, bez¬ wladnosci, trudnosci utrzymywania go szczelnie przymknietym oraz nadmiernego nacisku, niezbednego w tym celu.Sprezarka dziala w sposób nastepujacy.Na fig. 1 i 5 tlok jest przedstawiony u spo¬ du swego skoku, przyczem pierscien 53 znajduje sie u szczytu zlobka 52 pod obrze¬ zem 55 i dzieki dostatecznemu tarciu o scianki cylindra utrzymuje sie w tern polo¬ zeniu przy obrzezu 55 podczas skoku tloka wdól. Jednak wal wykorbiony 16 obraca sie, a tlok zaczyna podnosic sie. Pierscien 53 jest jeszcze chwilowo w miejscu, lecz tlok podnosi sie, doprowadzajac do zetknie¬ cia dolnego obrzeza 56 z pierscieniem 53 i skoro tylko zostanie przebyta przestrzen martwa pomiedzy pierscieniem i scianka zlobka 52, tlok zmusza pierscien 53 do pod¬ noszenia sie wgóre wraz z nim. Wskutek tego w czasie nadzwyczaj malej czesci sko¬ ku zostaje zupelnie zamkniety kanal, któ¬ ry byl przedtem otwarty.Miedzy koncami pierscienia 53 jest po¬ zostawiony przedzial stopniowy, który two¬ rzy szczelne i nieprzepuszczajace powie¬ trza polaczenie miedzy tlokiem 40 i cylin¬ drem 46. Pierscien jest przyciskany do dol¬ nej scianki zlobka po pierwsze na skutek tarcia pierscienia, przesuwajacego sie wzdluz scianki cylindra 46, oraz po wtóre na skutek zewnetrznego czyli od dolu ci¬ snienia powietrza, sprezonego w cylindrze 46 przez skierowany do góry skok tloka. W — 3 —danym przykladzie, poniewaz sprezone po¬ wietrze dziala na wewnetrzna walcowa scianke pierscienia 53, przeto pierscien ten stara rozprezyc sie i naciska na scianki cy¬ lindra 46, oraz cisnie wdól na obrzeze 56, stanowiac doskonale uszczelnienie pomie¬ dzy tlokiem i scianka cylindra.Przy posuwie tloka do góry sprezome powietrze wplywa przez zawór 73 do ko¬ mory 68, dopóki nie skonczy sie skok tlo¬ ka, poczem ten zawór zamyka sie. Tlok za¬ czyna wówczas opuszczac sie. Gdy przy podnoszeniu sie tloka polozenie pierscie¬ nia 53 wzgledem danego zlobka bylo przed¬ stawione na fig. 4, to przy opadaniu tloka i po przesunieciu sie na odleglosc równa odstepowi miedzy pierscieniem,i koncowe- mi scianami zlobka, wzajemne polozenie czesci wzgledem siebie jest przedstawione na fig. 5. Pierscien 53 styka sie z górna scianka zlobka 52 oraz z obrzezem 55 i jest zmuszony do opuszczania sie. Gdy tlok zacznie opadac, pierscien 53 opuszcza dol¬ ne obrzeze, stanowiace gniazdo zaworu, wskutek czego otwiera sie polaczenie po¬ miedzy cylindrem 46 i komora 66 przez ka¬ nal o wymiarach dostatecznych, aby umoz¬ liwic swobodny doplyw powietrza do cy¬ lindra.Odstep pierscieniowy 77 miedzy obrze¬ zem 56 i scianka cylindra 46 posiada dosc duzy obwód i stanowi przeto kanal o sto¬ sunkowo duzej powierzchni poprzecznego przekroju, przyczem kanal ten obejmuje odstep 77, odstep 78 pomiedzy pierscieniem 53 w jego górnem polozeniu oraz obrzezem 56, odstep 54 miedzy pierscieniem 53 i dnem zlobka 52 oraz otworami 57; zaworem, re¬ gulujacym ten kanal, jest pierscien uszczel¬ niajacy 53.Gdy sprezarka dziala przy wielkiej szybkosci, bezwladnosc pierscienia 53 ra¬ czej wzmacnia dzialanie zaworu, niz prze¬ szkadza mu. Jezeli np. tlok przesuwa sie do wewnatrz w skoku sprezajacym i skok ten. zostal zakonczony, to bezwladnosc pier¬ scienia przysuwa go scisle do tloka 40. W podobny sposób, gdy tlok opuszcza sie do konca skoku ssawnego, pierscien 53 opusci sie nadól, dazac wskutek tego do szybsze¬ go zamkniecia zaworu, wskutek czego po¬ czatkowy ruch tloka 40 nie bedzie stracony, To dzialanie bezwladnosci pierscienia sto¬ sunkowo nie odgrywa powazniejszej roli w malej sprezarce, lecz moze miec duze zna¬ czenie przy pewnych okolicznosciach, jako wzmagajace dodatnio dzialanie czesci ru¬ chomych.Przestrzen wolna, jaka zajmuje mala objetosc tego kanalu ssawnego, stanowi bardzo niewielki ulamek objetosci cylindra, gdyz kanal ten, chociaz posiada znaczny przekrój poprzeczny, jest jednak bardzo krótki. Mozna oczywiscie zmniejszyc cokol¬ wiek dlugosc kanalu, zmniejszajac osiowa szerokosc pierscienia 53, jednak pierscien ten powinien miec dostateczna powierzch¬ nie na wewnetrznej powierzchni scianki cy- lidra, dostosowana do swej srednicy, a to w celu umozliwienia mu samoczynnego pro¬ wadzenia w niewielkich granicach wolnej przestrzeni, utworzonej miedzy zlobkiem i pierscieniem. Nadlew 43 tloka 40 zasadni¬ czo wypelnia otwór 44, zmniejszajac wsku¬ tek tego martwa przestrzen w tern miejscu.W pewnych okolicznosciach mozna oczywi¬ scie stosowac inne postacie zaworu wyloto¬ wego, nalezy jednak zaznaczyc, ze ten za¬ wór w praktyce dziala zadowalajaco, przy¬ czem strumien powietrza, plynacy przez kanal ssawny, zapobiega osiadaniu czastek metalowych lub wegla w zlobku, utrzymu¬ jac wskutek tego pierscien i zlobek w zu¬ pelnej czystosci.Walcowa prowadnica 2 i krzyzulec 39 sa obficie smarowane zapomoca rozpryski¬ wanego smaru ze skrzynki korbowej. Krzy¬ zulec 39 ma takie wymiary, ze tlok 40 przesuwa sie wylacznie w cylindrze 42, a krzyzulec 39 przesuwa sie wylacznie w walcowej prowadnicy 2. Tarcza 47 przesu¬ wa sie w prowadnicy 2 i w cylindrze 42. — 4 —Zadanie tarczy 47 polega na zapobieganiu wyciekania smaru ze skrzynki korbowej, to jednak spelnia ona równie wazna czynnosc przenoszenia malych ilosci smaru z pro¬ wadnicy 2 do cylindra 42.Cala ilosc smaru, niezbedna w cylin¬ drze sprezarki, równa sie jednej lub dwom kroplom na godzine, przeznaczonym do smarowania pierscienia tlokowego 53, przyczem wieksza ilosc smaru jest zbedna i nawet szkodliwa, poniewaz smar bedzie dostawal sie do wytloczonego powietrza sprezonego. Przez zmniejszenie smaru w cylindrze sprezarki wynikaja liczne korzy¬ sci. Przedewszystkiem kanal wylotowy sta¬ le jest wolny od smaru, pierscien zas nie jest zanieczyszczany zweglonym smarem przy nadmiernej temperaturze. Smar nie zbiera sie równiez w zaworze wylotowym, nie zwegla sie i nie wywoluje nieszczelno¬ sci podczas osiadania zaworu. Zmniejsza sie równiez niebezpieczenstwo mozliwego wybuchu w razie pojawienia sie smaru w chlodnicy w przypadku dwucylindrowych sprezarek sprzezonych.Tarcza47 zgarnia wszelki nadmiar sma¬ ru na sciankach walcowej prowadnicy, gdy jednak w górnej czesci swego skoku doty¬ ka dolnego konca cylindra 46, wówczas do niego przedostaje sie dostateczna ilosc smaru, wystarczajaca do prawidlowego smarowania pierscienia 53.Nalezy zaznaczyc, ze sprezanie i pro¬ wadzenie krzyzulca sprezarki odbywa sie w czesciach termicznie od siebie oddzielo¬ nych. Cylinder jest pod wzgledem termicz¬ nym oddzielony od walcowej prowadnicy, wskutek czego cieplo, otrzymane podczas sprezania, moze byc przekazywane walco¬ wej prowadnicy jedynie zapomoca okrez¬ nej drogi, na której zostaje ono wypromie- niowane przed dostaniem sie do prowadni¬ cy 2. Tlok 40 jest równiez oddzielony od krzyzulca 39 zapomoca sztywnego polacze¬ nia, zawierajacego stosunkowo dlugie i cienkie zeberka, swobodnie stykajace sie z powietrzem komory ssawnej 66. Tlok 40 jest stosunkowo cienki, a dolna jego strona styka sie ze stale zmieniajacem sie powie¬ trzem w szczególnosci na poczatku ssania; Najbardziej gorace powietrze, znajdujace sie bezposrednio nizej tloka 40, jest na po¬ czatku skoku ssane do cylindra, a na miej¬ sce jego jest ssane w koncowej czesci sko¬ ku powietrze zimne, przyczem wytwarza sie pewne uwarstwienie i nastepujace za tern stopniowe wytlaczanie bardzo ogrzanego powietrza w poczatku skoku sprezania, po- czem nastepuje wypuszczanie zimnego po¬ wietrza, wpuszczanego do cylindra 46 pod¬ czas koncowej czesci skoku ssawnego.W przedstawionej na fig. 9 odmiennej postaci pierscien 53 jest zaopatrzony w skierowany do góry wystep 80r który styka sie z górnem obrzezem 55 tloka 40 przy skoku wdól, przyczem powietrze plynie do cylindra przez wywiercone otwory 82 w dolnem obrzezu 56. Otwory 82 moga byc umieszczone na jednej osi z odpowiednie¬ mu otworami 57 w górnem obrzezu 55 i dzialanie calosci jest takie same, jak po¬ dane na fig. 1 — 5.Na fig. 10 pierscien 83 jest wyposa¬ zony w szereg wywierconych otworów 84, zamykanych przez dolne obrzeze 56 pod¬ czas skoku sprezania, które jednak nie sa zaslaniane przez stosunkowo krótkie obrze¬ ze 55 podczas skoku ssawnego.Na fig. 11 pierscien 83 jest zaopatrzony w szereg wywierconych ukosnie otworów 85, których dolne wyloty zaslania dolne obrzeze 56, górne zas ich wyloty ,nie sa przeslaniane górnem obrzezem 55.Na fig. 12 pierscien 86 jest luzno osa¬ dzony w zlobku pierscieniowym miedzy obrzezami 55 i 56 oraz jest wyposazony w plaski pierscien 87, zamykajacy otwory 88, wywiercone w obrzezu 56 podczas skoku tlocznego, pierscien ten jednak nie zasla¬ nia nigdy otworów 89, wywierconych w obrzezu 55. Ten zmieniony uklad dziala zasadniczo w ten sam sposób, jak urzadze* — 5 —nie uwidocznione na fig. 1 — 5, przyczem jednak nalezy zaznaczyc, ze zamykanie o- tworów 88 uskutecznia tu plaski pierscien 87, przesuwany zapomoca pierscienia 86, zamiast stosowanego poprzednio polaczo¬ nego dzialania zaworu i pierscienia. Pier¬ scien 86 odbywa stosunkowo niewielki prze¬ suw w stosunku do pierscienia 87.Na fig. 13 jest przedstawiony pierscien 90, który nie miesci sie calkowicie w zlób* ku 52, lecz jest zaopatrzony w kolnierz 92, wyposazony w rowki, tworzace szereg wy¬ stepów, skierowanych do pierscienia 90 i zaglebionych w waskim zlobku 93, wyto¬ czonym w tloku 40. wspóldziala z pierscieniem 90 w celu u- uszczelniania kanalu wylotowego, t. j. od¬ stepu miedzy tlokiem 40 i scianka cylin¬ dra 46, przy skoku wgóre czyli przy spre¬ zaniu. Przy skoku wdól czyli przy ssaniu kolnierz 92 jest zaslaniany przez obrzeze 55 i powietrze plynie do cylindra miedzy obrzezem 56 i scianka cylindra 46, pod pierscieniem 90 przez odstepy miedzy kol¬ nierzem 92, pierscieniem 90 i przylegla scianka tloka 40.Na fig. 6 jest przedstawiona sprezarka, w której zbiornik powietrzny 95 jest umie¬ szczony nazewnatrz cylindra 46 i jest u- trzymywany we wlasciwem polozeniu za¬ pomoca korka 70, zaopatrzonego w kolnierz 96, opierajacy sie na brzegu 97 otworu zbiornika, dociskanego do szczeliwa 98, u- mieszczonego na kolnierzu 62 cylindra 46.Zbiornik 95 jest zaopatrzony w szereg zewnetrznych zeberek 99 oraz w wewnetrz¬ ne zeberka 100, przeznaczone do wzmocnie¬ nia zbiornika i zwiekszenia ochladzania.Nadlew 102, stanowiacy przedluzenie scianki cylindra 46, zaopatrzony jest w o- twory 103, laczace komore 68 ze zbiorni¬ kiem 95, przyczem dolny koniec korka 70 posiada walcowe przedluzenie 104, wypo¬ sazone w otwory 105. Korek 70 jest zaopa¬ trzony w kanal 106, zakonczony gwintem 107, w celu polaczenia z pizewodem wylo¬ towym; zbiornik 95 jest wyposazony w ka¬ nal 108, konczacy sie gwintem 109, i sluzy do wypuszczania zbierajacej sie wody.Gdy tlok 40 podnosi sie w cylindrze 46, wówczas zawór 73 unosi sie ze swego gniazda 71 a powietrze plynie dookola kra¬ wedzi zaworu nad nadlewem 74, przyczem czesc powietrza plynie przez otwory 105 i czesc wplywa do zbiornika 95 przez otwo¬ ry 103. Ilosc powietrza, wytlaczanego przez tlok sprezarki, przewyzsza ilosc, jaka wy¬ plywa przez kanal 106, wskutek czego pod¬ czas skoku tlocznego sprezarki, powietrze wplywa do zbiornika 95, podczas gdy w czasie skoku ssawnego sprezarki powietrze wyplywa ze zbiornika 95 przez otwory 103, komore 68, otwory 105 oraz przez dolny koniec przedluzenia 104, gdy zbiornik ten podczas skoku tlocznego byl zamkniety za¬ pomoca zaworu. Wskutek duzej powierzch¬ ni ochladzajacej zeberek i zewnetrznej po¬ wierzchni zbiornika 95, jak równiez dzieki zeberkom wewnetrznym 100, nastepuje stosunkowo szybka wymiana ciepla mie¬ dzy sprezonem powietrzem i otaczaja- cem powietrzem zewnetrznem. Wystar¬ cza to do ograniczenia podnoszenia sie temperatury podczas dzialania spre¬ zarki. Wymiary komory 95 moga byc oczywiscie zmieniane w zaleznosci od wymagan i otrzymania dostatecznej po¬ wierzchni ochladzajacej w celu ogranicze¬ nia wzrostu temperatury, lecz w urzadze¬ niu, które wykorzystuje stale calkowita sprawnosc sprezarki, wymagana jest po¬ jemnosc dostateczna tylko do chlodzenia oraz sluzaca jako warstwa przekazujaca.Fig. 7 przedstawia sprezarke, zaopa¬ trzona w chlodnice wodna, umieszczona w tej samej komorze, która sluzyla jako zbiornik powietrza w sprezarce, uwidocz¬ nionej na fig. 6.Chlodnica wodna 110 rózni sie od ko¬ mory 95 tylko tern, ze jest wyposazona w nagwintowany otwór 112, z którego odpro¬ wadza sie wode. Kanal 108, zakonczony — 6 —gwintem 109, sluzy w tym przypadku jako doplyw wody ochladzajacej, która wyply¬ wa przez otwór 112. Cylinder 46 j est zao¬ patrzony w zamknieta komore 68 zaworu wylotowego, jak na fig. 1, jednak usuwa¬ nie powietrza odbywa sie przez korek 70, jak ma fig. 6, Na fig. 7 jest uwidoczniony równiez in¬ ny sposób regulowania smarowania. W tym przypadku zastosowano urzadzenie do usu¬ wania czesciowo mechanicznie, a czesciowo pneumatycznie wszelkiego nadmiaru smaru z walcowej prowadnicy 2. Górny koniec krzyzulca 39 jest otoczony pierscieniem 115i regulujacym smarowanie, i jest umie¬ szczony w zlobku 116, szerszym od tego pierscienia, w celu utworzenia odstepu 117 miedzy pierscieniem i boczna scianka zlob¬ ka* Zlobek 116 jest polaczony z kanalem 118, skierowanym do srodkowej przestrze¬ ni 119, znajdujacej sie ponizej scianki 120 krzyzulca 39. (Pierscien 115 jest umieszczo¬ ny wspólsrodkowo z pierscieniem tloka i posiada pozostawiony odstep stopniowy, jak w pierscieniu 53. Dzieki dzialaniu bryzgacza 33 scianki walcowej prowadnicy sa obficie smarowane. Gdy tlok podczas sprezania podnosi sie, wówczas pierscien 115 opóznia sie w stosunku do ruchu tloka wskutek stykania sie ze sciankami walco¬ wej prowadnicy 2. W wyniku tego pierscien 115 styka sie z dolna scianka zlobka, zo¬ stawiajac odstep miedzy górna scianka zlobka i pierscieniem 115. Dzieki temu wy¬ twarza sie przelot z przestrzeni, zawartej miedzy tlokiem 40 i scianka 120, przez luz pomiedfcy scianka 120 i sciankami walcowej prowadnicy 2, luz miedzy pierscieniem i zlobkiem przez kanal 118 do przestrzeni 119 i stamtad do skrzynki korbowej.Przy podnoszeniu sie tloka istnieje daz¬ nosc do wytwarzania rozprezania w skrzyn¬ ce korbowej, daznosc ta powieksza sie wskutek jej uszczelnienia tak, aby nie prze¬ puszczala powietrza, oraz wskutek stoso¬ wania zaworu regulujacego 722: Pierscien 11$, przesuwajac sie wgóre w walcowej prowadnicy 2, zgarnia smar z jej scianek i usuwa go przez rozprezanie, wskutek cze¬ go zbieranie smaru ze scianek odbywa sie mechanicznie, a usuwanie nadmiaru zebra¬ nego w ten sposób smaru — pneumatycz¬ nie.Gdy tlok wysunal sie do konca swego skoku i zaczyna opuszczac sie, pierscien 115 pozostaje ztylu i styka sie z górna scianka zlobka 1161 przerywajac polaczenie miedzy górna i dolna powierzchniami scian¬ ki 120. Wszelki smar, zbierany obecnie ze scianek zapomoca pierscienia 115i nie mo¬ ze byc skierowany do góry. Pierscien 115 zapobiega usuwaniu smaru przez kanal pod wplywem; wytwarzanego w skrzynce kor¬ bowej, sprezanego powietrza, które jest u- suwane zapomoca zaworu regulujacego 122.Nalezy zaznaczyc, ze cisnienie atmosfe¬ ryczne panuje w przestrzeni miedzy tlo¬ kiem 40 i scianka 120, wskutek czego roz¬ prezanie, wytwarzane w skrzynce korbo^ wej, nie wplywa na dzialanie tteka 40 w cylindrze 46.Smarowanie cylindra 46 uskutecznia sie przez zeberka 48 zapomoca szeregu wyste¬ pów 123, stykajacych sie kolejno z tym cy¬ lindrem i prowadnica 2, przenoszacych przez szczeliny dostateczna ilosc smaru na pierscien 53 w cylindrze 46 i zapewnia¬ jacych zadowalajace smarowanie.Skrzynka korbowa zasadniczo nie prze¬ puszcza powietrza przez uszczelnienie 124 wzdluz walu wykorbionego 16. Pokrywa 20 jest wyposazona w nadlew 125, zaopatrzo¬ ny w kanal 126, w którego górnym koncu znajduje sie komora 127 zaworu reguluja¬ cego 122: Komora 127 zawiera gniazdo 128, otoczone zlobkiem; jej: scianki zas sluza db prowadzenia plaskiego zaworu regulujace¬ go 129i W nagwintowany otwór komory 127 jest wkrecony korek 130, wyposazony w wylot 132 i w wydrazenie 133, mieszcza¬ ce sprezyne 13$, przyciskajaca zawór do gniazda. Dolny koniec korka 130 jest zao- - 7 -patrzony w wystajace zeberka 135, umozli¬ wiajace swobodny przeplyw powietrza przez wylot 132.Przy opuszczaniu sie tloka istnieje da¬ zenie do sprezania powietrza w skrzynce korbowej i do wytlaczania tego powietrza przez zawór 129. Jednoczesnie wystepy 123, majace bardzo maly luz wewnatrz walcowej prowadnicy 2, przesuwajac sie po niej, stykaja sie ze smarem. Gdy tlok potem podnosi sie, pierscien 115, stykajac sie z dolnym bokiem zlobka, otwiera prze¬ lot, umozliwiajac przy podnoszeniu sie tlo¬ ka ssanie powietrza oraz smaru, zebranego ze scianek 2, do skrzynki korbowej. Wyste¬ py 123 przenosza zarazem warstewke sma¬ ru na scianki cylindra 46, zapewniajac w ten sposób dostateczne jego smarowanie.Mozliwe jest oczywiscie niezupelne wy¬ korzystywanie powietrza, sprezanego w skrzynce korbowej, czyli w razie potrzeby sprezarka moze byc wykonana o po dwój- nem dzialaniu. Przeplyw powietrza przez krzyzulce do skrzynki korbowej sluzy do ich przewietrzania i ochladzania.W urzadzeniu mozna oczywiscie poczy¬ nic rózne inne zmiany. Mozna nie stosowac np. zaworu, o ile tlok 40 bedzie wyposazo¬ ny we wlot lub o ile przy koncu ssania be¬ dzie wysuwal sie z cylindra 46. Mozna równiez stosowac skóre zamiast pierscienia uszczelniajacego, wskutek czego podczas ssania powietrza bedzie wpuszczane do cy¬ lindra przez uszczelnienie skórzane. PL