Przedmiotem niniej szego wynalazku jest specjalna konstrukcja wahliwego lozy¬ ska kulkowego lub walkowego do osi lub walów, która przy pochylem ustawieniu osi lub walu zapobiega wyciekaniu oleju z lo¬ zyska, zawierajacego pierscienie biezniowe i kulki wzglednie walki, wzdluz walu, w przypadku zas zastosowania tego lozyska do maszyny elektrycznej — przedostawa¬ niu sie oleju do uzwojen.Wedlug wynalazku przynajmniej w jednej z dwóch pokryw lozyskowych, za¬ mykajacych w znany sposób lozysko, jed¬ nolitych lub skladajacych sie z kilku cze¬ sci, uszczelnienie jest wykonane w postaci dwóch pierscieni uszczelniajacych,, umie¬ szczonych obok siebie w kierunku osiowym, lecz przedzielonych wyzlobieniem pokry¬ wy, przyczem najnizsze miejsce tego wy¬ zlobienia jest polaczone z kanalem, wioda¬ cym wdól do atmosfery. W tym ukladzie olej, wyciekajacy z lozyska, przeplywa przez wydrazenie i kanal nazewnatrz. Inne uszczelnienie, znajdujace sie na czopie osi lub walu za wydrazeniem, patrzac w kie¬ runku osiowym ku wewnatrz maszyny, za¬ pobiega wyciekaniu oleju wzdluz osi lub walu maszyny.Na rysunku przedstawiono w przekroju przyklad wykonania lozyska wedlug wy-nalazku w zastosowaniu do silnika elek- _ttycz;nego.^ : *Na stoziowatyjrf ikoncu walu 1 osadzo¬ na jest tuleja 4 zapomoca klina 2 i nakret¬ ki 3. Na tuleje 4 nasadzony jest pod naci¬ skiem pierscieniowej nakretki 5 pierscien biezniowy 6 lozyska kulkowego, przynalez¬ ny do walu. Zewnetrzny pierscien bieznio¬ wy 7 jest osadzony w wydrazeniu piasty 8 tarczy lozyskowej 9, która swym wiencem 10, posiadajacym ksztalt odcinka rury, wsu¬ nieta jest w przedluzenie // oslony 12 sil¬ nika.Pierscien biezniowy 7 jest przymocowa¬ ny do tarczy lozyskowej zapomoca pokry¬ wy lozyskowej 13 i innej pokrywy, sklada¬ jacej sie z dwóch czesci 14 i 15. Pokrywa 13 jest zakonczona tuleja 16, która obej¬ muje cylindryczna czesc 17 walu tak, aby pomiedzy tym walem a tuleja pozostawala tylko waska szczelina pierscieniowa 18.Szczelina ta jest w jednem miejscu uszczel¬ niona w znany sposób zapomoca pierscie¬ nia filcowego 19, wlozonego w wyzlobienie pokrywy. Pomiedzy pokrywa 13 a nakret¬ ka pierscieniowa 5 znajduje sie szczelina pierscieniowa 20, która zostaje uszczelnio¬ na zapomoca dwóch pierscieni filcowych 21, umieszczonych w wydrazeniach pokry¬ wy. Obydwie szczeliny uszczelnione 18 i 20 sa przedzielone zapomoca otaczajacego wal pierscieniowego wydrazenia 22, wyko¬ nanego w pokrywie 13. Od najglebszego miejsca wydrazenia 22 odchodzi wdól ka¬ nal 23, wykonany w pokrywie 13. Kanal ten siega do otworu 24 wywierconego w piascie 8 tarczy 9. Od otworu tego odgale¬ zia sie kanal 25, wywiercony w zgrubionej czesci 26 tarczy lozyskowej 9 i laczacy sie z otworem 27, wywierconym w przedluze¬ niu 11 oslony 12 i prowadzacym naze- wnatrz. Olej, przepuszczony przez pier¬ scienie uszczelniajace, przenika do wydra¬ zenia 22, a stamtad przez kanaly i otwory 23, 24, 25, 27 nazewnatrz.Druga pokrywa lozyska jest uszczelnio¬ na wzgledem tulei 4 zapomoca dwóch u- szczelek 28 i 29, z których kazda sklada sie z dwóch pierscieni skórzanych i jednego wezszego, rozporowego pierscienia metalo¬ wego. Pierscienie skórzane sa oznaczone liczba 30, natomiast pierscien metalowy, u- mieszczony pomiedzy niemi, jest oznaczo¬ ny liczba 31. Uszczelki sa osadzone zapo¬ moca pierscieni dociskowych 32 i nitów 33 w kolnierzach czesci 15 pokrywy, pomie¬ dzy zas pierscieniami znajduje sie wydra¬ zenie 34. Od najglebszego miejsca tego wy¬ drazenia odchodzi kanal 35, wykonany w czesci 15 i laczacy sie przez otwór 36, wy¬ wiercony w czesci 14 pokrywy, z otworem 24, wywierconym w piascie 8 tarczy 9.Olej, który przecieka przez pierscienie skó¬ rzane 30, przedostaje sie do wydrazenia 34, a stamtad przez kanaly i otwory 35, 36, 24, 25, 27 nazewnatrz.Tuleja 4 jest wyposazona w pierscie¬ niowy wystep odrzutowy 37. Wystep ten jest umieszczony tak, aby jego wierzcho¬ lek znajdowal sie nawprost srodka wydra¬ zenia 34.Zabezpieczenie przed przedostawaniem sie oleju przez szczeline 18 jest osiagane w ukladzie powyzszym nietylko przez po¬ dwojenie liczby miejsc uszczelnionych o- raz ich przedzielenie wydrazeniem 22, lecz równiez przez nadanie róznych srednic szczelinom 18 i 20. (Róznica ta umozliwia ustawienie maszyny pod katem do poziomu przez podniesienie np. lewego czopa walu tak, aby koniec szczeliny 20, przylegajacy do wydrazenia 22, znajdowal sie na tym samym poziomie, co i koniec szczeliny 18, przylegajacy do tegoz wydrazenia.Konstrukcja powyzsza umozliwia rów¬ niez wyrównywanie przez szczeline 18 i kanaly odplywowe zmian cisnienia, ujaw¬ niajacych sie z jakichkolwiek przyczyn we¬ wnatrz oslony maszyny.Jezeli uszczelki 28 i 29 sa wykonane ze skóry, wówczas nalezy zastosowac dwa pierscienie skórzane w kazdej uszczelce. — 2 —W tym przypadku nalezy pomiedzy pier¬ scienic skórzane kazdej pary wlozyc me¬ talowy pierscien rozporowy. PL