PL158351B1 - Sposób kierowania stropem w systemach podziemnej eksploatacji zlózZ gloszen ie ogloszono:29.09.1988 BUP 20/88 PL - Google Patents

Abstract

1. Sposób kierowania stropem w syste- mach podziemnej eksploatacji zlóz, zwlaszcza rud miedzi o malej i sredniej miazszosci z pozo- stawieniem w likwidowanej przestrzeni filarów resztkowych, znamienny tym, ze filary (4) resztkowe wzmacnia sie przez ich boczne utwierdzenie usypiskiem skalnym, przy czym wysokosc utwierdzenia bocznego filarów (4) resztkow ych jest m niejsza od wysokosci wyrobiska. F i g . 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób kierowania stropem w systemach podziemnej eksploatacji złóż, zwłaszcza rui miedzi o małej i średniej miąższości, przydatny w kom^row^filrrowych systemach zwłaszcza w warunkach otwarcia przestrzeni eksploatacyjnej na więcej niz trzy rzędy wyciętych filarów eksploatacyjnych.

W znanych sposobach wybierania złóz rui miedzi o małej i średniej miąższości systemami komorow-f ilarowymi, w odmianie jedno lub dwu etapowej, przestrzeń poeksploatacy jnę likwiduje się wymuszonymi robotami strzelniczymi zawałem stropu.

Do likwidacji tej przestrzeni przystępuje się po ubraniu iiaaóów międzykomorowych do postaci fiaaóów resztkowych, odwierceniu otworów w stropie nad całę lkkwdoowanę przestrze nię, w tym również nad filarami resztkowymi i w samych filarach,załadowaniu materίajem wybuchowym tych otworów i następnie rozstrzeleniu filaóów i kilku metrowej stropowej półki skalnej .

Inny sposób likwidacji przestrzeni poeksploatacyjnej polega Jedynie na likwidacji fiaaóów resztkowych poprzez rozstrzelwanie skał spęgowych pod tymi filarami.

Znany jest również sposób wypełniania pustki poeksploatacyjnej skałę uzyskiwaną z urobienia warstwy skalnej zllegβjęlej nie tylko w stropie, filarze resztkowym, ale również w spęgu poprzez ich równoczesne rozstrzelwanie. We wszystkich wyżej wymienionych sposobach dęży się, aby warstwa podpierajęca przylegała do Jak największej, morlikia całej,powierzchni stropu i spęgu.

W wyżej wymienionych technologiach, z braku mooliwości technicznych, nie uzyskuje się zamierzonego celu,a więc podparcia stropu w pierwszych sąsiadujących z przestrzenią roboczą, i^w^cowanych pasach i odciążenia w linii rozcinki. Taki stan wywo^ja znaczne nacis ki na filary międzykomorowe, powoduje rozgniatanie tych fi.lanjw, a ponadto obniżanie się stropu w przestrzeni roboczoe. Obniżenie się stropu w przestrzeni roboczej Jest przyczynę zwiększonego ugięcia nad krawędzię calizny, co tym samym sprzyja gromadzeniu większych ilości energii sprężystej, a w konsekwennci często doprowadza do niekontrolowanych odprężeń lub tępnięć ·

Celem wynalazku jest opracowanie takiego sposobu kierowania stropem, by prowadzęc likwidację przestrzeni ^akap^atacyjnej utrzymać cięgłę, pewnę ^d^rość stropu, to znaczy o wystarczającej, większej od uzyskiwanej tradycyjnymi metodami wielkości w okresie czasu umorlikiającym bezpieczne wybranie złoża, prlząwszy od calizny przez przestrzeń roboczę fron· tu eksploatacyjnego, pierwsze pasy zawałowe aż do pełnego podparcia stropu gruzowiskiem skal' nym.

158 351

Zostało to rozwiązane według wynalazku w ten sposób, że dla podtrzymania stropu zasadniczego w przestrzeni przeznaczonej do likwidacji pozostawia się nienaruszone filary resztkowe, to znaczy, ze zachowuje się ich strukturę, gabaryty i wytrzymałość pozniszczeniową, co jest równoznaczne z wielopunktowym pocparciem stropu już w pierwszych likwioowanych pasach.

Korzystnie, filary resztkowe utwierdza się bocznie usypiskiem skalnym dla nadania im zwiększonej podporności przez ograniczenie bocznych odkształceń. Usypisko skalne uzyskuje się z: zawału stropu ograniczonego co do wysokości, a więc zasięgu w strop i co do obszaru bezpośrednio przylegającego do filara resztkowego lub ze skały dowożonej spoza przestrzeni likwidowanej. Ograniczenie zawału związane jest z potrzebą nienaruszania filarów resztkowych, w tym momencie procesu, nie zwiększania ich smuukości. Potrzebę oraz wielkość utwierdzenia f:Harów usypiskiem skalnym, dobiera się indywidualnie do miejscowych warunków geologii złoża, wytrzymałości stropu, miąższości wybieranej warstwy. Wymienione parametry mają decydujący wpływ na wybór sposobu uzyskania utwierdzeńia, a więc zakres wykonania ograniczonego zawału lub ilości nawożonej skały w przestrzenie liOwadowann.

Sposobem według wynalazku uzyskuje się nieosiągalny dotychczas stosowanymi metodami rezultat, a mianowicie utrzymanie ciągłej, pewnej podporności stropu, wyższą stateczność wyrobisk, a ponadto ograniczenie zakresu robót zawałowych od częściowego do pełnego wyeliminowania, co znacznie obniża koszty robót Ukwi^c^acyjnych.

Wynalazek zostanie bliżej objaśniony w oparciu o rysunek, na którym fig.l przedstawia układ frontu eksploatacyjnego w przykłaoowym systemie lomokowokfHa^wym jθdnketpkowym dotychczas stosowanym, fig.2-widok lιOwadooanej przestrzeni Jednym z dotychczasowych sposobów, polegającym na zruszeniu Jednocześnie skały stropu i filara resztkowego, fig.3-widok likwadowannJ przestrzeni sposobem według wynalazku.

Przykład realizacji wynalazku pokazano na tle znanego systemu kommkoko-filarowego, z otwarłem pola eksploatacyjnego na 5 pasów, wybierania złoża o miąższości 3,5 mera. Pole eksploatacyjne pokazane na fig.l rozcina się na wyrobiska 1 przygotowawcze, a następnie złoże eksploatuje się wyrobiskami 2 komorowym, wydzielając filary 3 eksploatacyjne, które w fazie przndzawałkoej ubiera się do postaci filaóów resztkowych o wymiarach zapewniających ich pozostanie w stanie wytrzymałości pozniszcznniownj .

Filary 4 resztkowe pozostawia się w stanie nienaruszonym wykorzystując ich resztkową pokrytyczną podporność i utwierdza bocznie usypiskńem skalnym. Usypisko skalne uzyskuje się przez odwiercenie w stropie krótkich otworów 6 strzelnych na ograniczonym obszarze bezpośrednio przylegajęcyrn do filara 4 resztkowego, które odstrzelone narzucają skałę na ocios pozostawionego filara 4 resztkowego, a zarys stropu przyjmuje kształt łukowego sklepienia. Zakres utwierdzenia bocznego Jest zależny od warunków geologicznych, wysokości wybieranej furty eksploatacyjnej oraz smkłi^^ci pozostawionych fiaaóów 4 resztkowych. W wyjątkowo korzystnych warunkach dopuszcza się pozostawienie fUr^w 4 resztkowych bez utwierdzenia bocznego skałą pochodzącą z ograniczonego zawału stropu lub tylko częściowo utwierdza się Je skałą płonną dowożoną z innych wyrobisk, spoza przestrzeni llkwidowanen. Dla porównania na fig.2 pokazano front eksploatacyjny dotychczas stosowanego systemu fiaaΓOko-kmmorowego, w którym Ukwidację pustki poeksploatacyjnej dokonywano poprzez odpalenie otworów 5 strzelnych w Η1θιθο0 podporowych i w stropie. 3ak widać wzruszona skała nie wypełnia całkowicie pustki poeksploatacyjnej, w której pozostaje niepkdsαdzonα przestrzeń.

158 351

Ftg. / / /

FLg. 3

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 5000 zł.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób kierowania stropem w systemach podziemnej eksploatacji złóz, zwłaszcza rud miedzi o małej i średniej m.ąższości z pozostawieneem w lkkwddowanej przestrzeni filarów resztkowych, znamienny tym, że fiaary /4/ resztkowe wzmacnia się przez ich boczne utwierdzenie usypiskiem skalnym, przy czym wysokość utwierdzenia bocznego fiaróów /4/ resztkowych jest mniejsza od wysokości wyrobiska.
2. 2. Sposób według zastrz.l, znamienny tym, że usypisko skalne pochodzi z zawału stropu ograniczonego co do wysokości oraz obszaru bezpośrednio przylegającego do fiaeóów /4/ resztkowych, przy czym zawał wykonywany jest po powierzchni wklęsłej zbliżonej oo elipsoidalnej mieszczącej się w całości między fiaaaami /4/ resztkowymi.
3. 3. Sposób według zastrz.l, znamienny tym, że usypisko skalne wykonane jest ze skały pochodzącej spoza obrębu lkkwidowanej przestrzeni.