Wynalazek dotyczy instalacyj telefo¬ nicznych, w których pewna liczba przewo¬ dów, dochodzacych do stacji rozdzielczej, np. przewodów idacych z miejsc bardziej oddalonych lub przewodów idacych z przedmiesc, które naleza do danego okre¬ gu, moze byc na tej stacji samoczynnie przylaczana do przewodów lacznikowych, które rozchodza sie w róznych kierunkach, np. do róznych sekcyj miejscowych. Na stacji rozdzielczej znajduja sie wybieraki kierunkowe, skladajace sie z klawiszy lub podobnych czesci, oraz narzady wskazni¬ kowe (klawisze, przelaczniki i t. d.)t które przylaczaja nadchodzace przewody do kontaktów pola kontaktowego wybieraków wywolan, a te — do wspomnianych prze¬ wodów lacznikowych. Przy tego rodzaju systemach niezbedna jest rzecza zapobiec pomyleniu przewodów wywolujacych w tych przypadkach, kiedy kilka przewodów dochodzacych ma byc polaczonych z kil¬ koma sekcjami miejscowemi. Proponowa¬ no juz w tym celu wykonac wskazniki wy¬ wolujace i nalezace do danych przewodów w taki sposób, zeby kazdy przewód docho¬ dzacy byl laczony jako przewód wywolu¬ jacy z ta grupa wybieraków! od której roz-fchodza sie w pozadanym kierunku prze¬ wody lacznikowe. Uklad ten posiada jed¬ nak te wade/ ze duza liczba obwodów wskazników wywolujacych musi byc z osob¬ na polaczona z wybierakami wywolan, znajdujacych Azeby temu zapobiec, wskazniki wywolu¬ jace sa wedlug wynalazku tak urzadzone, ze przewód dochodzacy jest dolaczany do wszystkich tych grup wybieraków wywo¬ lan, od których rozchodza sie przewody lacznikowe do wszystkich innych sekcyj lub do pewnej ich liczby, przyczem kazdy przewód dochodzacy musi posiadac obwód pradu wybierajacego, który jest polaczony z szafka rozdzielcza. Aby uniknac mylnych wezwan, przewidziane sa" wedlug wynalaz¬ ku urzadzenia, które nie pozwalaja na jednoczesne wlaczanie dwóch lub wiecej wskazników wywolan przewodów docho¬ dzacych, przylaczonych do tego samego rzedu kontaktów w polu kontaktowem wy¬ bieraków, natomiast odnosny rzad kontak¬ tów zostaje przylaczany tylko dla tej gru¬ py wybiemków, które naleza do przewo¬ dów lacznikowych, laczacych pozadane sekcje miejscowe ze stacja rozdzielcza.Wynalazek wyjasniaja blizej zalaczo¬ ne rysunki. Fig. 1 przedstawia najwazniej¬ sze obwody polaczen pewnej liczby prze¬ wodów, idacych z miejsc dalekich, ze sta¬ cja rozdzielcza oraz z pewna liczba prze¬ wodów lacznikowych, które lacza te stacje z innemi sekcjami. Fig. 2 przedstawia od¬ miane ukladu polaczen wedlug fig. 1.W dolnym prawym rogu fig. 1 przed¬ stawione sa urzadzenia kontrolne, znajdu¬ jace sie na stacji rozdzielczej. Linja tele¬ foniczna IL, idaca z miejsca odleglego, jest przylaczona do przelacznika V0, wskutek czego moze byc przylaczana do jednego lub do drugiego z dwóch przelacz¬ ników rozmowy E01 i E02l z których pierwszy przedstawiony jest calkowicie, podczas gdy do drugiego przylaczone sa tylko te przewody, które potrzebne sa do wykazania lacznosci miedzy przelacznika¬ mi. Do przelacznika EOx przylaczone sa: przekaznik linjowy ILRX linji zamiejsco¬ wej, lampa sygnalowa ILLlt wylacznik roz¬ dzielczy B01 z cewkami LRlt przez które przeplywa prad zasilajacy, oraz lampa sygnalowa LLX. Przelacznik EOx posiada takze klawisz wylacznikowy AO± i lampe wskaznikowa MLl9 jak równiez przekazni¬ ki ERX i ER2. Przelacznik E02 rozmowy zaopatrzony jest w odpowiednie urzadze¬ nia, sluzace do tego samego celu, co i u- rzadzenia przelacznika E0lt które jednak nie sa przedstawione na rysunku.Szafka rozdzielcza posiada dwa prze- laczniki GOx i G02t umozliwiajace telefo¬ nistce dokonywanie polaczen wzywajacych lub rozmownych w obu kierunkach, oraz obwód sznurowy telefonistki ze sluchaw¬ kami HT i mikrofonem MF. Przewody Ml prowadza do pradnicy, wysylajacej sygna¬ ly wzywajace.W dolnym lewym rogu rysunku poka¬ zane sa dwa rzedy przelaczników kierunko¬ wych, z których jeden zawiera trzy prze¬ laczniki, a drugi—dwa. Przelaczniki S±; S2, S3 umieszczone sa w szafce rozdzielczej, przedstawionej na rysunku po stronie pra¬ wej i odpowiadaja okreslonej miejscowej sekcji lub innemu punktowi zbiorczemu przewodów. Liczba przelaczników zalezy od liczby sekcyj, z któremi- maja byc usku¬ teczniane polaczenia. Przelaczniki posiada¬ ja dwa czesciowo pokazane przekazniki, a mianowicie przekaznik wskaznikowy MtR z lampa MXL oraz przekaznik przylacza* jacyAi/?.Do kazdej szafki rozdzielczej docho¬ dza dwie linje przewodowe IL, z którydi kazda moze byc przelaczana zapomoca przelaczników E01 i E02 do jednej lub drugiej z dwóch linij lacznikowych SLX i SL2t z których jedna sluzy do przygoto¬ wywania nowego polaczenia w tym czasie, kiedy druga zostaje zajeta przez rozmowe lub odwrotnie. Wspomniane linje laczni- - I -kowe przylaczone sa do pal kontaktowych wybieraków wywolan AS, skad wychodza jako przewody lacznikowe FL do róznych sekcyj, gdzie ujete sa w grupy P przy te¬ lefonistkach. Telefonistki te uskuteczniaja w sposób znany pozadane polaczenie, a wiec zapomoca wkladania wtyczki do gniazdka J odpowiedniej linji La, Ib.Wybieraki wywolan AS moga byc do¬ wolnego systemu, aczkolwiek przewaznie stosuje sie takie, które posiadaja podwójny ruch nastawczy, t. j. wybieraja rzad kon¬ taktów i kontakt z tego rzedu. Wybieraki umieszczone sa grupami, odpowiadaj acemi grupom przewodów lacznikowych FL, la¬ czacych poszczególne sekcje, kazda zas ta¬ ka grupa wybieraków umieszczona jest na oddzielnej tablicy. Na fig. 1 przedstawio¬ ne sa d\vie takie tablice LSt i LS2. Na kazdej tablicy uwidoczniony jest tylko je¬ den rzad kontaktów. Linje lacznikowe SL sa dolaczone do wszystkich tablic wybiera¬ ków, wskutek czego linje te moga byc wla¬ czane zapomoca wszystkich wybieraków AS.Jezeli przyjac, ze kazdy rzad kontak¬ towy moze zawierac dwadziescia kontak¬ tów, polaczonych z przewodami SL, i ze w kazdej szafce rozdzielczej znajduja sie, jak to wyzej wspomniano, cztery przewo¬ dy, wtedy kazdy rzad kontaktowy moze obslugiwac piec szafek rozdzielczych. Ze¬ spoly przelaczników S, przynalezne do kazdej takiej grupy pieciu szafek roz¬ dzielczych wraz z odpowiedniemi prze¬ kaznikami wyznaczajacemi MR, umie¬ szczone sa w szafkach w ten sposób, ze zostaje uskuteczniona miedzy niemi pewna zaleznosc, która bedzie opisana nizej.Wskutek tego przy jednoczesnem wywo¬ lywaniu kilku telefonistek wzglednie kilku przewodów* SL w tym samym rzedzie kon¬ taktowym, tylko jeden z tych przewodów zostaje nastawiony na wywolanie. Prze¬ kaznik KR2 jest wspólny dla tych pieciu zespolów przelacznikowych.W przedstawionym przykladzie zalo¬ zono, ze wybieraki wywolujace sa tak skonstruowane, iz ich pole kontaktowe, skladajace sie z golych drutów c, b, c, jest prostopadle do plaszczyzn ruchomych ra¬ mion kontaktowych wszystkich wywolywa¬ czy tej samej tablicy. Ramiona kontakto¬ we wykonywaja najpierw ruch obrotowy, celem wybrania rzedów kontaktowych roz¬ mieszczonych wzdluz promieni, pózniej zas — ruch w kierunku wybranego rzedu, w celu wyszukania pojedynczego kontak¬ tu, do którego przylaczony jest wywolany przewód. Podczas ostatnio wspomnianego ruchu posuwaja sie one w glab pola mie¬ dzy drutami a, b i drutem c. Aby umozli¬ wic wybór odnosnego rzedu kontaktów, kazdy z nich posiada szyne próbna d, któ¬ ra umieszczona jest na tablicy i laczy sie ze wszystkiemi wybierakami. Te szyny sa tak polaczone zapomoca oporów Rx z prze¬ lacznikami S, ze szyna d na pierwszej ta¬ blicy polaczona jest z pierwszym przelacz¬ nikiem kazdego z pieciu zespolów prze* lacznikowych, przynaleznych do tego sa¬ mego rzedu kontaktów, na drugiej zas ta¬ blicy szyna d laczy sie z drugim przelacz¬ nikiem i t. d.W opisywanym przykladzie wybieraki sa uruchomiane zapomoca napedu maszy¬ nowego i znajduja sie pod kontrola dwóch elektromagnesów wlaczajacych MVS i MHS i 'dwóch elektromagnesów dozorujacych CVS i CRS, wskutek czego ruch obrotowy wybieraków z polozenia wyjsciowego u- skutecznia sie zapomoca jednoczesnego wzbudzania elektromagnesów MVS i CVS, natomiast ruch promieniowy nastepuje wskutek jednoczesnego wzbudzenia MHS i CRS. Powrót wybieraków do polozenia wyjsciowego odbywa sie tylko w kierunku promieniowym, przyczem czynne sa wtedy elektromagnesy MVS i CRS. Do kazdego wybieraka wywolan przydzielony jest zna¬ nego rodzaju wylacznik o stopniowfem dzia¬ laniu S01 z osmioma rzedami kontaktów — 3 —A -^- H i piecioma polozeniami nastaw- czenu.Wybieraki wywolan -AS sa grupowane przedwstepnie w rzedy zapomoca dowol¬ nego rodzaju rozdzielaczy S02f umieszczo¬ nych w róznych sekcjach miejscowych.Rozdzielacze w przedstawionym przykla¬ dzie sa wykonane jako wylaczniki o stop¬ niowym dzialaniu z szescioma rzedami kontaktów i z napedem maszynowym. Je¬ zeli do tablicy laczeniowej kazdej telefo¬ nistki ,rB" w sekcji miejscowej dochodzi lip. trzydziesci szesc przewodów FL, wte¬ dy sa one podzielone na trzy grupy po dwanascie przewodów kazda. Do kazdej takiej grupy przewidziany jest rozdzielacz S02 z dwunastoma polozeniami nastawcze- mi, który bezposrednio po dokonaniu po¬ laczenia wlacza sie do nastepnego, nieza- jetego przewodu lacznikowego i przygoto¬ wuje go do nastepnego wywolania. Wspo¬ mniane rozdzielacze sluza jednoczesnie do przylaczania urzadzenia mówniczego TT telefonistka które to urzadzenie posia¬ da przyrzad przylaczajacy S03 z trzema polozeniami odpowiednio do wylacznika o stopniowem dzialaniu SOv Wylacznik SO± przylacza TT do przewodu lacznikowego FL poprzez odpowiedni rozdzielacz S02.Przyrzad przylaczajacy SOs przylacza w trzech swoich polozeniach urzadzenie mów- nicze do odpowiednich kontaktów trzech rozdzielaczy S02.Sposób dzialania jest nastepujacy.Jezeli telefonistka w centrali chce u- skutecznic polaczenie przewodu zamiej¬ scowego IL z przewodem abonenta, nale¬ zacym do wybieraków pola LSlt wtedy na¬ ciska przelacznik EOx. Przelacznik VO musi byc przytem tak ustawiony, aby przewód IL zostal wlaczony dopiero po przestawieniu E02. Po nacisnieciu EOx wlacza sie najpierw przekaznik ERX po¬ przez przewód 1 a nastepnie — przekaznik AxRt pózniej zas uskutecznia sie polacze¬ nie pomiedzy przyrzadem mówniczym HT telefonistki a przelacznikiem E01 za po¬ srednictwem przelaczników GO± i G02.Telefonistka, naciskajac przelacznik "S1( wlacza obwód przekaznika MtRr czyli przekaznik AtR wzbudza sie, Pociaga to za soba wlaczenie przekaznika KtRlt który na kontakcie 2 przerywa obwód przekazni¬ ka MtRt Jednak obwód przekaznika KR nie przerywa sie zupelnie, gdyz pomocni¬ cze uzwojenie 3 przekaznika M±R jest pod pradem. Jednoczesnie podczas powyzszych przelaczen zostaje wlaczona lampa MXL o raz zostaje dolaczony minus baterji do przewodów 5, 8 i 14, przyczem baterja ta zostaje odlaczona zarówno od MXR jak i od pozostalych przekazników MR, zilajdu- ijacych sie na innych tablicach, lecz przy¬ laczonych do tego samego rzedu kontak¬ tów wybieraków. W ten sposób zadna z sa¬ siednich telefonistek nie moze przeszkodzic czynnosciom wlaczeniowym w tym czasie, w którym odnosna telefonistka wybiera o- kreslona sekcje miejscowa, w której znaj¬ duje sie zadany numer abonenta.Jezeli dwie telefonistki naciskaja jed¬ noczesnie ten sam przelacznik, np. Slf a nie S2.. i t. d., wtedy uzyska odpowied¬ nie polaczenie ta telefonistka, która zgod¬ nie z schematem znajduje sie bardziej na prawo. Jezeli wiec jednoczesnie nacisnac przelaczniki Sx i S2i to w pierwszym mo¬ mencie przyciagaja swe kotwice zarówno przekaznik MxRt jak i przekaznik M2R% a nastepnie przekaznik KR. Poniewaz jed¬ nak jedno uzwojenie przekaznika M2R jest odlaczone od ujemnego bieguna baterji, a mianowicie wskutek wzbudzenia sie KR, przeto traci ono czesciowo swoje wzbudze¬ nie wskutek wzbudzenia sie MXR, co po¬ woduje zupelne rozmagnesowanie przekaz¬ nika M2R. Jezeli, przeciwnie, M2R bedzie uruchomiane przed MJiA wówczas MXR moze nie przyciagnac swej kotwicy, ponie¬ waz KR jest wzbudzone. Swiecaca lampa sygnalizacyjna AfxL, wlaczona podczas na¬ ciskania przelacznika Su daje znac, ze te* — 4Iefonistka uzyskala polaczenie z odpo¬ wiednia tablica wybieraków. Kazda tablica rozdzielcza posiada tylko jedna lampe MXL. Jezeli lampa MXL nie zaswiecila sie, to znaczy, ze albo inna telefonistka w tej grupie dokonala uprzednio polaczenia lub tez, ze jest jakis blad w polaczeniu. Jest zrozumiale, ze telefonistka przed urucho- miniem M±R musi nacisnac przelacznik E0lt aby wlaczyc przekaznik A-Jl. Jezeli jednak zostal nacisniety przelacznik EOt1 lecz do niego przedtem byla wlaczona li- nja abonenta, to naciskanie przelaczników Slf S2 i t. d. nie bedzie mialo zadnego skut¬ ku, poniewaz przekaznik ER2 jest wtedy wzbudzony (patrz ponizej), a obwód ER1 przerwany i wskutek tego nie bedzie mógl byc wzbudzony.Po nacisnieciu S1 odpowiednia szyna d tablicy LS± zostaje przylaczona do minusa baterji poprzez opór Rlt przelacznik S± i kontakt na M±R. Uzyskuje sie dzieki temu nastawienie tej szyny na zajecie, jedno¬ czesnie zas przekaznik LRS zostaje wzbu¬ dzony. Przekaznik LRS, przyciagajac swa kotwice, wlacza przekaznik SSR, przy- czem wszystkie wybieraki, nalezace do tej tablicy, których wylacznik S01 znajduje sie w polozeniu 2, zostaja uruchomione dzieki temu, ze otrzymuja prad poprzez uzwojenie przekaznika CVS i przewód 6, a po wzbudzeniu sie CVS, takze przez uzwojenie przekaznika MVS i przewód 7.W jaki sposób wylacznik S01 przesuwa sie do polozenia 2, bedzie opisane pózniej.Wskutek tego, ze przelaczniki Slf S2 i t. d. na kazdej tablicy rozdzielczej po¬ laczone sa szeregowo z szyna pradowa d, dolaczenie tej szyny do minusa baterji moze byc uskutecznione takze i wtedy, kiedy telefonistka nacisnie 'dwa te prze¬ laczniki.Jezeli sprezyna df pierwszego wolnego wybieraka natrafia na dolaczona do bate¬ rji szyne d, wówczas zostaje wlaczany przekaznik RS± (obwód 8).Przekaznik R$lf „ przyciagajac ; stoa kotwice, nastawia szyne d na najecie, przyczem jednoczesnie wlaczony, zostaje przekaznik RSSl w którego obwodzie znaj¬ duje sie maly opór R2. Scyna tf zostaje od5- laczona od ujemnego bieguna baterji 'i in¬ na telefonistka zamiejscowa w tej grupie moze uruchomic, wybierak, azeby otrzymac polaczenie, z oddzialem miejscowym* Kie¬ dy 7?S3 przyciaga'swa kotwice, wówczas iw oddziale miejscowym zostaje wzbudzony przekaznik TR2, co nie spowoduje nara- zie zadnego specjalnego dzialania poza od¬ laczeniem oporu Rs od przewodu 24. RSX przerywa obwód pradu 6 przekaznika CVS a ten ostatni przerywa obwód pradu 7 przekaznika MYS, wskutek ;czego wybie¬ rak powraca do pozycji wyjsciowej. Na¬ stepnie przekaznik i?Sa wlacza obwód pra¬ du 9 elektromagnesu SOS, przesuwajacego. wylacznik SO± o stopniowem dzialaniu, wskutek czego wylacznik ten doprowa¬ dzany zostaje do polozenia 3, skad zostaje on przesuniety do polozenia 4, wskutek za¬ mkniecia obwodu pradu, zapomocA kontak¬ tu rolkowego wylacznikaS0lt i Kiedy wylacznik ten przesuwa sie do polozenia 3, wówczas szyna d uziemia sie poprzez szyne kontaktowa D i kontakt 11.Uziemienie to pozostaje i przy czwartem polozeniu wylacznika SO^ W polozeniu 3 przekazniki RS1 i RS3 sa przylaczone jed¬ nym koncem do ziemi, a wiec rozmagneso- wuja sie, co pociaga za soba rozmagneso¬ wanie sie przekaznika TR2.Kiedy wylacznik SOr osiagnal czwarte polozenie, zostaje wlaczony obwód pradu 12 przekaznika CRS, który ze swej strony zamyka obwód pradu 13 przekaznika MHS.Ramiona kontaktowe zostaja wskutek tego uruchomione w kierunku promieniowym.Jezeli sprezyna kontaktowa et wybieraka zetknie sie z drutem c, wówczas wskutek dzialania przekaznika M±R obwód pradu 14 zostanie zamkniety i przekaznik RSX po¬ nownie sie wzbudzi. : -R&i zostanie urucho- — 5 -taiony i wlaczy znów przekaznik RS3.Wskutek tego, ze uzwojenie przekaznika RS$ posiada znacznie mniejszy opór anize¬ li polaczony z nim w szereg opór R2t prze¬ to drut c zostaje nastawiony na zajecie, dzieki czemu zaden inny wybierak nie moze zatrzymac sie na tym drucie. Po wzbudze¬ niu sie przekaznika RSX przerywa sie ob¬ wód 12 przekaznika na dolnym kontakcie przekaznika RSlt przekaznik zas CRS zwalnia swa kotwice, przerywajac obwód przekaznika MHS. Wskutek tego wybierak powraca do polozenia wyjsciowego .po do¬ konaniu wyboru odpowiedniego kontaktu w promieniowym szeregu kontaktów. Wzbu¬ dzony przekaznik RSX zamyka obwód pra¬ du 15 elektromagnesu SOS, który przesuwa wlacznik SOt do polozenia 5, w którem zo¬ staje osiagniete polaczenie z oddzialem miejscowym. Po wyjsciu wlacznika S0r z polozenia 4 szyna d traci uziemienie.W polozeniu 5, wskutek odlaczenia u- ziemienia, przekaznik ER2 zostal wzbudzo¬ ny wedlug obwodu: plus baterji, kontakt wylacznika S01% droga pradu 14, polowa uzwojenia przekaznika ER21 kontakt i mi¬ nus baterji. Wzbudzony przekaznik ER2 wlacza lampe MLlA która, zapalajac sie, daje znac telefonistce, ze dokonane zostalo polaczenie z odnosnym oddzialem miejsco¬ wym. Telefonistka moze zwolnic przelacz¬ nik, aczkolwiek jest rzecza obojetna, czy zostanie to dokonane, czy tez nie. Wzbu¬ dzenie sie przekaznika ER2 pociaga za so¬ ba rozmagnesowanie sie przekazników ERlA a zatem i AXR, MXR, KR, LRSb, otraz SSR.Kiedy przekaznik ER2 przyciaga swa kotwice, wtedy jego uzwojenie 17 zostaje przylaczane do minusa baterji, przyczem uzwojenie 11 posiada duzy opór i jest pola¬ czone szeregowo z uzwojeniem wzbudzaja- cem 16. Prad, przeplywajacy przez prze¬ kaznik ER2i drut c, RSX i RSSt zostaje tak oslabiony, ze przekaznik RS8t a zatem i TR2 zwalniaja swe kotwice.Kiedy wylacznik SO± zostal przesunie¬ ty do polozenia 5, nastapilo zamkniecie ob¬ wodu pradu 18 dwóch przekazników RS2 i 77?! na kontakcie wylacznika S02, bedace¬ go w polozeniu /. Dlaczego S02 znajduje sie w polozeniu /, bedzie wyjasnione poni¬ zej. Przekaznik RS2 zostaje wzbudzony po¬ czatkowo bez specjalnego dzialania, na¬ stepnie zas wzbudza sie takze i przekaznik TRU które pózniej zostana przylaczone do minusa 24 niezaleznie od kontaktu wylacz¬ nika SO±.Przekaznik TRlt przyciagajac swa ko¬ twice, zamyka obwód pradu 19 przekazni¬ ka 77?5I który wlacza (droga 20) elektro¬ magnes przesuwajacy SOT. Elektromagnes SOT przesuwa sie do polozenia 3. W tein polozeniu zamyka sie obwód pradu 21 przekaznika 77?6, który przyciaga swa ko¬ twice i przerywa doplyw pradu do SOT, wskutek czego wylacznik S0Z zostaje za¬ trzymany.W polozeniu 3 wylacznika SOB obwód sznurowy TT telefonistki B zostaje wlaczo¬ ny do przewodu lacznikowego TL poprzez kontakty przekaznika TRQ i kontakty wy¬ laczników S03 i S02 (pierwszy w poloze¬ niu 3, drugi w polozeniu 1).Jednoczesnie lampa sygnalizacyjna TL otrzymuje prad tetniacy (obwód pradu 22) z wibratora IS. Wskutek tego telefonistce B wskazany zostaje ten sznur, do którego wlaczona jest telefonistka niema. Gdy te¬ lefonistka niema zakomunikowala swoje za¬ mówienie, wówczas telefonistka B wklada wtyczke do gniazdka pozadanego przewo¬ du. Kiedy wtyczka jest wyjeta, obwód pra¬ du 23 przekaznika TR4 jest zamkniety na przelaczniku wtyczkowym PO. Przekaznik 77?4 przyciaga swa kotwice, a lampa T2 zostaje odlaczona od wibratora IS i przy¬ laczona do minusa baterji. W ten sposób swiatlo drgajace lampy jest zamienione na swiatlo spokojne. Przy wkladaniu wtyczki do gniazdka pozadanego abonenta zostaje zamkniety obwód pradu 24 przekaznika - 6 —rozdzielczego BR, przekaznika TR3 i oporu Rs. Przekaznik 77?3 przyciaga swa kotwice, lecz opór i?3 jest tak duzy, ze przekaznik BR nie moze przyciagnac swej kotwicy, drut zas c w gniazdku abonenta nie zostaje nastawiony na zajecie.Gdy przekaznik 77?3 przyciagnie swa kotwice, wtedy zostanie przerwany obwód przekazników 77?5 i 77?6 oraz wlaczony prad (kontakt 25) do elektromagnesu prze¬ suwajacego SOTlt Wylacznik o stopniowem dzialaniu S02 przesuwa sie do polozenia 2.Jezeli sznur, odpowiadajacy temu poloze¬ niu, jest juz wykorzystany i gdy wskutek tego przekaznik TR3 zostal juz wzbudzony, wtedy wylacznik S02 zostaje przesuwany do nastepnego polozenia 3 i t d., dopóki nie natrafi na wolny sznur. Wylacznik S0lt na¬ lezacy do takiego sznura, znajduje sie w polozeniu 1 (patrz ponizej). Po znalezie¬ niu wolnego sznura zamyka sie obwód pra¬ du 26 przekazników RS2 i TR1 tego sznura.Po wlaczeniu przekaznika RS2 wylacznik S01 zostaje przesuniety do polozenia 2 dzieki doplywowi pradu do elektromagne¬ su S03 poprzez droge 27.Ze sznur jest wolny i nadaje sie do wla¬ czania, mozna poznac po tem, ze w sekcji miejscowej musi byc on wyjety z tablicy, wskutek czego kontakt przelacznika wtycz¬ kowego jest przerwany, a przekaznik 77?4 jest pozbawiony pradu. Czesciowo poznaje sie po tern, ze wybierak znajduje sie w sta¬ nie spoczynku, a ramie wylacznika jest nazewnatrz pola kontaktowego.Jezeli SO^ osiagnie polozenie 2, to od¬ powiedni sznur i wybierak sa gotowe do przylaczenia, wskutek czego wybierak mo¬ ze byc uruchomiony przy nastepnem wy¬ wolaniu. W polozeniu 2 wylacznika SÓ1 zostaje przerwany doplyw pradu do prze¬ kazników RS2 i 77?!. Powyzsze wyjasnie¬ nia o przygotowaniu do nowego wywolania dotycza innego sznura, to jest nie tego, o którym byla mowa wyzej.Gdy wylacznik S02 opuscil polozenie /, telefonistka B zostaje odlaczona od sznu¬ ra, telefonistka zas zamiejscowa moze miec nadzór nad dokonanem polaczeniem. Jezeli abonent ma byc wezwany, to poczatkowo telefonistka naciska przelacznik rozdzielczy BO, przyczem wlaczane zostaja cewki LR1 z pradem i jednoczesnie zapala sie lampa LL, wysokoomowe zas uzwojenie 11 prze¬ kaznika ER2 zostaje ominiete przy wlacza¬ niu. Prad wskutek tego wzrasta, dzieki czemu przekaznik RS3 wzbudza sie. W tym czasie, kiedy sie to odbywa, przekaznik 77?2 zostaje wzbudzony, wskutek czego o- pór R3 zostaje odlaczony. Prad w prze¬ kazniku BR osiaga teraz takie natezenie, ze przekaznik ten przyciaga swa kotwice i przewód abonenta zostaje odlaczony od sekcji miejscowej. Rozmowa, prowadzona nadal ze stacja, zostaje nastepnie przerwa¬ na, poniewaz drut c jest zazwyczaj uzie¬ miony bezposrednio. Przekaznik 77?s po¬ siada maly opon Telefonistka zamiejscowa wywoluje na¬ stepnie abonenta zapomoca przelacznika G02. Kiedy abonent odpowie, zostana wzbu¬ dzone cewki U?1( sluzace do zasilania pra¬ dem przewodów wywolanego abonenta oraz dozorowania polaczenia, przyczem lampa LLX gasnie. Rozmowa po przewodzie zamiej¬ scowym moze sie odbywac po uprzednsem przelozeniu przelacznika VO.Po ukonczeniu rozmowy i po otrzyma¬ niu sygnalu czesciowo od abonenta przy pomocy lampy LLlt czesciowo zas, w pew¬ nych warunkach, przy pomocy lampy ILLX z przewodu zamiejscowego, telefonistka wlacza sie w linje rozmawiajacych abo¬ nentów przez nacisniecie E0lt Lampa ILLX gasnie. Jezeli telefonistka slyszy, ze roz¬ mowa zostala ukonczona, wtedy naciska A0lt przerywajac obwód 14, przyczem przekaznik ER2 i przekazniki RS1 i RS3 zostaja rozmagnesowane. Przekaznik ER2% zwalniajac swa kotwice, gasi lampe AfLr Telefonistka zamiejscowa pociaga E01 i BO± do góry, przyczem lampa LLX gasnie. — 7 —GdyRSX zwolni swa kotwice, wtedy SOS otrzymuje prad poprzez droge 28, wylacz¬ nik zas S01 przesuwa sie do polozenia /.Przy tern polozeniu wybierak zostaje prze¬ stawiony wstecz, przyczem tworzy sie ob¬ wód pradu 29 elektromagnesu CRS, który wlacza MVS. Jezeli ramie lacznikowe opu¬ szcza pole kontaktów, wtedy zostaje ono zatrzymane wskutek tego, ze przekaznik CRS po przerwaniu kontaktu 30, zwiazane¬ go z ramieniem lacznikowem, rozmagneso- wuje sie. Wylacznik S01 zostaje dodatko¬ wo przesuniety do polozenia 2, gdy wy¬ lacznik S02 powraca do polozenia 1 po kolejnem wlaczeniu wszystkich poprzedza¬ jacych Wybieraków. Wywolywania zostaja w ten sposób przenoszone kolejno na róz¬ ne sznury.Gdy wylacznik S01 opuscil polozenie 5, wtedy zostal przerwany obwód przekazni¬ ków RS2 i TRlt przyczem RS2 i TR1 zwol¬ nily swoje kotwice, natomiast po rozmagne¬ sowaniu sie RS3 ten ostatni jakotez TR2 zwalniaja swe kotwice. Po rozmagnesowa¬ niu sie przekaznika TRX lampa TL otrzy¬ muje prad poprzez kontakt 24 wzbudzo¬ nego przekaznika 77?4 i swieci pelnem swiatlem. Telefonistka B wylacza wtedy sznur, przyczem przekaznik 77?4 zostaje pozbawiony pradu i gasi lampe TL. Jed¬ noczesnie rozmagnesowuje sie przekaznik TR3 i zwalnia swa kotwice. Sznur jest go¬ tów do nowego wywolania po przestawie¬ niu wybieraka do polozenia wyjsciowego.Powyzej bylo zaznaczone, ze jezeli przewody laczace, np. piec tablic rozdziel¬ czych, wlaczone sa w urzedzie zamiejsco¬ wym w tym samym rzedzie kontaktów na tablicy wybieraków, to cztery telefonistki zostaja pozbawione moznosci otrzymania polaczenia z jakakolwiek sekcja miejscowa lub innym urzadem w tym czasie, kiedy piata telefonistka szuka takiego polaczenia zapomoca naciskania przelacznika Sx lub S2.Poniewaz czas, potrzebny do wyboru, jest wogóle stosunkowo krótki, liczba zas polaczen, przypadajacych na telefonistke! stosunkowo mala, przeto w praktyce nie powinny powstac trudnosci wskutek takiej wlasciwosci wybieraków.Mozna jednak, jak to uwidocznia fig. 2, dokonac podzialu sekcyj miejscowych np. na dwie glówne grupy, co pozwoli telefo¬ nistce, przylaczonej do tego samego rzedu kontaktów szukac polaczenia z sekcja w jednej grupie glównej, podczas gdy druga telefonistka szuka polaczenia w drugiej gru¬ pie glównej. Usuwa sie dzieki temu nie¬ bezpieczenstwo wytworzenia sie szkodliwe¬ go w pracy zbiegu okolicznosci.Fig. 2 przedstawia wymienione wyzej rzedy kontaktów w szesciu tablicach, z któ¬ rych LSX —¦ LS3 naleza do grupy glównej sekcyj miejscowych, LS4 — LS6 zas do drugiej grupy glównej. Przelaczniki Sx — S3 i S\, przedstawione na fig. 2, odpowia¬ daja przelacznikom o tych samych ozna¬ czeniach na fig. 1, aczkolwiek przelaczniki wedlug fig. 2 zaopatrzone sa w kontakt za¬ mykajacy. Przelaczniki S4 — S6 i S\ spel¬ niaja to samo zadanie, co i przekazniki Sx— S3 i SJ, lecz naleza do innej grupy glównej sekcyj miejscowych (tablica LS4 —LS6).Przelaczniki 'S± — S3 i S4 — Se znajduja sie w tem samem miejscu roboczem w urze¬ dzie zamiejscowym, np. miejscu 1, lecz Sx — S3 odpowiadaja pierwszej grupie glównej, S4 — S6 zas — drugiej grupie glównej sekcyj miejscowych. W ten sposób S{ i S] odpowiadaja róznym grupom glów¬ nym sekcyj miejscowych, lecz naleza do te¬ go samego miejsca roboczego w urzedzie zamiejscowym, np. do miejsca 2.Przekazniki MXR, M2R i KR odpowia¬ daja w ten sam sposób oznaczonym prze¬ kaznikom figury 1, lecz wskutek podzialu na dwie grupy glówne dodany jest tutaj je¬ szcze zespól przelaczników, oznaczonych jako MXR19 M2RX i KRlt Lampy UJ. \M\ L spelniaja to samo zadanie, co i lampa MXL wedlug fig. 1.Przekazniki A±R i AJi odpowiadaja — 8 —przekaznikom fig. 1, w ten sam sposób oznaczonym, lecz wskutek podzialu na od¬ cinki sa wedlug schematu fig. 2 zaopatrzone w dodatkowy kontakt zamykajacy. W ten sam sposób umieszczony jest na fig. 2 prze¬ kaznik ER2, który jest równiez zaopatrzo¬ ny w kontakt zwierajacy. Przekazniki S±R i S2R na fig. 2 sa dodane jako nowe. Prze¬ laczniki EO, AO i BO, lampa AfLx i prze¬ kaznik ¦ER1 zachowane sa wedlug fig. 1 bez zmiany1.Wedlug fig. 2 wlaczanie odbywa sie w sposób nastepujacy. Telefonistka naciska najpierw na przelacznik E01, dzieki czemu zamyka sie obwód 31 przekaznika ERr Wzbudzony przekaznik ER1 wlacza prze¬ kaznik AtR, który przyciaga swa kotwice.Telefonistka, naciskajac przelacznik S1( za¬ myka obwód przekaznika Af^R na kontak¬ tach przekazników AXR i KR. Przekaznik M\R wlacza swoje dodatkowe przytrzymu¬ jace uzwojenie 3. Po nacisnieciu przelacz¬ nika SlP wzbudzony zostaje takze przekaz¬ nik S±R na kontakcie 32. Jednoczesnie zo¬ staje w ten sam sposób, jak to bylo powy¬ zej opisane, wlaczana szyna d tablicy LS, to jest poprzez opór Rlf przelacznik S1 i kontakt na przekazniku M±R do minusa ba- terji. W wyzej podany sposób uruchomiane zostaja wybieraki tablicy LSr Ten wybie¬ rak, który wpiew zetknie sie z odnosna szy¬ na d dokonywa odpowiednie, dalsze pola¬ czenia. Kiedy ramie wybieraka zetknie sie z drutem C, wtedy poprzez droge pradu 33 wzbudzi sie prawe uzwojenie przekaznika ER2 (poprzez kontakty przekazników Sj/?, ¦ERX i MJA.Gdy przekaznik ER2 przyciagnie swa kotwice, wtedy droga pradu poprzez kon¬ takt 34 przekaznika S±R zostaje zastapiona droga pradu poprzez kontakt 35 przekazni¬ ka ER2; teraz przeto jest rzecza obojetna, czy przekaznik S±R zostal wzbudzony, czy tez rozmagnesowany. Wzbudzony prze¬ kaznik ER2, przyciagajac swe kotwice, wla¬ cza lampe MLU która zapala sie i jedno¬ czesnie wylacza przekazniki ERlt AtR, MXR i KR (wskutek rozmagnesowania sie przekaznika M-Jl zostanie rozmagnesowa¬ ny przekaznik KR1X a jego kontakt zosta¬ nie zwarty). Przy zwolnieniu przelacznika Sx przekaznik SXR zwalnia swa kotwice.Odlaczenie innych telefonistek tej sa¬ mej glównej grupy sekcyj miejscowych, u- skutecznione przez nacisniecie przelacznika Slt ustaje w tym momencie, w którym prze¬ kaznik KR zostanie rozmagnesowany, wsku¬ tek czego pozostale telefonistki z wspól¬ dzialajacej grupy telefonistek zamiejsco¬ wych moga polaczyc sie z kazda sekcja miejscowa danej grupy glównej.W ciagu tego czasu, kiedy jedna grupa glówna jest wylaczona, moga byc usku¬ teczniane wywolywania, jak to wspomnia¬ no wyzej, dowolnej sekcji drugiej grupy glównej.W czasie naciskania przelacznika Sx i uruchomiania przekazników Afxi?, KR i in¬ nych, to jest w ciagu czasu, niezbednego do wyszukania wywolujacego przewodu lacz¬ nikowego tablicy LSlf moze sie zdarzyc, ze np. zostaje nacisniety przelacznik S1, to jest przelacznik, nalezacy do innej telefo¬ nistki zamiejscowej i odpowiadajacy sekcji miejscowej w drugiej grupie glównej.Przekaznik M2R1 zostaje przytem wzbu¬ dzony na kontakcie przekaznika A^, któ¬ ry zostal uprzednio wzbudzony po nacisnie¬ ciu przelacznika rozmowy. Po wzbudzeniu sie przekaznika M2R1 zostaje wlaczony przekaznik KRlt który uskutecznia zamknie¬ cie drugiej grupy glównej, nalezacej do sekcyj miejscowych.Nalezy zwracac uwage, by przy wzbu¬ dzaniu przekaznika ER2 w powyzej opisany sposób, druty C obydwóch grup glównych byly razem polaczone. Poniewaz jednak to wlaczenie ogólne odbywa sie dopiero wte¬ dy, kiedy wyszukiwacz znalazl drut c w tej grupie, gdzie mialo miejsce wywolywanie zapomoca wzbudzenia przekazników RSt. (fig. 1) i nastapilo nastawienie drutu c na — 9 —zajecie, przeto wspólne polaczenie drutów c dwóch grup nie bedzie oddzialywalo za¬ klócajaco na ewentualne jednoczesne wla¬ czenie sie do dirugiej grupy glównej. PL