Przedmiotem wynalazku jest przyrzad, któ¬ ry przytwierdzony do wirówki, wprowadzonej w nich -zapomoca kola turbinowego, umoco¬ wanego na osi, oraz pompy, wskazuje, gdy beben wirówki osiaga wlasciwa szybkosc ob¬ rotowa. Aparat ten mozna zatem nazwac in¬ dykatorem szybkosci.W zwyklych wirówkach, wprowadzanych w ruch zapomoca sily mechanicznej, obroty walu napednego mozna policzyc, w maszy¬ nach jednak, poruszanych turbinami, nielatwo to uskutecznic, poniewaz nie jest rzecza po¬ zadana obciazenie wrzeciona transmisjami mechanicznemi, szczególniej w wirówkach malych, gdyz wplywa to szkodliwie na ich prace.Wyzej wymieniony sposób okreslenia ilosci obrotów polega na tern, ze strumien powie¬ trza, powstajacy przy obracaniu sie bebna wirówki, zostaje spozytkowany do oddzialy¬ wania na odpowiedni przyrzad, który przy o- kreslonej szybkosci obrotów daje odpowiednie odchylenie. Inna znowu metoda polega na tern, ze przyrzad rzeczony poddaje sie dzia¬ laniu, wyplywajacego z turbiny, strumienia plynu.Na zalaczonym rysunku przedstawione sa cztery wzory wykonania wynalazku wedlug sposobu pierwszego i jeden wedlug drugiego.Fig. 1 wyobraza indykator wedlug pierwsze¬ go sposobu wykonania; fig. 2 — przekrój wzdluz linji a — b fig. 3; fig. 3 — widok boczny indykatora, czesciowo w przekroju; fig. 4 przedstawia wirówke do mleka, zaopa¬ trzona w powyzszy indykator; fig. 5 — widok zprzodu przyrzadu, wedlug innego sposobu wykonania; fig. 6 — przekrój wzdluz linji c — d fig. 5; fig. 7 — szczegól skrzydla; fig. 8 —. ,widok trzeciego wzoru wykonania indykatora; fig. 9 — przekrój wedlug linji e—l fig. 8; fig. 10 — szczegól sprezyny; fig. 11 wyobraza wzór wykonania, wedlug którego na indykator oddzialywa strumien plynu, wy¬ plywajacy z pod kola turbiny; fig. 12 — wi-dok tego urzadzenia zboku, a fig. 13 — w planie; fig. 14 — odmiane wzorów wykonania, przedstawionych na fig. 5 — 7 i 8 — 10; fig. 15 — rzut poziomy tejze; fig. 16 i 17 — szczególy indykatora; a fig. 18 i 19 — od¬ miany zawieszenia indykatora.W scianie / okrywy wirówki wyciety jest otwór 2 odpowiedniej wielkosci, przed którym zawieszamy tabliczke lub skrzydlo 3 oslonia- ne pochwa 4j, w ten sposób, ze moze sie w niej swobodnie poruszac. W tym celu skrzydlo 3 jest zaopatrzona w czop 5 i wpuszczone w boki pochwy. Pochwa 4 pociada zprzodu otwór 6, aby zawarte w niej powietrze nie przeszka¬ dzalo ruchom skrzydla. Odchylania skrzydla okresla wskazówka umieszczona na jednym z czopów 5j wystajacym nazewnatrz pochwy, lub tez, jak wskazuje rysunek, sa widoczne przez otwór w sciance pochwy, zasloniety szklem lub mika. Cyfra 8 oznaczony jest znak, do którego dochodzi skrzydlo przy osiagnie¬ ciu wlasciwej ilosci obrotów bebna.We wzorze wykonania, przedstawionym na fig. 5 — 7 w sciance )10 oprawy wirówki wy¬ ciety jest otwór 12, przykryty pochwa 14, tworzaca w scianie wglebienie, w którem skrzydlo 13 zostaje poddane dzialaniu stru¬ mienia powietrza, wywolanego przez obraca¬ nie sie bebna wirówki. Skrzydlo 13 jest przy¬ twierdzone na jednym koncu osi 15, osadzo¬ nej w lozysku 16 i posiadajacej na zewnetrz¬ nym koncu wskazówke 17. Skrzydlo 13 jest osadzone w ten sposób, ze w stanie spoczyn¬ ku, oznaczonym cyfra 1, opiera sie o scianke pochwy lub o inny punkt staly. W tym celu skrzydlo 13 zaopatrzone jest w przeciwwage 19. Zamiast skrzydla 13 moze wskazówka o- pierac sie o punkt staly. Cyfra 18 oznaczony jest znak, na którym powinna sie zatrzymac wskazówka przy normalnej szybkosci obroto¬ wej bebna; to polozenie skrzydla jest ozna¬ czone cyfra //. Ciezar 19 jest tak dobrany, ze utrzymuje skrzydlo 13 w stanie spoczynku, dopóki beben nie osiagnie szybkosci obroto¬ wej,, równajacej sie w przyblizeniu szybkosci wymaganej, poczem skrzydlo odchyla sie do¬ syc predko do polozenia koncowego //. Czu¬ losc indykatora mozna przeto regulowac za- pomoca przestawiania ciezaru 19, który slu¬ zy nietylko do utrzymywania skrzydla w spo¬ czynku, lecz równiez i do wyregulowania skrzydla oraz wskazówki. W miare odchyla¬ nia mas od plaszczyzny pionowej dzialaja te czesci coraz to silniej. Przez ruchome osadze¬ nie ciezaru, daje sie osiagnac stopniowo zneu- tralizowanie dzialania ciezaru.Odmiana wedlug fig. 8 — 10 rózni sie od poprzedniego urzadzenia jedynie tern, ze cie¬ zarek polaczony jest ze sprezyna, przyciska¬ jaca skrzydlo oraz wskazówke do punktu sta¬ lego oparcia. W konstrukcji tej skrzydlo 23 przytwierdzone jest do pochwy 21, umoco¬ wanej ze swej strony na wrzecionie 25, obra- cajacem sie w lozysku 2j/5 i zaopatrzonem na koncu we wskazówke 27. Pomiedzy pochwa 21 i lozyskiem 26 umieszczona jest sprezyna spiralna 29 zlaczona w punkcie x z pochwa, a w punkcie y z lozyskiem. Do pochwy przy¬ twierdzony jest ciezarek 29a, przez przesunie¬ cie którego mozna wyregulowac czulosc in¬ dykatora.Jasnem jest, ze osiaga sie ten sam efekt przy obracaniu sie skrzydla 13 lub 23 okolo ich dolnego konca, co latwo otrzymac przez obrócenie rysunku fig. 5 i 8 o 180° i przenie¬ sienie ciezarków 19 lub 29a na druga strone pionu przez os obrotu skrzydla.Fig. 11, 12 i * 13 przedstawiaja odmiane, w której na indykator oddzialywa strumien cie¬ czy z kola turbinowego. Skrzydlo 33 umoco¬ wane jest na osi 35, spoczywajacej w lozysku, umieszczonem na lozysku osi pompy, prze¬ chodzacej przez otwór w okrywie turbiny i posiadajacej nazewnatrz okrywy wskazówke 37. Dla otrzymania spokojnego ruchu skrzy¬ dla, szczególniej zas, gdy dziala pompa zwy¬ czajna z wytryskiem pulsujacym, polaczone jest ono ze skrzydlem dodatkowem 39, siega- jacem do naczynia 31 napelnionego plynem, które jest przymocowane w ten sposób, zeby skrzydlo 39 w stanie spoczynku opieralo sie o scianke naczynia lub o inny punkt staly.Rozumie sie, ze i w tym wypadku indyka- — 2 —tor moze byc uregulowany zapomoca ciezar ka 19 lub tez sprezyny 29.W wykonaniu przedstawionym na fig. 14 — 19, skrzydlo indykatora zawieszone jest po¬ miedzy bebnem wirówki i pochwa otaczajaca, która w tym celu jest nieco dluzsza. Skrzydlo 43 sklada sie z cieniutkiej blaszki metalowej odpowiedniej dlugosci, której pewna czesc jest deta i wygieta w postaci luku, tworzac ramie 43a. Skrzydlo jest zawieszone w ten sposób, ze czesc górna tworzy siodelko 43b, spoczy¬ wajace na ostrzu 50 ramienia 45 i wystajacem z poza czesci 46, przytwierdzonej do scianki pochwy. Ramie indykatora widoczne jest przez otwór w sciance pochwy, powstaly w ten sposób, ze scianka zostaje wcisnieta na tyle, zeby pod dzialaniem pradu powietrznego, plynacego od bebna, ramie 43a swobodnie sie odchylalo. Ramie 43a jest zaopatrzone w znak a, scianka zas pochwy w znak b, co umozli¬ wia okreislenie wielkosci odchylenia przy pel¬ nej szybkosci wirówki.Dla unikniecia zeslizgiwania sie ramienia 43 z ostrza 5(9 sluzy jezyczek pionowy 51, we¬ tkniety w odpowiednie zaglebienie siodlowej czesci ramienia.Ramie 43 usztywnia sie przez nadanie mu odpowiedniego przekroju poprzecznego.Fig. 18 i 19 pokazuja odmiane, w której skrzydlo zawieszone jest przy pomocy spre¬ zyny 49, wsadzonej do szczeliny, wycietej w czopie 45a. Równiez i w tym wypadku dziav lanie skrzydla da sie uregulowac zapomoca ruchomego ciezarka. PL