Przedmiotem niniejszego wynalazku jest przyrzad, który samoczynnie i w scisle rów¬ nych i dajacych sie regulowac odstepach czasu powoduje przesuniecie jakiejkolwiek czesci, sluzacej dó puszczania w ruch do¬ wolnego urzadzenia. Aparat ten porusza sie ze scisle jednakowa szybkoscia, jakkolwiek szybkosc napedzajacego go silnika moze byc wieksza od pozadanej szybkosci apa¬ ratu.Przykladem zastosowania w praktyce tego przyrzadu jest poruszanie napedu me- chanizhiu migawkowego aparatu fotograficz¬ nego do zdjec lotniczych lub zwyklych.Na rysunkach przedstawiono, jako przy¬ klad, przyrzad Wedlug niniejszego wyna¬ lazku, sluzAcy do pilszczania w ruch me¬ chanizmu migawkowego ap&ratii fotogra¬ ficznego.Fig. 1 przedstawia podluzny przekrój pionowy przyrzadu, zalozonego na koncii silnika napedowego; fig. 2 — poprzeczny przekrój wzdluz lihji i — 2 tia fig. 1; fig. 3 — poprzeczny przekrój Wzdluz lamanej lihji 3 — 3 ria fig. 3; fig. 4 przedstawia ten sam przfekrój, przyczeni niektóre czesci sa przestirliete wzglledeih polozenia, przedsta¬ wionego ha fig. 3, fig. 3 przedstawia sche¬ matycznie przyrzad i silnik, zihdntowane zboku aparatu fotograficznego.Wewnatrz oslony 1 znajduje sie prze¬ groda 4 z tiilkjA ldz^slkowa 5; której jedferikoniec -wykonamy jest jako kolo zebate 6. ^uleja^a umieszczona jest na kulkach na ós^^pbsiadajacej na koncu krazek 8. Na krazku tym zapomoca srub 9 umieszczone sa dwie szczeki 10 z zaciskami 11. Sprezy¬ na 12 dociska zaciski 11 do tarczy 13, u- mieszczonej na koncu osi •wirnika elektrycz¬ nego silnika 14, przyczem brzeg jego oslony styka sie z oslona 1.Wedlug fig. 2 sprezyna 12 przymoco¬ wana jest do srub 15, posiadajacych nakret¬ ki zaciskowi, pozwalajace na bardzo do¬ kladne regulowanie! nacisku, wywieranego przez sprezyne na szczeki 10. Szczeki te lacza sie poza tern zapomoca zazebienia 16, co zapewnia synchronizacje ich ruchów.Na krazku 8 umieszczona jest os 17 ze¬ batego kola satelitowego 18, zazebionego jednoczesnie z kolem zebatem 6 i kolem ze- batem 19, posiadajacem w danym przykla¬ dzie o jeden zalb wiecej od kola 6. Kolo ze¬ bate 19 zamocowane jest na przegrodzie 4, na której znajduje sie równiez stale kolo zebate 20.Do tulei 5 przymocowane jest ramiei 21, posiadajace os 22, na której zaklinowane jest jedno kolo zebate 23, zazebione z ko¬ lem 20, oraz drugie kolo zebate 24 zazebio¬ ne z kdlem zebatem 25, umieszczonem na osi 26. Os 26 zapomoca lozyska 27 umie¬ szczona jest w lozysku 28, umieszczonem w srodku krazka 29.Na kole zebatem 25 zamocowany jest pierscien zapadkowy 30, o który zahacza za¬ padka 31, zaklinowana na osi 32, polaczo- nej\ na stale z dzwignia 33. Os 32 przecho¬ dzi przez podstawe 34, umieszczona na kraz¬ ku 35A który moze obracac sie w lozysku 27.Dzieki sprezynie 36 (fig. 3) maly dra¬ zek 37 naciska stale na os 32, co powoduje unieruchomienie wspomnianej osi, zapadki 31 i dzwigni 33 w polozeniu czynnem lub w takiem polozeniu nieczynnem, gdy dzialania nastepuja kolejno.Spiralna sprezyna 38, przymocowana do srodka tulejki 39, polaczonej z lozyskiem 28, swym zewnetrznym koncem zaczepia o czop 40, przymocowany do krazka 35.Krazek 29 posiada dwa wystepy 41, 42, pomiedzy któremi znajduje sie okragly zlo¬ bek, z którym styka sie równiez wystep 43, oslony /, przez co otrzymuje sie calosc 29, 41, 42.Wystep 42, przymocowany srubami do krazka 29, znajduje sie wiec nazewnatrz o- slony 1 i posiada nacieta zewnetrzna po¬ wierzchnie. Wystep 41 posiada na swej ze¬ wnetrznej powierzchni pocfzialke na stop¬ nie, które mozna kolejno odczytywac przez otwór 44 oslony (fig. 1 i 5) pod warunkiem, ze obraca sie calosc 29—41—42.W dkreslonym punkcie krazka 29 znaj¬ duje sie sworzen 45, który przy obrocie za¬ czepia o dzwignie 33.Na zewnetrznej powierzchni krazka 35 umieszczone jest urzadzenie zapadkowe, skladajace sie z zeba 46, stykajacego sie z zapadka 47, spojona z osia 48, umieszczo¬ na na drazku 49. Dzieki sprezynie 50 za¬ padka 47 dotyka powierzchni krazka 35.Spiralne sprezyny 51 sprowadzaja dra¬ zek 49 do polozenia, wskazanego na fig,. 3.Na oslonie 1 znajduje sie sruba 52 daja¬ ca sie regulowac, która w pewnej chwili styka sie z czescia 47a zapadki (fig. 4); czesc ta, opuszczajac sie, uwalnia sie z pod dzialania popychajacego ja zeba 46.Na oslonie umocowana jest podstawa 53 osi walka 54 (fig. 3), o który zaczepia za¬ padka.Koniec 49a drazka 49 sluzy do przesu¬ wania jakiejkolwiekbadz czesci, poruszaja¬ cej mechanizm migawkowy aparatu foto¬ graficznego, którego dolna czesc 55 przed¬ stawia fig. 5. Jak widac z fig. 5 i 2, silnik 14 i oslona 1 stanowia wzajemne przedluzenie i sa umocowane w pólcylindrycznem wydra¬ zeniu pudla 55 zapomoca pólobreczy 56 ze srubami 57, dzieki czemu mozna je bardzo latwo montowac i demontowac.Elektryczny silnik puszczony w ruch o- siaga szybkosc okolo 2000 obrotów na mi- — 2 —nute. Rozklad ciezaru szczek i sily pocia¬ gowej sprezyny 12 jest taki, ze zaciski 11 slizgaja sie po tarczy 13 z chwila, gdy szyb¬ kosc silnika przekroczy 2000 obrotów na mi¬ nute, Calosc wiec utworzona z krazka 8 i znajdujacych sie na nim szczek nie moze przekroczyc szybkosci 2000 obrotów na mi¬ nute, podczas gdy tarcza 13 obraca sie z do¬ wolna szybkoscia, przekraczajaca jednak 2000 obrotów na minute.Dzieki przesuwaniu sie srub 15 w szcze¬ kach mozna zupelnie dokladnie regulowac sile bezwladnosci, w celu uzyskania okre¬ slonej szybkosci szczek i ich krazka, która w danym przykladzie okreslono na 2000 obrotów na minute.Zmiany szybkosci silnika nie wplywaja zupelnie na sprzeglo regultijace z tern za¬ strzezeniem, aby liczba obrotów nie spadla ponizej liczby, do której dostosowane jest sprzeglo.Polaczenie 16 miedzy szczekami sluzy do zapobiezenia niejednakowemu odsuwa¬ niu sie iszczek od srodka ukladu.Os 17 kola zebatego 18 posiada stala liczbe obrotów na minute dookola osi 7.Skutkiem tego-, ze kolo zebate 19, jak to bylo wskazane wyzej, posiada o jeden zab wiecej od kola zebatego 6, kolo 6 przy kaz¬ dorazowym obrocie krazka 8 przesuwa sie o jeden zab, to znaczy, ze obraca sie ze znacznie mniejsza, ale stala szybkoscia. To urzadzenie, sluzace do redukcji ilosci obro¬ tów, jest znane i stosowane w niektórych obrotomierzach.Wskutek ruchu kola zebatego 23 na sta¬ lem kole 20, kolo zebate 24 obraca zebate kolo 25 (które ma o jeden zab wiecej niz kolo 20) i pociaga pierscien zapadkowy 30 z szybkoscia, która wynosi np. jeden obrót na minute.Pierscien zapadkowy 30 obraca sie ru¬ chem ciaglym i pociaga za soba zapadke 31, krazek 35, którego zab 46 zaczepia, o zapad¬ ke 47 i popycha ja wraz z drazkiem 49 do chwili zetkniecia sie zapadki ze sruba 52, pochylajaca ja i zmuszajaca do wysuniecia sie z pod zeba 46. Z chwila, gdy zapadka 47 nie dotyka juz zeba, sprezyny 51 odpycha¬ ja drazek do poczatkowego polozenia (fig. 3). Ten ruch drazka sluzy do porusza¬ nia mechanizmu migawkowego aparatu fo¬ tograficznego.Krazek 35 i jego zab 46 pociagane sa da¬ lej przez pierscien zapadkowy 30 i zapad¬ ke 31 tak dlugo, az dzwignia 33 dotknie sworznia1 45 i obróci sie wraz z osia 32 i za¬ padka 31. Zapadka odsuwa sie od pierscie¬ nia zapadkowego 30, przez co krazek 35 wraca do poczatkowego polozenia pod dzia¬ laniem cofajacej sie sprezyny 38, napietej podczas poprzedniego ruchu krazka 35.Zapadka 31, wracajac wraz z krazkiem do poczatkowego polozenia, styka sie z wal¬ kiem 54, co zmusza ja do sprzezenia sie z pierscieniem zapadkowym.Dzieki hamulcom 36—37 zapadka jest wylaczona podczas powrotnego ruchu.Jezeli polozenie krazka 23 jest takie, ze sworzen 45 znajduje sie w polozeniu 45a (fig. 3), to przejdzie najwiekszy okres cza- su miedzy chwila, gdy zapadka 31 zaczyna byc pociagana przez kolo zapadkowe, a ta, gdy wraca do poczatkowego polozenia, W czasie tego dlugiego okresu czasu drazek 49 poruszyl sie jeden raz, a liczba widoczna przez okienko 44 wskazuje ilosci isekund u- bieglych w czasie tego okresu czasu.Jezeli, przeciwnie, sworzen 45 znajdu¬ je sie w polozeniu 45b, to polozenie to od¬ powiada najkrótszemu okresowi czasu, wskutek czego czestosc poruszen drazka jest wieksza.Aby puszczanie w ruch mechanizmu mi¬ gawkowego odbywalo sie z okreslona cze¬ stotliwoscia, wystarczy obrócic krazek 29, dzialajac reka na jego zewnetrzna nacieta czesc 42, az do chwili ukazania sie w okien¬ ku 44 liczby, odpowiadajacej pozadanej czestotliwosci.Czesc 42 oprócz naciecia lub zamiast niego moze posiadac uzebienie lub rowek, — 3ttpMfeltt. . PL