PL155481B1 - Środek do oczyszczania, trawienia i usuwania zgorzeliny z powierzchni metali - Google Patents

Description

RZECZPOSPOLITA OPIS PATENTOWY 155 481

POLSKA

Patent dodatkowy do patentu nr--Zgłoszono: 88 01 07 (P. 270048)

Pierwszeństwo--Int. Cl.s

C23G 1/02 C23F 1/16

URZĄD

PATENTOWY

RP

Zgłoszenie ogłoszono: 89 09 18

Opis patentowy opublikowano: 1992 03 31

Twórcy wynalazku: Aniela Felsztyńska, Tadeusz Felsztyński, Zofia Szmidke-Turek

Uprawniony z patentu: Felsztyńska Aniela, Kędzierzyn-Koźle (Polska),

Felsztyński Tadeusz, Kędzierzyn-Koźle (Polska), Szmidke-Turek Zofia, Kędzierzyn-Koźle (Polska)

Środek do oczyszczania, trawienia i usuwania zgorzeliny z powierzchni metali

Przedmiotem wynalazku jest środek do oczyszczania zgorzeliny z powierzchni metali, zanieczyszczonych produktami korozji, zendrą i innymi zanieczyszczeniami mechanicznymi, zwłaszcza z powierzchni żelaza, żeliwa i stali. Problem ochrony antykorozyjnej różnych konstrukcji metalowych posiada obecnie ważne i wciąż rosnące znaczenie z uwagi na coraz szersze stosowanie metali we wszystkich dziedzinach techniki i ze względu na coraz bardziej zanieczyszczone środowisko naturalne.

Powszechnie stosowanym sposobem ochrony antykorozyjnej jest pokrywanie chronionych obiektów powłokami ochronnymi w postaci powłok metalicznych, lakierowych czy też pasywujących. W celu uzyskania trwałości nałożonej powłoki ochronnej należy z powierzchni chronionych obiektów usunąć wszelkie zanieczyszczenia, takie jak zgorzelina, rdza, oleje, smary, inne zanieczyszczenia mechaniczne w tym również resztki poprzednio nakładanych powłok. Powszechnie stosowanym sposobem oczyszczania zanieczyszczonych powierzchni metali jest zabieg polegający na mechanicznym czyszczeniu strumieniem czyściwa miotanego ze strumienie za pomocą sprężonego gazu. Przy czym jakość uzyskanej powierzchni, jej gładkość lub szorstkość zależy od granulacji użytego czyściwa. Z chemicznych sposobów oczyszczania powierzchni metali należy wymienić stosowanie kąpieli trawiących przy użyciu odpowiednich środków chemicznych.

Wstępnie oczyszczone powierzchnie pokrywa się często środkiem czasowej ochrony. Stosuje się różne środki smarne lub pasywację powierzchni przez utworzenie pasywnej powłoki tlenkowej, fosforanowej lub innej. Z polskiego zgłoszenia patentowego P-253 439 znany jest środek antykorozyjny przeznaczony do zabezpieczania zardzewiałych powierzchni stalowych bez wstępnego usuwania warstwy rdzy. Środek ten składa się z 17-23 części wagowych taniny, 4-9 części wagowych kwasu ortofosforowego, 12-18 części wagowych alkoholu jednowodorotlenowego, 1,0-3,5 części wagowych gliceryny lub glikolu, 2-4,5 części wagowych trójetanoloaminy, 0,1-0,5 części wagowych urotropiny, 1-4 części wagowych produktu przyłączenia tlenku etylenu do alkilofenoli i z 38-55 części wagowych wody.

Podobnie z polskiego opisu patentowego nr 139 630 znany jest środek służący do zabezpieczania zardzewiałych powierzchni stalowych bez konieczności usuwania warstewki rdzy i dodatko2 155 481 wego pokrywania zabezpieczanej powierzchni powłoką lakierową. Środek ten składa się z 20-40 części wagowych asfaltu, 4-8 części Wagowych taniny, 12-40 części wagowych kwasów aromatycznych, 4-12 części wagowych alkoholu jednowodorotlenowego, 0,5-2 części wagowych gliceryny,

3-10 części wagowych oksyetylowanej aminy alifatycznej, 10-35 części wagowych wody, 1-3 części wagowych kwasu ortofosforowego, 0,5-1 części wagowych trójetanoloaminy i dodatków soli sodowych lub trójetanoloaminowych, formaliny, alkiloarylosulfonianów, urotropiny, kwasu salicylowego i wysokowrzących alkoholi.

Wymienione wyżej środki ochrony czasowej zabezpieczają wprawdzie powierzchnie metali przed korozją, jednak stwarzają problemy w dalszych procesach nanoszenia stałych powłok ochronnych ze względu na to, że nie tylko nie usuwają zanieczyszczeń z powierzchni metali w postaci rdzy czy zendry ale je jeszcze dodatkowo zanieczyszczają i pozostaje ten sam nierozwiązany problem usuwania zarówno starej rdzy jak i dodatkowo naniesionego środka.

Z polskiego opisu patentowego nr 134 136 znany jest środek do usuwania rdzy z powierzchni stalowych lub żeliwnych oraz nalotów rdzy z innych powierzchni, np. emaliowanych lub ceramicznych. Środek ten zawiera w swoim składzie kwas fosforowy, glicerynę, bentonit, wodę i środek powierzchniowo czynny oraz 15-99% wagowych fosforanu mocznika. Wadą tego środka jest jego zawiesinowa konsystencja i wytrącanie się osadu w trakcie magazynowania i w procesie trawienia i oczyszczania powierzchni metalicznych, w wyniku czego niezbędny jest dodatkowy zabieg płukania tych powierzchni wodą. Przedmiotem wynalazku jest środek na bazie kwasu fosoforwego do oczyszczania, trawienia i usuwania zgorzeliny powalcowniczej z powierzchni metali, składający się z 10-40%: wagowych, korzystnie 22-30% wagowych kwasu ortofosforowego, 0,1-1,0% wagowego kwasu fumarowego, 0,2-2,0% wagowych urotropiny, 0,01-0,5% wagowego środka powierzchniowo czynnego i z wody w uzupełnieniu do 100% wagowych.

Środek według wynalazku nadaje się do usuwania z powierzchni metali obok innych zanieczyszczeń takich jak produkty korozji chemicznej, zwłaszcza zgorzeliny powalcowniczej zwanej również zandrą. Okazało się, że niewielki dodatek kwasu fumarowego zapobiega wytrąceniu się osadu w trakcie magazynowania środka stanowiącego wodny roztwór pozostałych składników oraz ułatwia penetrację środka poprzez zgorzelinę.

Oczyszczanie powierzchni metali prowadzi się przez zanurzenie i trawienie oczyszczonych elementów w środku w odpowiednich naczyniach kwasoodpornych z zastosowaniem przemieszczania się cieczy trawiącej przez wymuszenie jej ruchu. Można również stosować kilkakrotne zwilżanie środkiem powierzchni metali za pomocą pędzla lub natrysku. Środek usuwa całkowicie zgorzelinę, produkty korozji i zabezpiecza czasowo powierzchnię metali przed czynnikami korozyjnymi dzięki utworzeniu na powierzchni trawionej pasywnej warstwy ochronnej.

Przykład . Do mieszalnika o pojemności 200 dm³, zaopatrzonego w mechaniczne mieszadło wprowadzono 69,7 kg wody wodociągowej i po uruchomieniu mieszadła wdozowano 0,5 kg kwasu fumarowego, a następnie 28,1 kg 75% wodnego roztworu kwasu ortofosforowego i kolejno 2,065 kg urotropiny i w końcu 35 ml sulfobursztynianu i po dokładnym wymieszaniu otrzymano klarowny roztwór środka. W otrzymanym roztworze środka zanurzono 2 płytki ze stali węglowej St3 sx o wymiarach 250 X 250 X 5 mm pokryte całkowicie zgorzeliną walcowniczą i utrzymano w tych warunkach w ciągu 1 godziny. Uzyskano całkowite usunięcie zgorzeliny z powierzchni płytek.

Następnie płytki dokładnie osuszono. Powierzchnie płytek były szaroczarne. Płytki te przechowywano przez okres 2 miesięcy pod wiatą, a następnie naniesiono na nie pędzlem zestaw lakierniczy w pięciu warstwach w tym 3 warstwy farby przeciwkorozyjnej olejno-żywicznej i 2 warstwy farby wodnicowej olejno-żywicznej. Po przeprowadzeniu prób odporności powłoki malarskiej wg PN 78/C 81623 po 10 cyklach stwierdzono wygląd powłok bez zmian. Widoczne pojedyncze pęcherze o średnicy do 0,3 mm. W powłokach naniesionych na powierzchnie metaliczne oczyszczone śrutowaniem pęcherze posiadają średnice 1-2 mm.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Środek do oczyszczania, trawienia i usuwania zgorzeliny z powierzchni metali na bazie kwasu fosforowego, znamienny tym, że składa się z 10-40% wagowych, korzystnie z 22-30% wagowych kwasu ortofosforowego, 0,1-1,0% wagowego kwasu fumarowego, 0,2-2,0% wagowych urotropiny, 0,01-0,5% wagowych środka powierzchniowo czynnego i z wody w uzupełnieniu do 100% wa^gowych. Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 100 egz.