Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wyrobu kabli elektrycznych pradów slabych, zawierajacych przewody zgrupowane w pa¬ ry lub wielokrotnosci par.Dla uzyskania zapomoca takiego kabla transmisji zadowalajacej pojemnosc powin¬ na byc podzielona jednostajnie. Osiagniecie celu tego wymaga wielu zachodów dla uzy¬ skania jednakich wlasciwosci samych prze¬ wodów oraz otaczajacych je materjalów izolacyjnych, zazwyczaj papieru. Jednakze, aby zmniejszyc przesluch lub niezrównowa¬ zenie pojemnosci, nalezy stosowac rózne dlugosci skretu przy skrecaniu przewodów tej samej pary lub wielokrotnosci par. Wo¬ bec tego budowa par lub ich wielokrotnosci wypada niesymetrycznie, wskutek czego po¬ mimo wszelkich usilowan doboru jedno¬ stajnych materjalów i t. p. nie mozna osia¬ gnac symetrycznego rozkladu pojemnosci.Tak np. para o skrecie krótkim moze miec pojemnosc rózna od dokladnie podobnej pary o skrecie dluzszym.W ujeciu szerszem wynalazek niniejszy polega na sposobie wyrobu kabla, w któ¬ rym róznice pojemnosci par lub innych ob¬ wodów elektrycznych, zlozonych z par, sa skompensowane lub wyrównywane przy po¬ mocy uzytej w kablu izolacji albo dzieki u- kladowi tej izolacji. Pozwala to na wyrów¬ nywanie wszelkiej róznicy pojemnosci, po¬ wstajacej wskutek róznic w dlugosci skre-tu przewodów pojedynczych, pary przewo¬ dów lub innych obwodów.\ PoiUzej podano rozmaite odmiany spo¬ sobu ^urzeczywistnienia wynalazku.Wyrównanie mozna uzyskac przez zmia¬ ne objetosci materjalu izolacyjnego, uzyte¬ go w poszczególnych przewodach. Jezeli np. zastosowano izolacje z papieru nawi¬ nietego srubowo, to pozadany skutek mozna uzyskac przez zmiane szerokosci lub gru¬ bosci papieru, lub obu tych wymiarów lacz¬ nie, albo tez przez zmiane liczby skretów na jednostke dlugosci przewodu, zachowu¬ jac przytem wymiary tasmy papierowej lub tez zmieniajac je.Sposób inny polega na zmianie ciezaru wlasciwego materjalu izolacyjnego, uzyte¬ go do poszczególnych przewodów. Przy sto¬ sowaniu np. izolacji papierowej mozna zmieniac gestosc papieru.Inna metoda polega na zmianie skladu materjalu izolacyjnego, zastosowanego do poszczególnych przewodów. A wiec, przy u- zyciu izolacji papierowej, mozna stosowac rózne .gatunki papieru, albo tez papier o skladzie zupelnie róznym; np. w przypad¬ ku kabla wieloparowego (wieloobwodowe- go) stosowac mozna dwa typy par, róznia¬ cych sie od isiebie dlugoscia skretu, przy- czem wystepujace naprzemian pary tej sa¬ mej warstwy wykazuja taka sama dlugosc skretu. Kabel taki wytwarza sie w sposób nastepujacy. Ustala sie przecietna pojem¬ nosc wszystkich par jednego typu oraz prze¬ cietna pojemnosc wszystkich par typu dru¬ giego. Wartosci te okaza sie nierówne, np. pierwsza z nich bedzie wieksza, niz druga.Jezeli np. róznica przecietnych pojemnosci okaze sie równa 3% wiekszej z nich, to, jak sie okazalo, wybór papierowej izolacji do róznych par przewodników, który zapewni wyrównanie pojemnosci wedlug wynalazku niniejszego, moze wykazac róznice w prze¬ strzeni (czyli objetosci) zajetej przez jed¬ na pare okolo 6% w porównaniu z objeto¬ scia zajeta przez pare druga. Dzieki temu zwiekszona zostanie odleglosc miedzy po¬ wierzchnia przewodu a strona zewnetrzna izolacji w typie o wiekszej pojemnosci, co wywola zadany skutek. Zwiekszenie odle¬ glosci wywola oczywiscie powiekszenie przestrzeni lub objetosci, zajmowanej przez ten typ pary, przyczem uzywa sie odpo¬ wiednich matryc polerujacych, aby ten sto¬ sunek objetosci byl utrzymany.Skoro w kazdym poszczególnym przy¬ padku wartosci powyzsze zaleza od gatun¬ ku stosowanego papieru, od wymiaru i typu matryc, uzytych do polerowania izolacji przewodów i t. p, przyczyn, to celem otrzy¬ mania najlepszych wymiarów konieczne jest przeprowadzenie doswiadczen we wskaza¬ nych wyzej kierunkach przed powzieciem ostatecznej decyzji co do izolacji róznych typów par.W sposób podobny mozna, celem osia¬ gniecia wyrównania, zamiast zmiany jedy¬ nie jakosci lulb grubosci izolacji na przewo¬ dach, wywolac te same wyniki przez zasto¬ sowanie materjalu izolacyjnego, oddzielaja¬ cego miedziane przewody od otaczajacego je materjalu izolacyjnego. Mozna np. w ce¬ lu uzyskania wyrównania uzyc sznurków, pasków papieru lub innych postaci materja¬ lu oddzielajacego, który moze byc róznych gatunków i posiadac rozmaita budowe. .Ma¬ terjal ten stosuje sie dla nadania parom róz¬ nej objetosci, jak to wskazano powyzej, przyczem pary o pojemnosci wiekszej o- trzymuja sznurki grubsze lub materjal od¬ dzielajacy grubszy, a uzyte matryce poleru¬ jace winny odpowiadac warunkom, zapew¬ niajacym wlasciwy stosunek wzmiankowa¬ nych powyzej dbjetosci.Mozna równiez pewne przewody zaopa¬ trzyc w specjalny materjal oddzielajacy, in¬ ne zas pozbawic tego materjalu. Przy uzy¬ ciu materjalu podobnego mozna, w celu u- zyskania wyrównania, zmieniac wymiary materjalu oddzielajacego. Tak wiec mozna przy stosowaniu sznurków zmieniac ich srednice, w przypadku zas stosowania pa- — 2 —sków papieru — ich szerokosc lub grubosc lub oba te czynniki, albo tez liczbe skretów na jednostke dlugosci przewodu. Podobny skutek mozna otrzymac przez zmiane skladu materjalu' oddzielajacego, uzytego pomie¬ dzy miedzianemu przewodami, a otaczaja¬ cym je materjalem izplacyjnym. Mozna np. stosowac do niektórych przewodów sznur¬ ki z celulozy, do innych zas przewodów u- zyc sznurków bawelnianych lub pasków pa¬ pierowych.Wedlug innej odmiany zrównowazenie pojemnosci osiaga sie przez zmiane sredni¬ cy izolacji, owinietej dokola poszczególnych przewodów. Zmiana ta moze zmienic wy¬ miar calego przewodu; w przypadku stoso¬ wania papieru mozna ja regulowac przez odpowiedni dobór srednicy uzytej ma¬ trycy.Wedlug innej metody wyrównanie po¬ jemnosci otrzymuje sie przez zmiane obje¬ tosci, ciezaru wlasciwego, skladu materjalu lub jego postaci albo któregokolwiek z czyn¬ ników powyzszych w polaczeniu z innemi sposobami. Materjal ten moze byc owinie¬ ty dokola pary przewodów lub dokola ja¬ kiegokolwiek zespolu przewodów, utworzo¬ nego z par.Wyrównanie mozna otrzymac przy po¬ mocy jeszcze jednej metody, polegajacej na zmianie skladu lub ilosci materjalu barwia¬ cego, uzytego celem odrózniania zyl do za¬ barwienia papierowej izolacji przewodów.W wielu przypadkach, np. w kablu czwórkowym, czyli zlozonym z 4-ch, bywa rzecza pozadana wyrównywanie róznic po¬ jemnosci, pochodzacych z róznicy dlugosci skretu obu par. Mozna tym róznicom po¬ jemnosci przeciwdzialac np. zapomoca dwóch róznych nastepujacych sposobów.Przypuscmy, ze mamy do czynienia z dwo¬ ma typami czwórek kablowych, posiadaja¬ cych dwie rózne dlugosci skretów obu par, tworzacych czwórke, przyczem znajdujemy, ze np. pojemnosc miedzy dwiema parami czwórki o skrecie krótszym jest wieksza niz takaz pojemnosc drugiego typu czwórki.Przyjmijmy zarazem, ze pojemnosc miedzy dwiema parami czwórki typu o dluzszym skrecie wspólnym obu par wynosi 95% wartosci nominalnej pojemnosci, pojemnosc zas urojona czwórki drugiego typu wynosi 100% wartosci nominalnej.Znajdujemy nastepnie z pomiarów po¬ jemnosci pierwszego typu czwórki, ze jeden typ pary posiada np. 92% wartosci nomi¬ nalnej pojemnosci, drugi zas typ pary 94% wartosci nominalnej pojemnosci. Dla dru¬ giego typu czwórki znajdujemy pojemnosc pary 98% dla jednego typu pary, dla dru¬ giego zas typu pary 100%. Mozna, zgodnie z wynalazkiem, zwiekszyc pojemnosc mie¬ dzy dwiema parami czwórki oraz pojem¬ nosc par jednego typu czwórki przez uzy¬ cie papieru róznej grubosci lub przez za¬ stosowanie matrycy polerujacej odmiennego wymiaru do przewodów tego typu czwórki, albo przy pomocy jakiejkolwiek innej me¬ tody.Wyrówna to pojemnosc miedzy dwie¬ ma parami czwórek oraz w pewnej mierze pojemnosc obwodów par. Mamy jednakze jeszcze róznice pomiedzy pojemnosciami obu par kazdej czwórki. Róznicom tym mie¬ dzy parami mozna przeciwdzialac np. przez umieszczenie na parze jednego typu wiek¬ szej ilosci farby, niz na parze drugiego typu.Dla typu pary o pojemnosci np. 92% stosuje sie wieksza ilosc farby, niz dla dru¬ giego typu pary o pojemnosci 94%. Mozna w ten sam sposób wyrównac pojemnosc o- bydwóch typów par w drugim typie czwórki. PL