Przedmiotem niniejszego wynalazku jest uklad lozyskowy zestawu kolowego do po¬ jazdów na szynach, zwlaszcza wózków gór¬ niczych i podobnych, w którym to ukladizie unika sie opisanych powyzej niedogodnosci.Lozysko ukladu wedlug wynalazku zostaje zasadniczo wylaczone w znany sposób z podwozila i przeniesione do piasty kola tocznego. Nie stosuje sie jednak przytem zadnych czopów osiowych, lecz kola toczne osadzone zostaja na zamocowanych w pod¬ woziu osiach, które nie obracaja sie wraz z kolami. Wskazane jest wykonanie tych osi o przekroju kwadratowym i zaopatrzenie ich na koncach w cylindryczne czopy, na które nasadza sie kola toczne. Na kazdy czop osi naklada sie luzno kolo toczne i zabezpiecza sie je przed zsunieciem zapomoca zawlecz¬ ki. W celu zabezpieczenia zawleczek przed wypadnieciem z nieruchomych czopów osio¬ wych, nalezy zawleczki te umieszczac w kierunku pionowym. Zamiast dwóch od¬ dzielnych lozysk, które przeciwdzialaja si¬ lom, wystepujacym w kierunkach piono¬ wym i poziomym, w ukladzie wedlug wyna¬ lazku zostalo zastosowane podwójne lozy¬ sko kulkowe, które jednoczesnie przeciw¬ dziala silom, powstajacym w obydwu wspo¬ mnianych kierunkach. Kulki tego lozyska nie tocza sie jednak bezposrednio na czo¬ pie osiowym, lecz na tulei ochronnej, która zostaje nasunieta na czop osi i której obra¬ caniu sie na czopie zapobiega zawleczka przechodzaca przez tuleje oraz czop. W sa¬ mej piascie kola tocznego znajduja sie pier¬ scienie o przekroju poprzecznym, zawiera¬ jacym kat prosty, aby ich powierzchnie biezniowe mogly jednoczesnie przeciwdzia¬ lac silom, powstajacym w kierunkach pio¬ nowym i poziomym. Uklad lozyskowy jest tak wykonany, ze kolo toczne wraz ze swem podwójnem lozyskiem kulkowem moze byc oddzielnie przygotowane jako kolo zapaso¬ we, dzieki czemu przy wymianie nalezy je¬ dynie usunac zawleczke, poczem sciaga sie stare kolo, wzamian zas nasuwa sie na os nowe kolo. Po ponownem zalozeniu za¬ wleczki pojazd jest natychmiast gotów do uzytku.Uklad lozyskowy wedlug wynalazku po¬ siada w porównaniu ze znanemi ukladami tego rodzaju wiele zalet. Przedewszystkiem zyskuje sie okolo 30% oszczednosci na sile pociagowej, poniewaz stosowane dotad lo¬ zysko walkowe zastapione zostalo przez lo¬ zysko kulkowe, wskutek czego tarcie zosta¬ lo w znacznym stopniu zmniejszone. Na¬ stepnie, poniewaz obydwie czesci lozyska kulkowego sa symetryczne, nalezy jedynie — 2 —zaopatrzyc sie w zapasowe czesci tego lozy¬ ska. Poniewaz osie pojazdu sa zamocowane na stale w podwoziu, a na czopach osiowych nasadzone sa tuleje ochronne, osie i ich czo¬ py prawie ze niepodlegaja zuzyciu. Zuzywa¬ jace sie czesci znajduja sie jedynie w kole, przyczem wymiana tego kola nie pociaga za soba unieruchomienia wózka. Poniewaz czop osiowy wózka górniczego nie obraca sie, wy¬ kluczone jest zachodzace przy wykrzywio¬ nej osi rzucanie kól, wskutek czego nie za¬ chodzi równiez czeste wykolejanie sie wóz¬ ka, powodowane przez to rzucanie kól, a co za tern idzie niema dlugotrwalych przerw w ruchu. Poniewaz cale lozysko jest zamknie¬ te ze wszystkich stron i zabezpieczone od kurzu, smar, wypelniajacy lozysko, wystar¬ cza na czas stosunkowo dlugi. Równiez przy zamianie kól smar nie zostaje zmarnowany, poniewaz kola zostaja zawsze sciagniete wraz z tulejka ochronna czopa osiowego, bez otwierania przy tej czynnosci lozyska.Nastepnie, wykrycie uszkodzonego lozyska jest znacznie uproszczone, poniewaz kazde kolo obraca sie niezaleznie i uszkodzenie mozna wykryc podczas normalnego ruchu.Wymiana kól jest bardzo prosta, poniewaz nalezy tylko usunac zawleczke, poczem cale kolo mozna latwo sciagnac i zastapic innem.Dzieki temu, ze czynnosc ta wymaga zale¬ dwie kilku minut, wynikajace stad unieru¬ chomienie wózka jest krótkotrwale. Napra¬ wa lozyska w warsztacie równiez nalezy do czynnosci prostych. Poniewaz piasta kola nie ulega wiecej zuzyciu, zuzycie kól ogra¬ nicza sie jedynie do ich powierzchni tocze¬ nia sie lub do obrzezy, wskutek czego kola takie sa znacznie trwalsze w stosunku do kól tocznych znanej konstrukcji.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykladzie wykonania na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia widok zgóry ukladu lozyskowego, czesciowo w przekroju; fig. 2 — widok zboku tego ukladu, równiez cze¬ sciowo w przekroju.Jak widac z rysunku, osie / kola tocz¬ nego 5 posiadaja przekrój kwadratowy, kon¬ ce zas ich V sa cylindryczne. Osie 1 znaj¬ duja sie w tulejach 2 podWozia, które sa ze soba sztywno zwiazane w jedtoa rame 3.Piasta 4 kola tocznego 5 jest wydrazona i od strony zewnetrznej kola otwarta. Za¬ mkniecie uskutecznia sie zapomoca plytki 6. Tylny koniec 4* piasty 4 posiada ksztalt kolnierza i stanowi oparcie jednego z pier¬ scieni biezniowych 7 podwójnego lozyska kulkowego 8. Na czopie osiowym V osadzo¬ na jest tuleja ochronna i zarazem hiezniowa 9 kulek lozyska kulkowego. Zawleczka 10 zapobiega obrotowi tulei ochronnej 9. na czopie osiowym /'.Wynalazek nie ogranicza sie do przyto¬ czonego przykladu wykonania, lecz moze o- bejmowac równiez odmiany, mieszczace sie jednak w ramach wynalazku. PL