KI. 42-T2T Sporzadzenie kwasu siarkowego z gazów, zawierajacych kwas siarkawy (gazy ruszto¬ we i t. p.) nie zostalo, z wyjatkiem postepo¬ wania t. zw. stykowego, nigdy przeprowadzo¬ ne na wielka skale bez uzycia komór olowia¬ nych i wiez. Podawano juz wprawdzie caly szereg sposobów sporzadzania kwasu siarko¬ wego bez komór i wiez; sposoby te nie mialy jednak praktycznego znaczenia przede- wszystkiem dlatego, ze projektowanerni srod¬ kami nie mozna bylo osiagnac intensywnie przebiegajacej reakcji gazu i plynu. Do tego celu musi gaz, zawierajacy kwas siarkawy, stykac sie mozliwie szybko i scisle z nadzwy¬ czaj wielka i ciagle odnawiajaca sie iloscia kwasu nitrozowego. Nastepnie jest koniecz¬ nem, aby stezenie kwasu nitrozowego bylo u- trzymane w granicach oznaczonych: aby z jednej strony bylo dosyc wody w kwasie do szybkiego przebiegu reakcji, z drugiej strony, aby kwas posiadal zdolnosc zatrzymywania gazów nitrozowych i pochlaniania uwolnio¬ nych gazów nitrozowych.Niniejszy wynalazek rozwiazuje kwestje' wytwarzania kwasu siarkowego bez komór olowianych i wiez w sposób ekonomiczny i praktycznie wypróbowany. Polega on na tern, ze mozliwie wielka ilosc kwasu nitrozowego o gestosci 54 — 58° Be delikatnie rozpylona wchodzi w scisle zetkniecie, najlepiej zapo- moca mechanicznego urzadzenia dowolnej konstrukcji, z gazami, zawierajacemi kwas siarkowy. Nastepnie przepuszcza sie gazy, które przeszly przez przedzial do mieszania, przez przedzial o srednich wymiarach, zra¬ szany kwasem nitrozowym o tym samym skladzie jak w przedziale do mieszania. To powoduje, ze uwolniony wskutek reakcji w u-rzadzeniu do mieszania, gaz nitrozowy moze jeszcze raz dzialac utleniajaco na kwas siarkawy, i nastepnie zostaje przyjety przez przedzial do zraszania i wraca rozpuszczony do przedzialu do mieszania tak, ze kwas u- trzymuje swoja zawartosc nitrozy isotnie nie zmieniona. Przedzialy do mieszania i do zra¬ szania stanowia w procesie samodzielna jed¬ nostke, do której mozna dolaczyc w miare po¬ trzeby dalsze takie jednostki. Urzadzenie przedzialów do mieszania i zraszania moze byc dowolne, tylko musi, zwlaszcza przedzial do mieszania, umozliwiac w krótkim czasie scisle 'zetkniecie sie wielkich ilosci kwasu z gazami. Najlepiej nadaja sie do tego urzadze¬ nia wedlug patentu ,\» 723, wydanego na na¬ zwisko Teodor Schmiedel. Na rysunku na fig. 1 (przekrój odluzny) i fig. 2 (przekrój poprzeczny) jest przykladowo przedstawione urzadzenie, skladajace sie z kilku przyrzadów do mieszania i zraszania: a jest rura, dopro¬ wadzajaca gazy,l zawierajace kwas siarkowy, np. zwykle gazy rusztowe z pirytu, blendy cynkowej i t. p. mineralów albo ubogie gazy, uchodzace przy procesach hutniczych i che¬ micznych; b jest wlaczonym przedzialem do procesu odnitrowania, d jest przewodem z przedzialu do odnitrowania do przedzialu e1, przeznaczonego do mieszania. Dla tych prze¬ dzialów nadaja sie rozmaite urzadzenia, mu¬ sza one jednak umozliwiac scisle stykanie sie nitrozy z gazami. Oddzial do mieszania sta¬ nowi szczelna skrzynia z materjalu wytrzy¬ malego na dzialanie kwasu, napelniona <- do polowy kwasem nitrozowym. W kazdym od¬ dziale do mieszania umieszczone sa obracaja¬ ce sie walce pl, p\ p.n i t . d. z materjalu wy¬ trzymalego na dzialanie kwasu i dotykajace swa powierzchnia kwasu lub w nim nieco za¬ nurzone. Na przedluzonym czopie s do sn walca umieszczone sa tarcze napedne t do tn. Szybki obrót odrzuca kwas nitrozowy w postaci delikatnego deszczu nad walcem do przedzialu dla gazu tak, ze przeplywajac, sty¬ ka sie on scisle z kwasem nitrozowym. Czesc gazu ^ostaje przez walce porwana, wcisnieta w nitroze, wydostaje sie za walcem, aby sie tam polaczyc z gazem, plynacym nad wal¬ cem. Na przedziale do mieszania umieszczo¬ ny jest wylozony materjalem do wypelniania zbiornik /l, zraszany kwasem, doplywajacym rura nl do ri\ a splywajacym do przedzialu el.Gazy zatem przy opuszczaniu przedzialu do mieszania musza przeplywac przez przedzial do zraszania /l i dostaja sie stad przez prze¬ wód d1 do nastepnego przedzialu do miesza¬ nia e~ z polaczonym przedzialem do zraszania i t. d. wedlug potrzeby. Przedzialy do miesza¬ nia wraz z nalezacemi do nich urzadzeniami umieszczone sa wzgledem siebie kaskadowo tak, ze kwas z najwyzszego przedzialu sply¬ wa samoczynnie do najnizszego przez od- plywki g n, g\ gl i lejki hn, hr, h\ przyczern przez odpowiednie umieszczenie miejsc od¬ plywu mozna utrzymac stala^ wysokosc war¬ stwy kwasu. Ze zbiornika do mieszania el do¬ staje sie kwas do okreznego zbiornika kwasu i, z którego pompa / podnosi go do zbiornika górnego k. Stad plynie czesciowo przewodem n do najwyzszego przedzialu do mieszania, a czesciowo przewodem n do pojedynczych przedzialów do zraszania. Z pierwszego prze¬ dzialu do mieszania el oddziela sie do prze¬ dzialu odnitrowania b odpowiednia dziennej produkcji ilosc kwasów nitrozowych, skad sie one dostaja juz odnitrowane do miejsca, gdzie zostaja zuzyte.Pojedyncze walce w przedzialach do mie¬ szania uruchamia motor o zapomoca pasa.Zamiast skladac poszczególne zbiorniki ka¬ skadowo, moga one lezec na jednej plaszczyz¬ nie. W tym wypadku doplyw kwasu do prze¬ dzialów do zraszania i jego odplyw z prze¬ dzialów do mieszania nastepuje równolegle.Sposób pracy jest nastepujacy: Przez wszystkie przedzialy do mieszania i zraszania puszcza sie kwas nitrozowy o jed¬ nakowym skladzie. Aby kwas nitrozowy, który zmienia sie przez pochlanianie wytworzonego kwasu siarkowego i normalny ubytek tlenków azotu, utrzymac ciagle w tern samem steze¬ niu okolo 56° Be i odpowiedniej zawartosci ni¬ trozy, dodaje sie potrzebne ilosci wody wzgl. kwasu azotowego. Uruchamia sie wafce w iprzedzialach do mieszania, aby przestrzen dla gazu wypelniona byla delikatnym deszczem nitrozy.Skoro tylko gazy, zawierajace kwas siar¬ kowy o dowolnem stezeniu, gorace lub zimne zetkna sie w pierwszym przedziale do mie¬ szania z wytwarzanym tam gestym, a bardzo delikatnym deszczem kwasu nitrozoweko o 56u Be, rozpoczyna sie natychmiast, wskutek nadzwyczaj wielkiej moznosci stykania sie tych dwóch czynników, bardzo zywa reakcja.Czesc gazów, która walce wciskaja w delikat- nem rozpyleniu do nitrozy, utlenia sie kom¬ pletnie.Wskutek tego znaczna czesc (do 50% kwa^ su siarkowego) utlenia sie w pierwszym prze¬ dziale do mieszania-, a odpowiednia ilosc ga¬ zów nitrozowych wchodzi w sklad mieszaniny gazów. Poniewaz mieszanina gazów stykala sie ze stosunkowo silnym kwasem siarkowym, jej zawartcjsc wody stala sie niewystarczaja¬ ca do dalszego utlenienia w formie normalnej reakcji gazów, wskutek czego powstaje sklon¬ nosc doi tworzenia kwasu nitrozylosiarkowe- go wzgl. sklonnosci dq wydzielania kryszta¬ lów komorowych. Zapobiega sie temu w ten sposób, ze mieszanine gazów zrasza sie w przewodzie, polaczonym z przedzialem do mieszania, nitrozy o tern samem stezeniu, co w przedziale do mieszania, przez co ro^ puszcza sie kwas nitrozylo - siarkowy, wstepujac jako plyn w nowa reakcje z gazem. Równoczesnie rozpuszcza kwas, zraszajacy uwolnione w przedziale do miesza¬ nia gazy nitrozowe i sprowadza je napowrót do przedzialu do mieszania, utrzymujac w zasadniczo niezmienionym stanie ich zawar¬ tosc nitrozy.Jeden przedzial do mieszania i jeden prze¬ dzial do zraszania stanowia wskutek tego za¬ mknieta calosc, mogaca przy malej szybkosci gazu przeprowadzic proces tworzenia sie kwasu z przerobieniem gazów S02 i regene¬ racja polaczen azotowo tlenowych. W nastep¬ stwie tego, nie potrzeba kwasu sprowadzac zawsze jednym strumieniem naprzeciw ga¬ zów, lecz mozna doprowadzic kwas do prze¬ dzialów ,do mieszania i zraszania równolegle i zasilac je kwasem o tym samym skladzie.Dlatego odpada w danym razie okrezna cyr¬ kulacja kwasu konieczna w dotychczasowym systemie komorowym i wiezowym. Praktycz¬ na z tego korzysc polega na tern, ze w razie potrzeby w kazdej chwili i niezaleznie od siebie, mozna pojedynczym przedzialom do miesza¬ nia, wylaczonym równolegle w zasilaniu kwa¬ sem, i- przewodom dostarczac rózne ilosci kwasu, a zatem i nitrozy.Mieszanina gazów, opuszczajacych prze¬ dzial do zraszania, przebiega, o ile potrzeba, jeszcze dalsze naprzemian polozone przedzia¬ ly do zraszania i mieszania, az ich zawartosc kwasu siarkowego prawie zupelnie zostanie przerobiona. Poniewaz przy tym sposobie po¬ stepowania zawartosc gazów nitrozowych w mieszaninie gazów odpowiada kazdorazowo w danem miejscu naplywajacej ilosci kwasu siarkowego, przeto na koncu systemu znika z .gazów koncowych, równoczesnie z kwasem siarkowym, równiez gazowa nitroza. Dlatego gazy koncowe mozna bezposrednio wypu¬ szczac wolno nazewnatrz.Celem otrzymania kwasu handlowego trze¬ ba • odnitrowac odpowiadajaca dziennej pro¬ dukcji czesc kwasu nitrczowego. Odbywa sie to w ten sposób, ze przed pierwszym prze¬ dzialem do mieszania wlaczony jest podobnie mu urzadzony przedzial do odnitrowania, do którego wchodzi czesc nitrozy i przechodzi z mieszaniny gazów, nie przeplywajac przez przedzial do zraszania, do pierwszego wlasci¬ wego przedzialu do mieszania. Odnitro^any kwas odciaga sie osobno i przechowuje.W ten sposób mozna w malej przestrzeni ze stosunkowo malem zuzyciem sily i kwasu azotowego wyprodukowac wielka ilosc kwa¬ su, poniewaz koszta budowy urzadzenia ze wzgledu na to, ze odpadaja duze budowle, jak komory i wieze, sa niskie, wiec i z tego wzgle¬ du nowy wynalazek ma wielkie znaczenie. PL