Stator silnika, wykonanego w mysl ni¬ niejszego wynalazku, jest zaopatrzony w magnesy trwale, których bieguny sa umie¬ szczone naprzeciwko jednoimiennych bie¬ gunów magnesów trwalych wirnika. Ma¬ gnesy trwale jednego z zespolów magne¬ sów sa zaopatrzone w krazki zelazne, któ¬ re mozna wstawiac w pole magnetyczne i w ten sposób depolaryzowac magnesy, gdy zbliza sie do nich magnes drugiego zespo¬ lu magnesów.Wiadomo, ze jezeli dwa magnesy o ksztaltach podkowy ustawimy naprzeciw siebie w ten sposób, ze bieguny pólnocne znajduja sie naprzeciwko poludniowych, to bieguny te przyciagaja sie. Jezeli natomiast ustawmy naprzeciwko siebie bieguny jed- noimienne, to magnesy odpychaja sie. Je¬ zeli bieguny jednego z tych magnesów ze¬ wrze sie zapomoca kotwicy, to bieguny de- polaryzuja sie i wtedy biegun drugiego ma¬ gnesu przyciaga je. Lekcewazac ciezkosc kotwicy, mozna twierdzic, ze sila potrzeb¬ na do przylozenia lub oderwania kotwicy byla dotad równa sile, jaka obydwa ma¬ gnesy nawzajem przyciagaly sie lub odpy¬ chaly. Doswiadczenie wykazalo, ze sila po¬ trzebna do przyblizania i oddalania od ma¬ gnesu kotwicy depolaryzujacej jest naj¬ mniejsza, gdy kotwica ma ksztalt walca, który wtacza sie w pole magnetyczne i wy¬ tacza z niego, przyczem kotwica przestaje stykac sie z magnesem wtedy, gdy jego bie¬ gunowosc jest zobojetniona; polozenie to znajduje sie zwykle w pewnej odleglosci od bieguna magnesu.Jezeli wtoczy sie kotwice do takiego po- ; lozenia, ze lezy ona poprzecznie do biegu¬ nów maghcsu,to*iiagnes przyciaga magnes innej biegunowosci. Gdy kotwica odsunie sie, to magnes odzyskuje biegunowosc i od¬ pycha inny magnes, posiadajacy taka sama biegunowosc. Doprowadzajac z zewnatrz niewiele energji, mozna spowodowac ruch wzgledny obu tych magnesów z powodu ist¬ niejacych juz miedzy niemi sil przyciagaja¬ cych i odpychajacych. Enengja ta moze byc zamieniona sposobem dowolnym na ruch mechaniczny.Na rysunku fig. 1 przedstawia widok czolowy silnika, a fig. 2 — jego widok bocz¬ ny i czesciowy przekrój wzdluz linji //—// na fig. 1.Na podstawie / sa ustawione dwie pod¬ pory 2 do lozysk 3, w których spoczywa wal 4. Silnik, osadzony na wale 4, sklada sie (fig. 2) z kwadratowego kadluba 5, przymocowanego do walu 4 i zaopatrzonego w wykroje do umieszczenia magnesów 6 (ksztaltu podkowy) przysrubowanych do kadluba 5. W omawianym przykladzie wy¬ konania uzyto czterech zespolów magne¬ sów; wzajemny odstep katowy tych zespo¬ lów magnesów wynosi 90°. Wszystkie bie¬ guny pólnocne magnesów znajduja sie o- bok siebie, mianowicie w ten sposób, ze bie¬ gun pólnocny drugiego magnesu znajduje sie obok bieguna pólnocnego trzeciego ma¬ gnesu i t. d. wzdluz calego szeregu magne¬ sów, tak ze bieguny jednoimienne znajduja sie zawsze obok siebie.Stator jest wykonany z niemagnetycz¬ nego pierscienia 7, przymocowanego do podstawy 1 wspólsrodkowo z silnikiem. Na wewnetrznej stronie pierscienia znajduja sie wyciecia do umieszczenia podkowia- stych magnesów 8, przymocowanych sruba¬ mi. Magnesy 8 sa ulozone w kierunku pro¬ mieniowym, a ich bieguny znajduja sie na¬ przeciw biegunów magnesów 6 wirnika i sa od nich oddzielone tylko bardzo waska szczelina powietrzna. Magnesy 8 sa umie¬ szczone szeregowo wzdluz wirnika (fig. 2), przyczem bieguny jednoimienne znajduja sie.zawsze przy sobie. Biegun pólnocny dru¬ giego magnesu znajduje sie obok bie¬ guna pólnocnego pierwszego magnesu, bie¬ gun poludniowy trzeciego magnesu obok bie¬ guna poludniowego drugiego magnesu. Ma¬ gnesy istatora sa zatem rozmieszczone zupelnie tak samo, jak magnesy wirni¬ ka, przyczem bieguny jednoimienne znaj¬ duja sie naprzeciw siebie. Gdy magne¬ sy 8 statora i magnesy 6 wirnika do¬ kladnie sie pokrywaja, to wzajemnie odpy¬ chaja sie, dopóki nie wtoczy sie depolary- zator poprzecznie do biegunów magnesów 8, wskutek czego magnes 8 zobojetnia sie i staje sie odwrotnej biegunowosci.Depolaryzatory sa wykonane w postaci walców 9 i zaopatrzone w czopy 10, osa¬ dzone w szczelinach 11 dzwigni wahaja¬ cych sie 12, umieszczonych po obu stro¬ nach silnika. Dzwignie 12 sa przymocowa¬ ne do niemagnetycznych walów 13, osadzo¬ nych obrotowo na podporach, przymoco¬ wanych do magnesów 8. Do wprawiania w ruch dzwigni wahajacych 12 sluza elektro¬ magnesy 14 i 15, przymocowane do pier¬ scienia 7 po obu stronach srodka obrotu dzwigni. Kotwice 16 i 17 magnesów sa po¬ laczone zawiasowo z dzwigniami zapomo- ca laczników 18 i 19. W omawianem wyko¬ naniu zastosowano na tworniku osiem ze¬ spolów magnesów, które sa zaopatrzone pa¬ rami w jedna dzwignie, tak ze tych dzwigni jest cztery. Wirnik jest natomiast zaopa¬ trzony w cztery zespoly magnesów 6.Przewód 20 prowadzi od magnesów 14 i 15 do dodatniego bieguna baterji lub pradnicy 21, która dostarcza prad do uru¬ chomiania wymienionych elektromagnesów.Przewody ujemne 22 i 23 magnesów 14 i 15 sa polaczone z 'wycinkami 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 i 31 izolowanego komulatora 32, o- sadzonego obrotowo w jednem z lozysk 3.Komulator 32 moze byc wzgledem wirnika przesuwany po obwodzie i jest w tym celu — 2 —zaopatrzony {fig. 2) "w czop nastawny 33, wsuwany dowolnie w jeden z otworów 34, znajdujacych sie na obwodzie lozyska 3.Wal 4 jest uziemiony wraz z ujemjiym przewodem 35 pradnicy. Kazdy z czterech szeregów biegunów magnesów 6 jest zao¬ patrzony w szczotke 36, stykajaca sie z ko¬ mutatorem 312. W czasie obracania sie wir¬ nika nastepuje kolejno wzbudzanie elek¬ tromagnesów 14 i 15, tak ze magnesy 8 po¬ laryzuja sie, gdy obok nich przesuwaja sie magnetry ^aatomiast depolaryzuja sie, gdy magnesy 6 ublizaja sie do nich. W ten spo¬ sób magnesy 6 sa naprzemian przyciagane i odpychane przez magnesy S.Do odsuwania walców 9 od magnesów 8 sluza (fig. 1) jezyki 37, znajdujace sie na wewnetrznej stronie pierscienia 7 i przyle¬ gajace z jednej strony do magnesów 8. Je¬ zyki 37 posiadaja ostre krawedzie, tak ze walce, wtaczajac sie na nie, odsuwaja sie stopniowo od magnesów, a tern samem u- staje depolaryzacja.Szczeliny // w dzwigniach wahajacych sie 12 sa tak dlugie, ze prowadzenie wal¬ ców 9 w czasie ich calego ruchu jest nieza¬ wodne.Opisany silnik pracuje w nastepujacy sposób. ^ W mysl fig. 1 magnesy 6—A, 8—A sa spolaryzowane, a ich bieguny pólnocne i poludniowe znajduja sie naprzeciwko sie¬ bie, tak ze wskutek odpychania sie biegu¬ nów wirnik obraca sie w prawo. W tym o- kresie magnes 8—B jest zdepolaryzowany zapomoca walca 9 i przyciaga magnes 6—A wirnika. Magnes 6—A jest stale spolaryzo¬ wany. Gdy magnes wirnika 6—A znajdzie sie w jednej litnfi z magnesem statora 8—B (jak zaznaczono linjami kreskowanemi), to szczotka 36 magnesu 6—A przesuwa sie z wycinka 24 na wycindk 25 komutatora, tak ze elektromagnes 14 magnesu 8—A prze¬ staje dzialac, natomiast zostaje wzbudzony elektromagnes 15 magnesu 8—A, wskutek czego dzwignia wahajaca 12 zmienia polo¬ zenie. Wtedy walce 9 przechodza do polo¬ zenia, zaznaczonego linjami kreskowanemi, wskutek czego nastepuje depolaryzacja magnesu 8—A i polaryzacja magnesu 8—Bt który odpycha teraz magnes 6—A i powo¬ duje dalszy obrót wirnika wprawo.Dzialanie to, opisane w odniesieniu do magnesów 8—A i 8—B9 powtarza sie przy magnesach twornika 8—C—D—E—F—G— H, obok których przesuwaja sie kolejno magnesy wirnika 6—B—C—D.Predkosc silnika mozna regulowac, przesuwajac komutator 32 naprzód lub wstecz, bo wtedy wzbudzanie elektroma¬ gnesów 14 i 15 nastepuje wczesniej lub pózniej, tak ze przyciagania i odpychania magnesów statora nastepuja po sobie cze¬ sciej lub rzadziej. Komutator mozna cofnac z polazenia obojetnego o tyle, ze dzialania przyciagajace i odpychajace magnesy wir¬ nika wywoluja jego obrót w kierunku prze¬ ciwnym (w lewo). W celu zatrzymania sil¬ nika otwiera sie wlacznik 38 w przewodzie 20.Niniejszy wynalazek nie ogranicza sie oczywiscie do liczby biegunów twornika i wirnika, podanych w opisanym przykladzie wykonania silnika, gdyz liczba biegunów moze byc dowolna. Wykonanie moze byc równiez takie, ze pierscieniowy wirnik ob¬ raca sie dokola statora, umieszczonego w srodku. Walce 9 moga byc umieszczone na wirniku zamiast na statorze. Wszystkie te zmiany nie zmieniaja istoty wynalazku. PL