PL151209B2 - Powiększalnik warsztatowy - Google Patents

Description

RZECZPOSPOLITA ^OPIS PATENTOWY 151 209

POLSKA PATENTU TYMCZASOWEGO

URZĄD

PATENTOWY

RP

Patent tymczasowy dodatkowy do patentu nr-Zgłoszono: 88 02 02 (P. 270455)

Pierwszeństwo--Zgłoszenie ogłoszono: 88 11 10

Opis patentowy opublikowano: 1991 01 31

Int. Cl.⁵ G03B 21/00

CZYTELNIA

LHędu f - I?

Patentowego ' · ¢: ITwórcy wynalazku: Stanisław Zachara, Stefan Żuliński

Uprawniony z patentu tymczasowego: Uniwersytet Gdański, Gdańsk (Polska)

Powiększalnik warsztatowy

Przedmiotem wynalazku jest powiększalnik warsztatowy, składający się z oświetlacza detalu obrabianego na obrabiarce i monitora z ekranem uwidaczniającego ten detal.

Znany rzutnik warsztatowy, umożliwiający obserwację profilu obrabianego detalu w powiększeniu, opisany w zgłoszeniu P. 256 354 T (BUP 19/86), składa się z dwóch członów: oświetlacza i monitora. Oświetlacz jest mocowany na pionowym statywie z jednej strony obrabianego detalu. Monitor jest podobnie mocowany po przeciwnej stronie tego detalu. W obudowie monitora znajduje się układ optyczny. Na wejściu jest usytuowany zielony filtr, za którym znajduje się obiektyw, składający się z dwóch soczewek, między którymi usytuowana jest mikroskala, a na końcu - ukośnie ustawione jest płaskie lustro. Na wyjściu monitora znajduje się ekran. Obserwacji dokonuje się w świetle przechodzącym, wysyłanym przez oświetlacz, a odbieranym przez monitor. Z tego powodu możliwa jest jedynie obserwacja konturów obrabianego detalu. Na jasnym tle monitora obserwuje się ciemny kontur obrabianego detalu, w odpowiednim powiększeniu.

Znany rzutnik nie umożliwia obserwacji powierzchni czołowej obrabianego detalu, w tym nafrezowań, kanałów itp.

Celem wynalazku było zaprojektowanie powiększalnika warsztatowego, nadającego się do pracy z różnego rodzaju obrabiarkami jak szlifierki, ostrzałki, frezarki, który stwarza możliwość obserwacji nie tylko profilów, lecz również powierzchni czołowych obrabianych detali.

Istotą wynalazku jest odpowiednio powiększalnik, stanowiący jedno zblokowane urządzenie oświetlające i odbierające odbitą wiązkę światła urządzenie odczytowe, to jest monitor, które to urządzenie mocowane jest od strony obrabianego detalu do obrabiarki. Oświetlacz zawiera źródło światła, lustro i kondensator światła, oraz dwa płaskie zwierciadła, odchylające światło pod kątem prostym, kierujące je - poprzez wylotowy filtr świetlny - na obrabiany detal. Monitor wykorzystuje ten sam filtr, jako filtr wlotowy światła odbitego od detalu. Zawiera on układ świetlny, utworzony z zestawu soczewek oraz trzech płaskich luster, kolejno odchylających światło odbite - łącznie także o kąt prosty - kierując je na ekran.

Na ekranie uzyskuje się jasny obraz powierzchni czołowej obrabianego detalu na ciemnym tle ekranu monitora. Zastosowanie trzech luster płaskich pozwala na znaczne zmniejszenie wymiarów głównych monitora, a także na uzyskanie większego powiększenia, praktycznie 20-krotnego.

151 209

Powiększalnik warsztatowy, według wynalazku, jest stosunkowo prostej konstrukcji, zawierając znane i sprawdzone podzespoły optyczne i mechaniczne. Może być wytwarzany w warsztatach i narzędziowniach w prosty sposób. Urządzenie jest tanie i działa pewnie, znacznie ułatwiając procesy obróbcze, podnosząc bezpieczeństwo i higienę pracy, a także ułatwiając uzyskiwanie wysokiej jakości obrabianych detali.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie powiększalnik warsztatowy, narzędzie obróbcze i obrabiany detal, a fig. 2 - schemat optyczny powiększalnika, narzędzia obróbczego i obrabianego detalu.

Powiększalnik warsztatowy stanowi jedno zblokowane urządzenie,utworzone z oświetlacza 1 i monitora 2, mocowane w sposób konwencjonalny do obrabiarki, zaopatrzonej w obróbcze narzędzie 3 - od strony tego narzędzia 3. Wiązka światła 4 z oświetlacza 1 jest skierowana na czołową powierzchnię obrabianego detalu 5. Światło odbite trafia z powrotem do urządzenia, to jest do monitora 2.

Oświetlacz 1 zawiera źródło światła 6, korzystnie w postaci żarówki, za którym usytuowane jest wklęsłe zwierciadło 7, a przed którym znajduje się soczewkowy kondensator 8, formujący równoległą wiązkę światła. Układ optyczny stanowią kolejno dwa płaskie zwierciadła 9 i 10, zmieniające kierunek wiązki tak, by trafiała na wylotowy filtr 11.

Na osi wiązki światła 4, odbitej od czoła detalu 5, biegnącej z powrotem do urządzenia, znajduje się wspomniany filtr 11, za którym usytuowane są posobnie dwa zestawy soczewek 12 i 13. Układ optyczny w monitorze 2 stanowią dalej usytuowane, kolejno odbijające wracające światło, płaskie zwierciadła 14 i 15 oraz zwierciadło 16. To ostatnie kieruje wiązkę światła na ekran 17. Ekran 17 jest wyposażony - od strony zewnętrznej - w dwa pomocnicze uchwyty 19 i 20, służące do mocowania rysunków, sporządzanych na kalce technicznej - w stosownym powiększeniu.

Sposób użytkowania powiększalnika warsztatowego jest następujący. Urządzenie mocuje się w konwencjonalny sposób, od strony obróbczego narzędzia 3 i obrabianego detalu 5 tak, aby wiązka światła 4 z oświetlacza 1 padała na powierzchnię czołową detalu 5.

Światło, emitowane przez źródło światła 6 odbija się od wklęsłego zwierciadła 7, przechodzi przez kondensator 81 tworzy równoległą wiązkę światła. Ta wiązka pada kolejno na dwa płaskie zwierciadła 9 i 10, by trafić na wylotowy filtr 11 oświetlacza 1. Po przejściu przez filtr 11 wiązka 4 oświetla obrabiany detal 5.

Światło rozproszone na powierzchni detalu 5 przechodzi ponownie przez filtr 11 i pada na obiektyw, utworzony z dwóch zespołów soczewek 12 i 13. Następnie, w celu odchylenia o kąt prosty, światło to pada na zespół trzech płaskich zwierciadeł 14, 15 i 16, by trafić na ekran 17 monitora 2, gdzie powstaje obraz 18 powierzchni oświetlonej detalu 5, odpowiednio powiększony.

Dwa zewnętrzne uchwyty 19 i 20 pozwalają na mocowanie rysunków, sporządzonych na kalce technicznej w stosownym powiększeniu, korzystnie równym powiększeniu, jakie daje powiększalnik warsztatowy. Pozwala to na bezpośrednie wizualne porównywanie na ekranie 17 osiąganych efektów obróbki detalu 5 ze stanem docelowym, przedstawionym na rysunku.

Filtr 11, przepuszczający światło zielone, eliminuje w znacznym stopniu zjawisko aberracji chromatycznej oraz ogranicza w sposób istotny zmęczenie oka pracownika porównującego obraz 18 na ekranie 17 i rysunku.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Powiększalnik warsztatowy, składający się z oświetlacza i monitora z ekranem, tworzącymi układ optyczny, zawierający źródło światła, filtr, soczewki oraz zwierciadła, służący do oświetlania i obserwacji obrabianego detalu na obrabiarce, znamienny tym, że oświetlacz (1) i monitor (2) stanowią jedno zblokowane urządzenie oświetlająco-odbijająco-odczytowe, mocowane do obrabiarki od strony obrabianego detalu (5), w którym oświetlacz (1), zawierający źródło światła (6), kondensator (8), wyposażony jest w dwa płaskie zwierciadła (9) i (10), odchylające światło pod kątem prostym, kierując je poprzez wylotowy filtr świetlny (11) na obrabiany detal (5), a monitor (2) wykorzystuje tenże filtr (11) jako wejściowy filtr odbitej wiązki światła (4), od detalu (5), i zawiera układ optyczny, utworzony z zestawu soczewek (12), (13) oraz trzech płaskich zwierciadeł (14), (15), (16) kolejno ukierunkowujących wiązkę światła odbitego na ekran (17), stanowiący człon odczytowy.

   Fig. 1

   CP

   Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 100 egz.

   Cena 3000 zł