Pierwftscóstwo: 22 pazdziernika 1927 r. (Niemcy).Przedmiot wynalazku stanowi waga uchylna, która po uprzedniem nastawieniu na przynaleznej nia ceny zasadniczej za 1 kg wazonego to¬ waru, calkowicie (samoczynnie oblicza i re- jeettruije cene iza odwazony towar oraz dru¬ kuje kwit na diana sume.Istota wynalazku polega w szczególno¬ sci na tern, ze zmiana polozenia pewnego narzadu, zalezna od kazdorazowo wazo¬ nego ciezalru, sluzy do zamykania obwodu pradu, poruszajacego kraiki cyfrowe ma¬ szyny do liczenia.Nia zalaczonym rysunku jest przedsta¬ wiona w dwóch przykladach wykonania waga nosnosci do 5 kg, ptteycizem opuszczo¬ no sizereg czysci, ni« majacych zwiazku z istota wynalazku. Fig, 1 przedstawia wage uchybia w widoku aprzodu z isehemadycz* nem polaczeniem przewodów eJektryaz- nych z urzadzeniem przelaczaj aoem do maszyny do liczenia, prfcedstawumem w widoku tegóry na fig, 2, Jijg, 3 — wspornik kontaktów w widoku ziboku* fig. 4 — prze¬ krój czesci -skali kontaktów; fig. 5 wyja¬ snia schemat polaczen, fig. 6 przedstawia czcic urzadizenia kontaktowego w widoku z&oku, fig, 7 i 8 — maszyne do liczenia w widoku zbdku i zgary* fijg. 9 — zawwy, kontrolujace maszyny do lkazonia w wido¬ ku zgóry, fifc. 10 — urzadzenie dio druko* wania kwitów w widoku izfooku, fig, 11 i 12 — kólko nastawne do masfcyny do li¬ czenia przy obsludze pólautomatycznej wwiMti Sfeofcu 1 zgóry, li&. 1S i 14 — te ta- me M^cjoki w^oinnianezo kólka przy pra¬ cy *filfco\^^ sai^czynnej.Waga jest znanej konstrukcji i dziala zapomoca odwazników dodatkowych, od¬ powiednio kolejno doczepianych, wzgled¬ nie odczepianych od wazonego ciezaru.Wskazówka 2 uwidocznia wówczas ciezar i wedlug wynalazku cene wazonego towaru.W tym celu skala posiada prócz pola, przeznaczonego do odczytywania ciezaru, drugie pole, zaopatrzone odpowiednio do podzialki pierwjszej skali w kontakty za¬ miast kiesek. Na fig. 4 jest przedstawiony wycinek sikali kohtaktów. Jest ona uksztal¬ towana w taki sposób, ze kontakty na po- dzialce jednostek, dziesiatek, setek i id, sa od siebie odgraniczone ibocznemi pla¬ szczyznami skosnemi lub pionowemi, dzieki czemu nie mo!ze sie zdarzyc, by stykaly sie jednoczesnie dwa kontakty, wzglednie dzialaly jednoczesnie dwa kontakty jed¬ nej podzialki. Kontakty tej iskali sa umie¬ szczone co 5 g i odpowiadaja podzialce skali widocznej. Uklad kontaktów jest przedstawiony na fig. 4 oralz na schemacie polaczen wedllig fijg. 5. Kontakty dziesia¬ tek i setek znajduja sie na jednakowej wy¬ sokosci, podczas gdy kontakty jednostek sa umieszczone miedzy dziesiatkami, lecz nieco nilzej. Pole skili jest wykonane z tworzywa izolujacego i zaopatrzone w na¬ ciecia, w których mieszcza sie metalowe kontakty.Fig. 3 przedstawia wahliwy wspornik kontaktów, który moze jednoczesnie slu¬ zyc jako wskazówka 2. Zapomoca tego u- rzadizenia odbywa isie zamykanie obwodu pradu. Prad jest doprowadzany przez kon¬ takt rteciowy 1 i przeplywa przez wska¬ zówke 2 do kontaktów jednostek 3, dzie¬ siatek — 4 i setek — 5. Zaimiast kontaktu rtecioWelgo mozina równiez uizyc sprezyny tasmowej, naciskajacej na ostrze, lub in¬ nego kontaktu. Obydwa kontakty nie wply¬ waja na ruch wskaiówki 2. Zamykanie pra¬ du nastepuje wówczas, gt(y wskazówka i podczas wazenia prlzestaje sie wahac.Kontakt dostaje zamkniety pi*zez nacisk na sworzen 6, znajdujacy sie na dzwigni kato¬ wej 7, (dzialajacy priez wskazówke 2 na dzwignie 8 i dociskajacy pr,zez to tworzen 9, zaopatrlzony w kontakty 3, 4 i 5, d'o -skali kontaktów. Aby zapobiec temu, by wska¬ zówka 2 nie poruslzala sie zbyt iswobodnie pod wplywem nacisku na sworzen 6, zo¬ staje ona przytrzymywana w sfwem poloze¬ niu zapomoca specjalnego urzadzenia. To ostatnie isklada sie w danym przykladzie wykonania ze stozka 11, osadzonego na osi wskazówki 10, oraz stozka 12, osadzo¬ nego nla fsworfeniu 6 i dociskanego przez ten sworzen do fsttazka 11, {zanim sworzen 6 zetknie sie z dzwignia 7. Zatrzymywanie to moze isie równiez odbywac zapomoca ha¬ mulca recznego liib wsjpólsrddkowo dzia¬ lajacych szczek hamulcowych. Obwód pra¬ du, potrzebny do ustalania tysiecy dla ki¬ logramów, prkywadzi do bieguna dodatniego przez dzwignie 13 i sizyne rozdzielcza 14.W wagafch laoznikowo-uchylnych dzwijgnia 13 jest poruszana samoczynnie przez u- rzadlzenie przelaczajace.Maszyna do liczenia, sluzaca do obli¬ czania cen, pdsiada budowe podobna do budowy iznanych masfizyn do liczenia, jest jednak zaoipatózona w urzadzenie, dzieki któremu ciezar, wykazany przez wage, jest przenoszony na masizyne do liczenia i jest mnozótay przez nastawiona cene za¬ sadnicza za jeden kilogram. Maszyna do liczenia (fig. 7 i 8) posiada urzadzenie do nastawiania ciezaru, w zaleznosci od no¬ snosci wagi dla kazdego sizertegu liczb od 0 do 9 jednostek, dziesiatek, setek i t. d.i przyczem urzadzenie to posiada krazek nastawczy ido odczytywania, ozniaczoliy na fig. 8 cyframi 15, 16, 17 i 18, rozpoczyna¬ jac od jednolstek. Na kazdej osi tych kraz¬ ków nadawczych znajduje sie po 10 kraz¬ ków uisMajacych po jednym dla kaizdej cyfry od 0 do 9, oznaczonych w przykla- — 2 —(lzie wykonania, jako 15/0, 15/1, 15/2, 16/0, 16/1, 16/2 i i. d. Kazdy krazek upa¬ lajacy pteiada naciecie przestawione o Vio obwodu wzgledem krazka poprzednie¬ go (fig. 5), przyczetoi naciecia te ustalaja polozenia kólka naslawczego od 0 do 9.Na fig. U i 12 jest przedstawiony przy¬ klad wykonania sposobu u&talania krazka nastawczego. Kazdy krazek ustalajacy po¬ siada zapadke, oznaczona wskaznikiem „K", a wiec K 15/0, K 15/1 i t. d. Kazda zapad¬ ka jest poruszana przez magnes, oznaczo¬ ny po?za ddpowiedniem oznaczeniem cyfro- wem wskaznikiem „Af", a wiec Af 15/0, M 15/1 i t. d. Urzadzenie nastawcze dziala w "sposób, opisany ponizej.Gdy wazony ciezar wynosi np. 4 500 g, wówczas ptfzez nacisk na guzik 6 setek konsbakt wskazówki zostaje docisniety do kontaktu piecsetek na skali i prad moze przeplywac przeiz magnes Af 17/5 krazków nastawczych sefek do bieguna ujemnego (fig. 5). Magnes M 17/5 zostaje wzbudzo¬ ny i przyciaga znajdujaca sie nad nim za¬ padke ku dolWi na krazek ustalajacy 17/5.Wraz z kontaktem piecsetek zamyka sie jednoczesnie obwód pradu do magnesu ze¬ ra M 16/1 iteedu dziesiatek, iprfcyczem za¬ padka K 16/1 chwyta krazek ustalajacy, podczas gdy zapadka krazka ustalajacego 15/0 rzadu jednostek pozostaje zamknieta pod wplywem sprezyny. Magnes M 18/4 rzedu tysiecy jest tówiniez juz (zamkniety w przykladzie wykonania) przez urzadze¬ nie laczace, dzialajace na dzwignie 13 (fig. 1), dzieki czefrm dziala równiez zapadka K 18/4 krazka ustalajacego 18/4.Osie krazków naisiawiorych 15, 16, 17 i 18 sa zaopatrzone na 'zewinetrzmych kon¬ cach w luzno osadzone kola zebate Z 15, Z 16, Z 17, Z 18, dziala!)ace na osi kraz¬ ków nastawczych zaponioca sprzegiel cier¬ nych F 15, F 16, F 17, F 18. Wycinki uze¬ bione 19, 20, 21, 22, chwytajace oldpowia- dajace im kólka zebatie 15, 16, 17, 18, sa ze soba sjprtzezone zapctooca drazka 23 (fig. 11 i 12). Pnzez obrót konba 24 obraca sie os krazków ustalajacych 15/0, 16/0, 17/0, 18/0 dojpóUy, dopóki izapadki, przy¬ ciagniete pnzdz magnesy, uniemozliwiaja dalszy obtfót. Sprzegla cfertie F 15, F16 i t. d. umozliwiaja jednak dalsizy obrót wy¬ cinków, dopóki zaczna dzialac ^wszystkie zapadki, wizbudzone przez magnesy. Kraz¬ ki nastawrize wskazuja wówczas przez wzierniki cyfry 4—5—0—0, a wiec ciezar 4 500 g. Urzadzenie nastawcze porusza prze'z przekladnie 25, 25a, 26, 26a, 27, 27a suwaki 28, 28a, 28b, 28c (fig. 6 i 6a), u- ksztaltowane jako zebatki, odpowiednio do nastawionej liczby, t. j. kazdy suwak prze¬ sunie sie o tyle jednostek pomiarowych, ile ich wykazuje kólkonastawcze we wzier¬ niku. W taki sposób odbywa sie samo¬ czynne mnozenie.W saniach 29, w kflórych znajduja sie krazki cyfrowe wyniku mnozenia, 'znajduja sie równiez suwaki 28, 28a, 28b, 28c, okre¬ slajace ilosc obrotów b^hna 32 (fig. 6).Przebieg (dzialania jest nastepujacy: gdy zwolni sie idlzwigniai 30, przytrzymujaca sanie 29 (fig. 7 i 8), wówczas sprezyna 31 pociaga sanie ku przodowi. Pieriwszy su¬ wak, 'doprowadzony do polozenia robodze- go (w danym wypadku 28b), styka sie ze zderzakiem 43, tworzacym jednoczesnie polaczenie dla kontaktu 44 i dzieki temu— Wlaczajacym sillnik. Cene zasadnicza na¬ stawiono uprzednio na bebnie 32. Przy kazdym obrocie bebna cofa sie suwak 286 pdd dzialaniem tarclzy 33, zaopatrzonej w zab, o jedna jednostke wstecz, wskutek czego po 5 obrotach sanie zostaja zwolnio¬ ne, a wiec ustaje mnozenie w polozeniu se¬ tek. Sprezyna 31 dociaga wówczas sanie do polozenia tysiecy, istuwak 28c styka sie ze izderzakilem koWtaktowyim 43. Beben 32 obraca sie dalej pod wplywem silnika, podczas gdy suwak 28c cola sie znów prfcy kazdym obrocie pod dzialaniem krazka 33, zaopatrzonego w zab, o jedna jednostke wstecz, wskutek czego po 4 obrotach sanie — 3 —znów zostaja zwokiibne. W ten sposób urodzenie zastaje ukonczone. Ofcrot reko¬ jesci 42 (iig. 8) wywoluje naidnikowanfe kwftu, oo kb&dzy zabieg wazenia: Zamiast pólautomatycznego urzadzenia da nastawiania ciezaru na maszynie do li¬ czenia, mozna równiez (zastopowac urza¬ dzenie, dzialajace zupelnie samoczyamle (fig, 13 i 14)* Krazki ustalajace 34/0r 34/1, 34/2 i i *L stanoWia w tym wypadku obro¬ towe mostki pradowe, tworzace polaczenie z magnesem 35. Mostki te sa pflzerwane w pewnem miejscu, odpowiadajacem poloze¬ niu cyfr 0, 1, 2, 3 i i. i& krazka nastawcze- go. Sposiób dzialania jest nastepujacy.Prad doplywa do bieguna 'dodatniego przez krazek ustalajacy 34/2 do magnesu 35; przechddzi kontaktem 39 do bieguna ujemnego. Magnes zostaje wzbudzony i uklad laczacy 'zaczyna dzialac. Przy prze- rwamiu kontaktu 39 sprezyna odciaga dzwignie 36 wstecz. Kontakt 39 pano sie zamyka, co powtarza sie dotad, dopó¬ ki krazek ustalajacy 34/2 nie stanie prze¬ rwa 40 pdnad sjprezyna 41, doprowadzaja¬ ca prad. Prad przestaje wiec doplywac i kólko nastawdze (znajduje sie w zadanem polozeniu. iNalstawfanie ciezaru i cene za¬ sadnicza mozna przenosic dtraga elektrycz¬ na lub mechaniczna do glowicy wagi, co ulatWia kupujacemu odczytywanie. Cena zostaje oznaczona na kwicie, lecz urzadze¬ nie moze byc (równiez uksztaltowane w ta¬ ki sipowób, by iz kwitu mozna bylo odczy¬ tywac wage, cene za 1 kg i nalezna sume.Przebieg pitzy wazeniu i obliczaniu cie¬ zaru 4515 g przy cenie zasadniczej M,3,95 jest nastepujacy.Po zwazeniu strzalka e ustawia sie w podanej w przykladzie wadze o odwazni¬ kach przylaazariycli na 515 g, fkvdazas gdy ilosc kilogramów moze byc odczytana w okraglem okienku skali Przez dolaczenie odwazników dzwignia 13 (zamyka obwód pradu do magnesu 18/4 krazków nastaw- czych 18 \do tysiecy i zapadka K 18/4 na krazku ustalajacym 18/4 znajduje sie w polozesotu wchwytu. Po zwazeniu nastawia sie na masizynie do liczenia cena zasadni¬ cza 395 fenigów, nastepnie zas — naciska sie guzik 6, zamykajac przez to obwód pradu do magnesów M17/5, M16/1 i Af 15/5. Magnesy zostaja wizbudzoine i od¬ powiednie zapadki sa doprowadzane do polozenia wchwytu. Pflzez óbirót rekojesci 24 nastawia sie krazki nastawcze na 4 515.Nastepnie porusza sie dzwignie 30 (fig. 8) wstecz* isikeik zaczyna dzialac i mnozy we wspomniany sjpoteob cieza* przez cenie za¬ sadnicza. PL