Przedmiot wynalazku niniejszego sta¬ nowi udoskonalona okladzina azbestowa do klocków hamulcowych oraz sposób jej wyrobu.Przedza, z której zostaje wyrobione pasmo okladziny jest przesycona srodkiem nieprzepuszczajacym wody i odpornym na dzialanie ciepla, przyczem nie dopu¬ szcza sie do stwardnienia wzglednie krzepniecia tego srodka przed przerobie¬ niem przedzy na tkanine. Po wykonaniu tkaniny poddaje sie takowa przeróbce wytwarzaj acej stwardnienie, wzglednie skrzepniecie wzmiankowanego powyzej srodka.Tkanina, otrzymana w ten sposób, poddaje sie nastepnie stlaczaniu, celem przetworzenia jej w jednolita mase, po¬ siadajaca wlasnosci masy lanej.W najkorzystniejszej postaci wykona¬ nia wynalazku, nici, z których zostaje na¬ stepnie wyrobiona tkanina, skladaja sie z rdzeni, otoczonych azbestem. Rdzen stano¬ wi drut z miekkiego metalu; zostaje on na¬ stepnie owiniety pasmem z pilsniowej tek¬ tury azbestowej, przymocowanej do rdze¬ nia zapomoca drutów wiazacych, owija¬ nych naprzemian spiralnie.Przedza taka wyrabiana na specjalnych maszynach, igdy wychodzi z maszyny, jest mokra, wobec czego nalezy ja wysuszyc, poczem zostaje ulozona w zwoje odpo-^WiednieK wymiarów. Nastepnie przedza przesyca sie srodkiem, nieprzepuszczaja- cym$*&$&^ dzialanie ciepla.Przesycanie przedzy Uskutecznia sie w ten sposób, ze zwoje jej isa umieszczane w drucianych koszach, zanurzanych nastep¬ nie w roztworze srodka, mieprzepusscza- jacego wody i odpornego na dzialanie cie¬ pla, w ciagu odpowiedniego okreisu czasu.Kosze sa nastepnie wyjmowane do góry ze zbiorników, zawierajacych srodek powyz¬ szy, przyczem nadmiar srodka wycieka z koszów, poczem zwoje zostaja umieszczo¬ ne w komorze powietrznie), w której usku¬ tecznia sie odparowanie wiecej lotnych skladników wzmiankowanego srodka. Ko¬ sze wraz ze zwojami umieszcza sie na¬ stepnie w bardzo goracej wodzie w ciagu kilku minut, celem przetworzenia srodka, przesycajacego przedze, bez krzepniecia tegoz.Do przesycania przedzy moze byc sto¬ sowany dowolny odpowiedni srodek nie- przepuszczajacy wody i odporny na dzia¬ lanie ciepla* Doswiadczenie wykazalo, ze zadowalajace wyniki daje zastosowanie srodka nasycajacego, który sklada isie z mieszaniny gilsonitu *}, asfaltu, oleju drze¬ wa tungowego, oleju lnianego oraz nafty, rozpuszczonych w benzolu i benzynie i zmieszanych w jednakowych w przyblize¬ niu ilosciach. Mieszanina ta daje bardzo dobre wyniki* dzieki temu, ze calkowicie przesyca przedze, czyni ja nieprzemakal¬ na i odporna na dzialanie ciejpla oraz za¬ wiera czesci, które daja sie usunac z la¬ twoscia przez odparowywanie.Po traktowaniu goraca woda, kosze za¬ wierajace zwoje, sa umieszczone w zbior¬ nikach z zimna wioda, jezeli przedza nie ma byc uzyta bezposrednio do dalszej przeróbki. Zastosowanie zimnej wody ma na celu utrzymanie przedzy w stanie miek¬ kim i gietkim, poniewaz srodek przesyca¬ jacy nie twardnieje, o ile nie zostanie wy¬ stawiony po potraktowaniu go goraca wo¬ da na dzialanie powietrza. 0 ile przedza dalej ma byc bezposrednio uzyta, to zwo¬ je sa po wyjeciu ich ze zbiornika goracej wody niezwlocznie zanurzane w zbiorni¬ ku, zawierajacym rzadki olej mineralny.Zwoje pozostawia sie we wzmiankowanym oleju az do calkowitego przesycania ich, poczem pakuje sie zwoje do skrzyn i po¬ zostawia sie je w tym stanie w ciagu kilku godzin pfrzed tkaniem. Równiez po wyje¬ ciu z zimnej wody, kosze ze zwojami sa u- mieszczane w oleju mineralnym, celem przesycenia przedzy przed dalszem jej zastosowaniem. Olej mineralny utrzymuje przedze oraz wyrobiona z niej tkanine w stanie plastycznym az do czasu, w którym tuskuteczlnia sie krzepniecie srodka prze¬ sycajacego.Nastepnie przedza przerabia sie na tasme okladzinowa do hamulców, przy¬ czem tkanina wytwarzana moze byc o jed¬ nej lub kilku osinowaich, splatanych ze so¬ ba w dowolny zadany sposób. Tasma zo¬ staje gesto zbita podczas jej tkania, lecz zachowuje swa plastycznosc w ciagu kil¬ ku godzin, dzieki poprzedniemu traktowa¬ niu olejem mineralnym. Po tkaniu tasma zostaje zdjeta z warsztatu tkackiego i przepuszczona przez kalandry lub podob¬ ne urzadzenie, celem wyrównania i wygla¬ dzenia, jak równiez wycisniecia z niej nadmiaru cieczy.Nastepnie tasme zwija ®ie w rolki i u- mieszcza sie na odpowiednich tacach, na których zostaje zanurzona w zbior¬ niku zawierajacym w razie potrzeby srodek, podobny do opisanego powyzej.Srodek ten niekoniecznie powinien po¬ siadac takaz gestosc, jak opisany po¬ przednio, lecz powinien posiadac podobne Wlasnosci nieprzepuszczania wody i od¬ pornosci na dzialanie ciepla. Po pozosta- . *) „Crilsontte" — lokalna, naziaa odpowiadajaca nazwie „uintaite" — czarna, blyszczaca odmiana asfaltu, spotykana w -wiekszych ilosciach w górach UMa w stanie TPtah (St. Zj. Am.) - 2 -wieniu tasmy w tej drugiej kapieli w cia¬ gu kilku minut, celem nalezytego jej prze¬ sycenia, tasme wyjmuje sie i ulatwia sie wyciekanie z niej cieczy. Tace z przesy- oona tasma zostaja wystawiane na dzia¬ lanie strumienia (powietrza, przyczem u- latniaja sie lotniejisze skladniki mieszani¬ ny przesycajacej. Nastepnie tace z tasma sa umieszczane w piecach, w których zo¬ staja wystawione na dzialanie ciepla w ciagu godzin przy wysokiej temperaturze, dzieki czemu srodek przesycajacy krzep¬ nie w calej masie tasmy. Po calkowitem skrzepnieciu tasma zostaje przepuszczona ponownie przez kalandry, które nadaja jej wlasciwa grubosc.Inne cechy, cele i zalety wynalazku ni¬ niejszego sa ujawnione w podanych poni¬ zej uistepach opisu oraz na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia tasme okladzi¬ nowa klocka hamulcowego, wykonana we¬ dlug wynalazku niniejszego, a fig. 2 — najdogodniejisza postac przedzy, z której wyrabia sie tasma.Tasme 10 najlepiej jest wykonac w po¬ staci tkaniny wielowarstwowej o osnowie 12 i watku 11, przyczem ta osnowa jak i watek zawieraja rdzen druciany 13% mie¬ szczacy sie w pasmie azbestowej przedzy 14, nawinietej na rdzeniu powyzszym i przytrzymywanej we wlasciwepn poloze¬ niu zapomoca owinietych w odwrotnych wzajemnie kierunkach drutów wiazacych 15 i 16. Nici 11 i 12 wytwarzane sa zapo¬ moca specjalnej maszyny, a tasma wyra¬ biana jest na odpowiednim warsztacie tkackim.Czesc przednia fig. 1 przedstawia splot nici, a czesc tylna figury przedstawia ta¬ sme po przesyceniu jej srodkiem oraz po stloczeniu jej za posrednictwem kalan¬ drów.Podczas procesu tkania owiniecie a- zibestowe przedzy deformuje sie zatykajac miejsca miedzy drutami, czyli rdzeniami nici, a w dodatku po nasyceniu wspomnia¬ nym srodkiem pasmo zatraca wyglad tka¬ niny. Proces powyzszy zostaje wznsozony dodatkowo przez cisnienie, na które tasma jest wystawiona podczas przepuszczania jej przez kalandry bezposrednio po wyje¬ ciu tasmy, znajdujace} sie jeszcze w sta¬ nie plastycznym, z warsztatu tkackiego.Osiagnieta budowa wewnetrzna tasmy jest nadzwyczaj zwiezla i posiada raczej wla¬ snosci masy lanej, niz produktu tkanego, • oraz tworzy stala jednolita mase. Osla* teczny produkt, otrzymywany w powyzej opisany sposób* stanowi okladzine do klocków hamulcowych, bardzo scisla i nie posiadajaca por, w których moglaby gro¬ madzic sie wilgoc. Poniewaz przedza, uzy¬ ta do tkania tego produktu, zostala calko¬ wicie przesycona srodkiem nieprzepuszcza- jacym wody i odpornym na idzialanie cie¬ pla, zatem izolacja azbestowa zostala oto¬ czona powloka i utracila swa chlonnosc.Dzieki powyzszemu produkt ostateczny posiada wlasnosci trwale i qiie moze pecz¬ niec pod wplywem wilgoci, która to oko¬ licznosc stanowi jedna z wad dotychczas znanych okladzin klocków hamulcowych.W procesie wytwarzania okladziny z tektury ze spilstnionego azbestu, tworzywo wiazace lub krochmal, stosowany przy wy* robie tektury z miazgi azbestowej, zosta¬ je calkowicie usuniete i znaj duje sie w produkcie ostatecznym w ilosci nieznacz¬ nej. Krochmal lub podobny materjal zo¬ staje czesciowo oddzielony od tektury azbestowej podczas tkania. Krochmal wy¬ stepuje na powierzchni przedzy w postaci cienkich platków, przyczem, gdy sucha przedza zostaje ukladana w zwoj:e przed przesycaniem jej, platki te odskakuja od niej podczas tego zwijania. Gdy przedza jest traktowana srodkiem przesycajacym oraz nastepnie goraca woda i olejem mi¬ neralnym, to wieksza czesc pozostalego w przedzy krochmalu wydziela sie i wyste¬ puje na powierzchnie przedzy tak, iz pod¬ czas tkania pod dzialaniem silnego zbija- - 3 —I nia w warsztacie tkackim, krochmal samo¬ czynnie usuwa sie z tkaniny, zabierajac ze soba wchlonieta nadwyzke srodka [przesy¬ cajacego.Okladzina klocka hamulcowego, wy¬ tworzona wedlug tego sposobu, jest bar¬ dzo scisla i zwiezla oraz posiada wysoki wspólczynnik tarcia przy malym wspól¬ czynniku zuzycia. Po przynitowaniu do tasmy hamulcowej lub klocka hamulco¬ wego, okladzina ta nie daje sie latwo od¬ ksztalcac ze wzgledu na swa zwiezlosc i scisle ulozenie w niej wzajemnie przepla¬ tajacych sie drutów. PL