Przedmiotem wynalazku jest magnetyczny potrajacz czestotliwosci i liczby faz przeznaczony do potrajania czestotliwosci i równoczesnej zmiany liczby faz z jeden na trzy, który moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do zasilania trójfazowych silników asynchronicznych wysokoobrotowych z jednofazowego zródla napiecia przemiennego oraz jako element ukladu zapewniajacego awa¬ ryjne zasilanie trójfazowe ze zródla napiecia stalego w przypadku zaniku napiecia w sieci.Dotychczas do spelniania jednoczesnej funkcji zmiany czestotliwosci i liczby faz mozna stosowac znany uklad skladajacy sie z przynajmniej dwu maszyn elektrycznych wirujacych. Uklad ten cechuje sie mala sprawnoscia, wymaga starannej konserwacji i obslugi oraz posiada ograni¬ czona trwalosc. Inne rozwiazanie przeksztaltnika o wyzej wymienionych funkcjach opiera sie na ukladach elektroniki mocy. Wymagaja one duzej ilosci elementów elektronicznych, uklad stero¬ wania jest bardzo skomplikowany, a przez to stusunkowo zawodny i kosztowny. Elektroniczne elementy sterowane powoduja znaczne zaklócenia pracy sieci zasilajacej i innych odbiorników.Równoczesne przeksztalcenie czestotliwosci i liczby faz w ukladzie na rdzeniach magnetycznych moglo byc dotad realizowane jedynie w ukladzie kaskadowym. Jest to uklad o niskiej sprawnosci i duzym zuzyciu materialów.Celem wynalazku jest uzyskanie przeksztaltnika magnetycznego, który spelniac bedzie rów¬ noczesnie funkcje potrajacza czestotliwosci i przemiennika liczby faz w ukladzie o niewielkiej liczbie elementów, prostego w konstrukcji i eksploatacji.Cel ten osiagnieto poprzez konstrukcje magnetycznego potrajacza czestotliwosci i liczby faz, którego istota jest to, ze sklada sie z transformatora wielouzwojeniowego, którego rdzen stanowi rama skladajaca sie z dwóch rdzeni trójkolumnowych polaczonych wspólnym jarzmem, ze szczeli¬ nami powietrznymi w srodkowych kolumnach, którego cztery sekcje uzwojenia pierwotnego umieszczone sa na kolumnach zewnetrznych i srodkowych polaczone ze soba szeregowo i podla¬ czonego dojednofazowej sieci napiecia przemiennego, natomiast uzwojenia wtórne umieszczone sa na pozostalych kolumnach zewnetrznych oraz na wspólnym jarzmie i polaczone sa w trójkat, z którego wierzcholków wyprowadzone sa zaciski wyjsciowe, na które wlaczone sa uzwojenia transformatora trójkolumnowego polaczone w trójkat z równolegle wlaczonymi kondensatorami tworzacymi równolegle obwody rezonansowe.POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA URZAD PATENTOWY PRL2 149 042 W rozwiazaniu wedlug wynalazku stosuje sie jedynie 2 rdzenie magnetyczne. Potrajacz laczy w sobie dwie funkcje, których realizacja wymagala dotad dwóch oddzielnych urzadzen jednofunk- cyjnych. Nowy potrajacz czestotliwosci i liczby faz jest latwy do zbudowania i prosty w eksploatacji.Magnetyczny potrajacz czestotliwosci i liczby faz jest blizej objasniony na przykladzie wyko¬ nania na rysunku.Potrajacz sklada sie z transformatora wielouzwojeniowego o rdzeniu krzyzowym 1. Sekcje uzwojenia pierwotnego transformatora 1: aixi, a2X2, a3X3 i a4X4 polaczone sa szeregowo, przy czym sekcje a2X2 i 84X4 umieszczone sa na kolumnych ze szczelina powietrzna. Konceuzwojenia pierwot¬ nego A i B przez dlawik szeregowy 3 i kondensator równolegly 4 przylaczone sa do zacisków F i O sieci jednofazowej pradu przemiennego o czestotliwosci f. Dlawik 3 i kondensator 4 poprawiaja ksztalt pradu wejsciowego oraz wspólczynnik mocy.Transformator 2 ma trzy kolumny ze szczeli¬ nami powietrznymi. Uzwojenia jego kolumn: asX8, a9Xg i ai 0X1 o polaczone sa równolegle z konden¬ satorami 5, 6 i 7 i skojarzone w trójkat. Do wierzcholków trójkata podlaczone sa skojarzone w trójkat uzwojenia wtórne transformatora 1: asxs, a6X6 i a?X7. Wierzcholki obu trójkatów sa równoczesnie zaciskami wyjsciowym R, S i T, na których uzyskuje sie w stanie rezonansu prze¬ miennego napiecie trójfazowe o czestotliwosci 3f. Kondensatory 5 i 6 i 7 tworza z uzwojeniami transformatorów 1 i 2 konfiguracje ferrorezonansowego potrajacza liczby faz, który przy odpo¬ wiednim doborze uzwojen, pojemnosci i przekroju rdzenia dostrajacza na wyjsciu symetrycznego napiecia trójfazowego. Transformujacesie na strone wtórna napiecie o czestotliwosci 3ffiltrowane jest przez filtr trójfazowy oparty na polaczeniu uzwojen transformatora 2 i kondensatorów 5 i 6 i 7 tak, ze trójfazowe napiecie wyjsciowe o czestotliwosci 3f jest praktycznie sinusoidalne. Potrajacz jest wielofunkcyjnym ukladem magnetycznym: zwielokratnia czestotliwosc i liczbe faz, separujac czesc zasilajaca od odbiorczej, stabilizuje napiecie wyjsciowe oraz zabezpiecza odbiornik przed przeciazeniem.Zastrzezenie patentowe Magnetyczny potrajacz czestotliwosci i liczby faz, znamienny tym, ze sklada sie z transforma¬ tora wielouzwojeniowego (1), którego rdzen stanowi rama skladajaca sie z dwóch rdzeni trójkolum- nowych polaczonych wspólnym jarzmem, ze szczelinami powietrznymi w srodkowych kolum¬ nach, którego cztery sekcje (a-iXi, a2X2, 83X3, 34X4) uzwojenia pierwotnego umieszczone sa na kolumnach zewnetrznych i srodkowych polaczone ze soba szeregowo i podlaczone do jednofazo¬ wej sieci napiecia przemiennego, natomiast trzy sekcje (asxs, a6X6, 87X7) uzwojenia wtórnego umieszczone sa na pozostalych kolumnach zewnetrznych oraz na wspólnym jarzmie i polaczone sa w trójkat, z którego wierzcholków wyprowadzone sa zaciski wyjsciowe (R, S, T), na które wlaczone sa sekcje (asX8, agX9, aioXio) uzwojenia transformatora trójkolumnowego (2) polaczone w trójkat z równolegle wlaczonymi kondensatorami (5, 6, 7) tworzacymi równolegle obwody rezonansowe.149 042 PL