Przedmiotem wynalazku jest plytka korekcyjno-stabilizujaca nadajaca sie szczególnie do leczenia operacyjnego ciezkich znieksztalcen blizszej czesci uda w przebiegu powolnego mlodzien¬ czego zluszczenia glowy kosci udowej.Obecnie stosuje sie wiele róznych typów zabiegów operacyjnych, które mozna podzielic na dwie grupy.Do pierwszej grupy naleza otwarte repozycje zluszczenia z ewentualnymi osteotomiami w obrebie szyjki kosci udowej. Oprócz znacznych trudnosci operacyjnych sprawiajacych, iz zabiegi te moga byc wykonywane tylko w niektórych osrodkach i to przez najbardziej doswiadczonych operatorów - interwencja sródstawowa grozi ciezkimi powiklaniami. Wielu autorów podaje, iz nawet przy bezblednej technice operacyjnej, ryzyko wystapienia ciezkich powiklan (totalnej mart¬ wicy glowy kosci udowej) jest bardzo wysokie (Wosko i wspólpr. Chir. Narz. Ruchu Ortop. Pol., 1979, 44, 471, Gage J.R.: J, Bone Jt Surgery, 1978, 60-A, 157).Inna grupe stanowia osteotomie kretarzowe. Dotychczas opisano wiele tego typu zabiegów.Sa one bezpieczniejsze, gdyz plaszczyzna przeciecia kosci przebiega poza rejonem ukrwienia glowy kosci udowej co zapobiega wyzej opisanym powiklaniom. Nie rozwiazuje one jednak sródopera- cyjnych trudnosci technicznych. Odtworzenie wlasciwego polozenia glowy w panewce przez osteo¬ tomie znacznie oddalona od miejsca pierwotnej deformacji wymaga duzej precyzji i wyobrazni przestrzennej. Plaszczyzny przeciecia podczas resekcji klinów korekcyjnych maja bowiem niejed¬ nakowa powierzchnie i przebiegac musza w dwu plaszczyznach o róznym kacie nachylenia. Nawet niewielkie odchylenia katowe jednej z plaszczyzn osteotomii lub tez zbyt glebokie czy plytkie naciecie daje falszywa korekcje. Autorzy opisujacy wykonywanie tego typu zabiegów podaja, iz czas takiej operacji waha sie od 3 do 4 godzin, zas ilosc krwi, która otrzymywali pacjenci podczas zabiegu wynosi od 300 do 2500 ml (Salvati i wspólpr,: J. Bone Jt Surgery, 1980, 62-A, 561).Trudnym probelemem pozostaje takze zespolenie odlamów po osteotomii korekcyjnej. Pro¬ ponowano dotychczas rózne rozwiazania - od skomplikowanego zestawu grotów, poprzez róznego2 148 984 rodzaju plytki az do fiksatora zewnetrznego (Colyer R.A.: J. Bone Jt Surgery, 1980, 62-A, 557).Swiadczy to o trudnosciach w utrzymaniu korekcji.Pozostale, dotychczas stosowane techniki operacyjne sa w mniejszym lub wiekszym stopniu pochodnymi wyzej opisanej metody.Dla przykladu, wymienic nalezy próby uzycia typowej plytki katowej posiadajacej wygiecie tylko w plaszczyznie czolowej. Stosowanie tej plytki nie spelnialo zasadniczego warunku jednoczesnej korekcji znieksztalcenia w dwu plaszczyznach. Wymagalo takze stosowania biodrowego opatrunku gipsowego, co stwarzalo (u doroslych niemal pacjentów) znaczne trudnosci pielegnacyjne.Wynalazek rozwiazuje zagadnieniejednoczesnej korekcjiznieksztalcenia blizszej czesci uda w dwu plaszczyznach, bez skomplikowanych pomiarów sródoperacyjnych.Bedaca przedmiotem wynalazku plytka korekcyjno-stabilizujaca sluzy jednoczesnie jako instrument do uzyskania korekcji, a takze do stabilnego zespolenia, eliminujacego opatrunek gipsowy.Czas zabiegu wykonywanego z uzyciem plytki korekcyjno-stabilizujacej jest ograniczony do niezbednego minimum, trwajacego okolo 1 godziny, zas ilosc krwi potrzebnej do zabiegu nie przekracza 500 ml. Zabieg usuwa opisane wyzej bariery techniczne, co umozliwia wykonywanie go we wszystkich oddzialach ortopedycznych.Plytka korekcyjno-stabilizujaca wedlug wynalazku, posiada ramie szyjkowei ramie trzonowe, usytuowane wzgledem siebie pod dwoma katami i w róznych plaszczyznach, zaleznymi od wiel¬ kosci deformacji i wynoszacymi do 130 do 170 stopni, przy czym ramie trzonowe posiada lukowate wygiecie w plaszczyznie poprzecznej i zaopatrzone jest w otwory, z których jeden jest podluzny.Ramie szyjkowe w miejscu laczenia ramion posiada otwór dla sruby blokujacej i jest zagiete w kierunku powierzchni wkleslej ramienia trzonowego, a ponadto, w przekroju poprzecznym jest wygiete pod katem zblizonym do prostego tworzac katownik równoramienny. Wygiety bok ramienia szyjkowego posiada w miejscu laczenia ramion wyprofilowanie stanowiace zaczep dla pobijaka. Znajdujace sie w ramieniu trzonowym otwory przeznaczone sa dla srub korowych, z których jedna jest sruba kierunkowa.Wynalazek w przykladzie wykonania pokazany jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia plaszczyzne czolowa, fig. 2 — plaszczyzne boczna, fig. 3 — przekrój poprzeczny ramienia trzono¬ wego, a fig. 4 — przekrój poprzeczny ramienia szyjkowego.Jak zostalo pokazane, plytka korekcyjno-stabilizujaca posiada ramie 1 - szyjkowe oraz ramie 2 - trzonowe. W miejscu wygiecia plytka korekcyjno-stabilizujaca posiada otwór 3 - dla sruby blokujacej plytke w odlamie blizszym. Ramie 2 posiada otwory 4 dla srub korowych i otwór podluzny 5 dla sruby kierunkowej. Wygiety bok ramienia szyjkowego 1 posiada wyprofilowanie 8 -stanowiace zaczep dla pobijaka sluzacego do wprowadzenia plytki do szyjki kosci udowej. Kat wygiecia plytki w plaszczyznie czolowej 6 w przykladzie wykonania wynosi 130 stopni, natomiast kat wygiecia plytki w plaszczyznie bocznej 7 wynosi 160 stopni.Przed zabiegiem operacyjnym dobiera sie plytke lewa lub prawa, z odpowiednia wartoscia kata strzalkowego w zaleznosci od wielkosci deformacji na zdjeciu rentgenowskim. Zabieg opera¬ cyjny polega na wprowadzeniu ramienia szyjkowego 1 centralnie w szyjke kosci udowej, przy zwróceniu jedynie uwagi na to, by ramie trzonowe 2 bylo odchylone od osi trzonu kosci udowej o wartosci kata deformacji szpotawej. Kolejnym etapem jest wkrecenie sruby do otworu w miejscu wygiecia, co blokuje ramie szyjkowe 1 w odlamie blizszym. Wprowadzenie plytki jak to wyzej opisano zastepuje wszystkie pomiary sródoperacyjne, gdyz plytka jest odchylona od trzonu kosci udowej dokladnie o takie wartosci katówjak to wczesniej zaplanowano przy pomiarach na zdjeciu rentgenowskim. Kolejny etap to przeciecie kosci tak, by plaszczyzna osteotomii byla scisle prosto¬ padla zarówno do plaszczyzny czesci trzonowej plytki jak i do jej dlugiej osi. Nastepny etap to wyciecie z odlamu dalszego takiego klina, by plaszczyzna przeciecia byla prostopadla do dlugiej osi trzonu kosci udowej. Po obróceniu konczyny do wewnatrz, operatorowi pozostaje typowe doci¬ skowe zespolenie odlamów. Nie ma mozliwosci popelnienia bledu, gdyz plytka sama wymusza prawidlowa korekcje. Odlam blizszy przemieszcza sie wtedy do przodu (korekcja retrofleksji) i jednoczesnie do boku (korekcja szpotawosci). Odlam blizszy zmienia wiec swoje polozenie jedno¬ czesnie w dwu plaszczyznach, powodujac prawidlowe centrowanie glowy kosci udowej w panewce, zas odlam dalszy, czyli cala konczyna jest obracana przez operatora wokól wlasnej osi. Stad nazwa osteotomii - trójkierunkowa lub trójplaszczyznowa.148 984 3 Wprowadzenie czesci szyjkowej plytki do szyjki kosci udowej eliminuje wszystkie trudnosci pomiarów sródoperacyjnych, gdyz kolejny etap - typowe zespolenie czesci trzonowej plytki z koscia udowa niejako automatycznie koryguje deformacje. Zastosowanie zas typowego aparatu docisko¬ wego eliminuje koniecznosc stosowania gipsu. Zabiegjest technicznie prosty, skuteczny i mozliwy do wykonania w warunkach kazdego oddzialu ortopedycznego.Zastrzezenie patentowe Plytka korekcyjno-stabilizujaca do leczenia operacyjnego mlodzienczego zluszczenia glowy kosci udowej, znamienna tym, ze posiada ramie (1) szyjkowe i ramie (2) trzonowe, usytuowane wzgledem siebie pod dwoma katami lezacymi w róznych plaszczyznach, zaleznymi od wielkosci deformacji i wynoszacymi od 130 do 170 stopni, przy czym ramie trzonowe (2) posiada lukowate wygiecie w plaszczyznie poprzecznej i zaopatrzone jest w otwory (4) i otwór podluzny (5), nato¬ miast ramie szyjkowe (1) w miejscu laczenia ramion posiada otwór (3) dla sruby blokujacej i jest zagiete w kierunku powierzchni wkleslej ramienia trzonowego (2), a ponadto, w przekroju poprze¬ cznym jest wygiete pod katem zblizonym do prostego, tworzac katownik równoramienny, zas wygiety bok ramienia szyjkowego (1), w miejscu laczenia ramion, posiada wyprofilowania (8) stanowiace zaczep dla pobijaka.Fig. 1 Fig.2148984 Fig. 3 Fig.4 Pracownia Poligraficzna UP RP.Naklad 100 egz.Cena 1500 zl PL