Niniejszy wynalazek dfcrtyczy budowy urz^/dzenia, wykazujiacejgo sizybkosc jazdy wozów silnikowych, przyczem. kazde zwiek¬ szenie lu(b znmiejiszenie sie szybkosci jiazdy jest widocznie dla prowadzacego i kieru¬ jacego sie wedlug nidh kierowcy, jak rówr niez uwidocznione jest na przodizie i tyk wozu. Powyzsze unzadlziemie nadaje sie zwlaszcza ido tegjo irodzaju aparatów, w których zastosowane sa regulatory, pra¬ cujace wskutek dzialania isily odsrodko¬ wej. Takie regulatory skladaja sie zwykle z ciezarków, zawieszonych na sprezynach, których konce przymocowanie sa do pier¬ scieni, przesuwajacych sie wzgledteni sie¬ bie na wale obracanym prziez urzadzenie napedne wozu, a wprawiajacych wskutek tego w ruch urzadzenie wskaznikowe.Wszystkie powyzsize pieirsciiemiie pracuja symetrycznie i oddizialywwja poslednio na styki, przyczem uzywane zwykle w takich urzadzeniach plaskie sprezyny wskutek stalych zmian szybkosci ich ruchu traca elastycznosc, co powoduje pekniecia spre¬ zyn.Niniejszy wynalazek usuwa powyzsza wade przez umieszczenie ciezarów bezpo¬ srednio pomiedzy szynami, doprowadzaja- oemi prad, a stykami odbiorczemu w ten sposób, ze ziarówmo lampy, jiak irówmiez i urzadzenia rejesrtrujace, zalaczone w ob¬ wód lamp, uruchomiane sa bezposrednio przez ciezarki, priayoziem te ostatnie wy¬ chylaja isie niesymetrycznie, gdyz dzialaja na ispirailne sprezyny o równiej sile odporni, chnonione od przeciazenia przez odpowied¬ nie tuleje irozstawne.Zaleta powyzszego wskaznika szybko-sci jest to, ze ulatwia on orjentowanie sie w iSizybk^^^ai^^^jg^ nietylko kierowcy danego wozu, ale równiez przechodniów i policji* dzieki czemu ruch kolowy moze byc przyspieszony, gdyz kierowca widzac szybkosc, z jaka jedzie wóz,, poprzedzaja¬ cy go liub jadacy naprzeciw, czy tez mija¬ jacy go, moze szybciej prowadzic swój wóz.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania wynalazku, a mianowicie: fig. 1 przedstawia podluzny przekrój apa¬ ratu wlaczajacego, fig. 2 — iprzekrój cie¬ zarów stykowych; fig. 3 — ciezar stykowy, widziany w kiedrunku strzalki na figi. 2; fig. 4 — widok boczny ciezarka stykowego; fig. 5 — widok ^góry tegoz; fig. 6 — siec polaczen z lampami i urzadzeniem wskaz- nikowem w widoku od przodu bez pokry¬ wy; fig. 7 — lampy i urzadzenie rejestru¬ jace, widlziaine zboku.Urzadzenie wskaznikowe sklada sie z aparatu nadawczego fig, 1—6, zródla elek¬ trycznosci fig. 6 i aparatu rejestrujacego fig 6 i 7. Aparat nadawczy czy wlaczajacy sklada sie z oslony /, w której umieszczo¬ ny jest w lozyskach kulkowych 3 wal obro¬ towy 2, polaczony i napedzany gietkim wa¬ lem wozu silnikowego. Na wale 2 osadzo¬ na jest czesc nosnia 4, ma której ramionach 5 i 6, od strony wewnetrznej uimieszicizane sa szyny 7, doprowadzajace prad, i -styki 8, osadzone w plycie izolujacej 9 i talei 10.Pomiedzy ramionami slizgaja sie ciezarki stykowe 1U na zewnetrznej staonie ramion 5 i 6 znajduja sie zaciski 54 dla doplywu pradu i zaciski 12 dla odjplywu pradu.Ciezarki stykowe 11 nasuniete sa na dwa drazki 13, zamocowane w czesci no¬ snej 4, wobec czego nie moga sie obracac ma idrazkach, przyczem przesuniecia sie .ich nazewnatrz ograniczone sa izapomoca spre¬ zyn 14, 15, wsufnietyoh na .drazki 13. Po¬ miedzy i^prezynami osadzone sa tuleje roz- stawcze 16. Sprezyny 14, 15 dobrane sa oddzielnie dla kazdego ciezarka w ten spo¬ sób, ze ciezarki moga w roznym stopniu przesuwac sie podczas biegu wozu, sto¬ sownie do sily odpoiru sprezyn, przyczem dzialanie sprezyn jest -kolejne. Najpierw pod dzialaniem sily odsrodkowej ciezarek 11 wprawia w ruch sprezyne 14, potem 15.W celu otrzymania mozliwie malej siredmi- cy urzadzenia, ciezarki stykowe 11 zacho¬ dza sweani wystepami do odpowiednich wglebien w osadzie 4, a sprezyny 14 i tu¬ leje rozstawne 16 — do wglebien w cie- zaricach 11. W sirodku kazdego ciezarka 11 umieszczone sa w izolacyjnej oslonie 17 sprezynujace styki poslizgowe 18. Na konce drazków 13 wkrecone sa nakretki 19, wyposazone w tuleje razstawcze i po¬ siadajace wyciecia, do których wchodzi listwa tarczy podkladkowej 20, która za¬ pobiega odkrecaniu sie nakretki w czasie pracy aparatu. Ponizej czesci osadowej 4 na wale 2 zamocowany jest beben izoluja¬ cy 21, na którym osadzone sa pierscienie poslizgowe 22s 23, 24 i 25 dla odpowied¬ nich styków odbiorczych 26, 27, 28 i 29, zamocowanych w oslonie /. Pmzewodinik 30, doprowadzajacy prad, laczy pierscien poslizgowy 22 z szyna 7. Pierscienie 23, 24, 25 polaczone isa przewodnikami 31, 32, 33 z odpowiedniemu zalacznikami 12 do od¬ prowadzania pradu. Pirad napedowy po¬ bierany jest z barterji akumulatorowej wo- ziu lub dlynamo maszyny 34, do której wla¬ czone jest równiez urzadzenie (rejestruja¬ ce, polaczone przewodnikami 35, 36, 37 z aparatem wlaczajacym.Urzadzenie rejie(s]tiiiujiace sklada sie z dwóch bebnów 38 i 39, na których przewi- jiany jest pasek papieru (niepokazany) w ten sposób, ze papier,, odwijajac sie z beb¬ na 38, nawija sie na beben 39. Beben 39 u- ruchomiany jest przez wzbudzenie cewki 40, skladajacej sie z trzech ilulb wiecej od¬ dzielnych uzwojen, stosownie ido liczby grup lamp, przyczeim rdzen zelazny 41 zo~ stzije wiecej lufo mniej podnoszony przez prad danej grupy lamp, wlaczonej stosow- — 2 -nic do szybkosci, z jiaka jedzie wóz. Rdzen 41 zapomoca drazka i kólka zapadkowego uruchomia luzno osadzone na osce 45 kola zebate stozkowe 42, 43 w ten sposób, ze przy podnoszeniu sie rdzenia 47 zaczepio¬ ne zostaje kolo zebate 42, podczas gdy ko¬ lo 43 olbracia sie swobodnie. Parzy przesu¬ waniu sie rdzenia 41 wdól zaczepione zo¬ staje stozkowe kolo zebate 43, a kolo 42 obraca sie swobodnie. Wskutek takiego dzialania ukladu kól stozkowych i rdzenia 41 stozkowe kolo zebate 44, a wiec i zla¬ czony z tern kolem na stale bebem 39 obra¬ caja sie stale w jednym i tym samym kie¬ runku przy wszystkich przesunieciach sie rdzenia 41. Na osce 45, na która nasuniete sa stozkowe kola zebate 42 i 43, przymo¬ cowana jest osiadla 46 piórka 47, które do¬ ciskane jest ido papieru na (bebnie przez sprezyne 48 i sluzy do zapisywania na tym pasku papieru szybkosci jiazdy wozitL.Na piórku 47 zawieszony jest ciezarek, który przy gwaltownem zderzeniu sie wo¬ zów lub w innym podobnym wypadku po¬ ciaga piórko, przyczem to ostatnie przebi¬ ja w papierze dziurke, zaznaczajac w tein sposób szybkosc, z jaka jechal wóz w chwi¬ li zderzenia. Podkladka 49 dla papieru po¬ siada pionowe wglebienie, umozliwiajace przebicie papieru przez piórko 47. Do na¬ pinania paska papieru sluzy sruba reczna 50 u dolu bebnia 38, a do przytrzymywania sprezyna i tarcza hamulcowa.Dzialanie [urzadzenia w czasie jazdy wozu jest nastepujace.Aparat pozostaje w spoczynku aiz do chwili rozwiniecia szybkosci równeij 20 kim na godzine. Jezeli szybkosc jazdy wzrasta, ciezary stykowe 11, wskutek dzialania sily odsrodkowej,, przesuwaja sie po drazkach 13 i stykaja sie kollejno ze stykami odbior- czemi 8, wskutek czego na przodzie, ztylu i na desce rozdzielczej przed kierowca za¬ palone zostaja te same grupy lamp 51, 52, 53, a poza tern wzbudzone zostaje dziala¬ nie cewki 40 urzadzenia rejestrujacego, zaleznie lub niezaleznie od lamp (stosow¬ nie do tego, jaki rodzaj polaczen zostal u- zyty: szeregowe, równolegle, czy mieszane).Znaki swietlne dostosowane sa do przepi¬ sów ruchu kolowego, a wiec, mp., przy szybkosci od 20—40 km na godz swiatlo jest zielone, swieca sie lampy 51; przy szybkosci 40—42 km swieca sie dwa ro¬ dzaje lamp 51 i 52, swiatlo zielone i zólte; przy 42—60 km szybkosci — lampy 52, swiatlo zólte; przy 60—65 km —- lampy 52 i 53, swiatlo zólte i niebieskie, a przy szybkosci powyzej 65 km swieca sie tylko lampy 53, swiatlo niebieskie.Np., przy polaczeniu szeregowem, gdy wóz jedzie z szybkoscia wieksza, anizeli 20 km/godz, prawy ciezarek stykowy 11 (fig. 1) przesuwa sie tak daleko w prawo, ze istyk 8 zostaje polaczony z szyna 7. Wte¬ dy prad przeplywa z baterji lub immeigo zródla pradu 34 do pierscienia slizgowegp 22, stad przez przewodnik 30 do szyny sty¬ kowej 7, prz&z styki 18 ciezarków 11 do styku 8, który polaczony jest przewodni¬ kiem 31 z pierscieniem slizgowym 23, po¬ czerni prad plynie przez pierscien slizgowy 23 i styk 27 przez przewodnik 35 do cewki 40, a stad do lampy 51, znajdujacej sie na idesce rozdzielczej przed kierowca, po- czem zpowrotem do szpuli 40 i dalej do lamp 51 zprzodu i ztylu wozu, a stamtad zpowrotem db zródla pradu 34. A wiec wzbudzenie cewki 40 zostaje uskutecznio¬ ne wtedy, gdy prad przeplywa przez po¬ jedyncze grupy lamp,, wlaczanych odpo¬ wiednio do szybkosci, z jaka wóz jedzie, przyczem rdzen zelazny 41 zostaje wcia- gjniety przez pierwszy obwód pradu na cewce, wskutek czego uruchomione zosta¬ je równiez urzadzenie rejestrujace. Poza tern zapalone zostaja wszystkie lampy 51.Prad plynie w ten sam sposób i przy wiek¬ szych szybkosciach jazdy, jedynie tylko ciezarki stykowe 11 przesuwaja sie do in¬ nych ustawien stykowych, wskutek czegp zalaczony zostaje idrugi stopien uzwojen — 3 —cewki 40, i rdzen 41 zostaje podniesiony jeszcze wiecej, przyczem kpa grupa laimp zostaje wlaczona. Przy zimniejs&aniu sie szybkosci jazdy zmiany w polaczeniach za¬ chodza w odlotnym porzadku.Nalezy zaznaczyc, ze ciezarki stykowe // mozna dioretguilowae do innych granic zmian szybkosci i £e pomiedzy posziczegól- nemi stopniami nie zachodza zadne waha¬ nia sie sygnalów swietlinycjh^ tak, ze przy raz nastawionym aparacie notowania jego w obrebie dameigo stopnia szybkosci beda zawsze jednakowe. Zamiast dwuramlennej czesci osadowej 4, mozna stosowac trzy, cztery lub wieloraimieiiine czesci z trzema, czterema luib wiecej ciezarkami stykowemi, z których kazdy nastawiony ^ostaje na pe¬ wien stopien Jszybkosci, PL