Wynalazek dotyczy instalacyjnego wy¬ lacznika przerzutnego. Narzad lacznikowy takiego wylacznika stanowi badz dzwignia obrotowa, badz tez cialo, osadzone bezpo¬ srednio na sprezynie, przerzutnie uilozy- skowanej, i wahajace sie tam i zpowro- tem po kolisto wygietej prowadnicy, u- tworzonej z podstawy wylacznika, lub wreszcie stiwak z materjalu izolacyjnego, zaopatrzony w przewodzace czesci styko¬ we. Te rózne irodzaje wylaczników prze- rzutnych posiadaja zazwyczaj sprezyne, zapobiegajaca zatrzymywaniu sie narzadu lacznikowego w polozeniu posredniem.Znane sa równieiz wylaczniki przerzut- ne, zaopatrzenie w suwak z materjalu izo¬ lacyjnego, poruszajacy sie tam i zpowro- tem, oraz w mechanizm sprezynowy. W wylacznikach tych dziala pewna sprezy¬ stosc suwaka w stosunku do szczególnie do tego przystosowanej podstawy wylaczni¬ ka, iruich izais uchwytu ura^amiiajacieigo jest przekazywany na suwak bezposrednib, to je^t bez posrednictwa sprezyny. Mostek kontaktowy suwaka rozposciera sie przy- tem ponad czolowa strona suwaka.Celem wynalazku jest wykonanie in¬ stalacyjnego wylacznika przerzutnego o zwiekszonej znacznie sprawnosci wlacza¬ nia w stosunku do znanych wylaczników, wskutek czego wylacznik ten daje sie np. zastosowac takze i w tablicach rozdziel¬ czych do wylaczania wiekszych mocy, wzglednie przy zastosowaniu do danej mocy, przy jakiej ma pracowac, moze po¬ siadac wymiary mniejsze, niz znane wy¬ laczniki przerzutne. Puszka wzglednie skrzynia wylacznika winna byc zabezpie-czona w sposób niezawodny od zetkniecia sie z czesciami, znaj dujacemi sie pod na¬ pieciem;»wylacznik |foVinien byc stosowa¬ ny, bez koniecznosci dokonywania w nim wielkszych zmian, nietylko jako jednobie- gunowy, lecz takze jako dwu lub wielo- biegunowy.Cel ten osiaga sie dzieki ponizej przy¬ toczonej budowie wylacznika. Jako narzad kontaktowy stosuje sie suwak izolacyjny, zaopatrzony w ruchome, lacznikowe cze¬ sci kontaktowe i umieszczotiy ruchomo w zlobku prowadnicizym podstawy wylacz¬ nika. Umiejscowione czesci kontaktowe sa umieszczone w bocznych sciankach zlob¬ ka, sluzacego do osadzenia w nim suwaka izolacyjnego. Mechanizm skokowy zawie¬ ra sprezyn^, która jest umieszczona w ta¬ ki sposób miedzy rekojescia i suwakiem izolacyjnym, ze szybkosc wytworzonego przezen skokowego ruchu suwaka jest niezalezna od szybkosci, z jaka porusza¬ na jest (rekojesc wylacznika.Przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na rysunku. Cyfra 1 ozna¬ czona jest dzwignia robocza, osadzona w lozyskach w otworach 2 koziolków lozy¬ skowych 4 przymocowanych do podstawy 3. Sprezyna mechanizmu skokowego skla¬ da sie z plaskich sprezyn 5, zaczepiaja¬ cych o scianki wglebienia 6 suwaka lacz¬ nikowego 7. Cyfra 8 oznaczony jest zlo¬ bek podstawy izolacyjnej, sluzacy do u- « mieszczenia w nim suwaka, W otwforze 9 suwaka umieszczone sa dwie kulki 10 któ¬ re pod dzialaniem nacisku sprezyny 11 za¬ czepiaja o brzegi rowków 12 podstawy i zaciskaja suwak w kazdorazowem jego polozeniu fconcowem. Umiejscowione cze¬ sci kontaktowe 13 i 14 sa umieszczone w wycieciach bocznych scianek zlobka & Liczba 15 oznaczono przymocowany do su¬ waka 7 pasek metalowy, laczacy przewo¬ dzac© ze soba czesci kontaktowe 13 i 14 w polozeniu wlaczenia. Calosc jest przykry* ta pokrywka 16* Jezeli dzwignia 1 zostaje przelozona, wówczas ruch suwaka opóznia sie po¬ czatkowo wzgledem ruchu rekojesci lacz¬ nikowej. W chwili zas, gdy napiecie spre¬ zyny 5 przezwyciezy opór spustowy, wy¬ twarzany zapomoca sprezyny 11, nastepu¬ je wylaczenie, wskutek czego pret laczni¬ kowy przesuwa sie nagle w drugie polo¬ zenie koncowe.Przy wylaczaniu czesc izolacyjna su¬ waka lacznikowego 7 slizga sie miedzy czesciami kbntaktowemi 13 i 14 podstawy wylacznika. Oprócz tego powierzchnia stykowa paska metalowego 15, osadzone¬ go na suwaku, slizga aie tuz przy bocznych sciankach zlobka z matenjalu izolacyjne¬ go. Na czesci kontaktowe podstawy, jak równiez i na miejsca kontaktowe narzadu lacznikowego dzialaja znane narzady do gaszenia luku, stosowane np. w wylaczni¬ kach obrotowych. Narzajdy, gaszace luk, ocieraja sie pó wylaczeniu, po dopiero co oddzielonych od siebie czesciach kontak¬ towych i tern samem utrudniaja powstanie luku swietlnego. W wylaczniku wedlug wynalazku dzialanie to osiaga sie bez sto¬ sowania dodatkowydh urzadzen. Trwanie luku jestt utrudnione takze i dzieki temu, ze czesci kontaktowe suwaka nie rozpo¬ scieraja sie na waskich powierzchniach czolowych, znajdujacych sie podczas ru¬ chu zprzodu lub ztylu. Zapobiega sie wsku¬ tek tego powstawaniu wolhej przestrzeni powietrznej miedzy czesciami kontakto- wemi podstawy i suwaka i tern samem wy¬ klucza powstawanie luku swietlnego w szerokich granicach. Zaleca sie takie wy¬ konanie, aby, zgodlnie z przykladem, przed¬ stawionym na rysunku, cialo izolacyjne znajdowalo sie jeszcze (po dojsciu do o- slatecznego polozenia wylaczenia) miedzy przynaleznemi czesciami kontaktowemi podstawy i oddzielalo je od siebie.Powyzej wyjasnione dzialanie suwaka lacznikowego, korzystne pod wzgledem gaszenia luku, powstajacego przy wlacza- — 2 —niu i wylaczaniu, moze byc jednakze wy¬ korzystane jedynie wtedy, jezeli wedlug wynalazku zwracac uwage na to, aby za¬ równo wylaczanie jak i wlaczanie odby¬ walo sie zawsze z dostateczna szybkoscia i nie moglo byc opózniane z przyczyny nieprawidlowego obslugiwania lub zatrzy¬ mania rekojesci. Jezeli mianowicie szyb¬ kosc suwaka 7 zostala zmniejszona lub tez suwak ten byl zatrzymany w pbloze- niu posredniem, w którem powstaje luk swietlny lub nadmierne nagrzanie po¬ wierzchni kontaktowych, to nastapic moze uszkodzenie wylacznika i zmniejszenie je¬ go sprawnosci. Poniewaz jednak wlaczar nie i wylaczanie odbywa sie zawsze szyb¬ ko i skokami, mozna przeto wylacznik we¬ dlug wynalazku obciazac podczas pracy az do optimum, jakie tylko mozna osia¬ gnac; stad wynika nadanie wylacznikowi znacznie mniejszych wymiarów, niz do¬ tychczas, wzglednie wieksze obciazanie go przy zwyklych jego wymiarach.Dzieki zastosowaniu suwaka, slizgaja¬ cego sie prostolinijnie, oraz mechanizmu skdkowego, dzialajacego zupelnie nieza¬ leznie od suwaka, wylacznik moze byc sposobem prostym wykonany równiez ja¬ ko wielobiegunowy. W tym celu nalezy su¬ wak zaopatrzyc w wieksza liczbe mostków kontaktowych, wzglednie zastosowac dluz¬ szy suwak o wiekszej liczbie biegunów.Pozostala budowa wylacznika, zwlaszcza jego mechanizm skokowy moga pozostac te same. Poniewaz sprezyna skokowa dzia¬ la tylko miedzy rekojescia i suwakiem, nie zas miedzy czescia mechanizmu i pod¬ stawa izolacyjna, prlzeto unika sie szko¬ dliwych wplywów szybkosci wlaczania i wylaczania.Wskutek zastosowania sprezynowego mechanizmu skokowego, zaczepiajacego o cialo izolacyjne suwaka, zapewniona zo¬ staje daleko idaca ochrona przed poraze¬ niem pensonielu igbsluigjujajcieigo: caly me¬ chanizm skokowy nie styka sie z czescia¬ mi, bedacemi pod napieciem, nawet wte¬ dy, gdy izolacja rekojesci jest uszkodzona i mozna dotknac z zewnatrz metalowe cze¬ sci, przynalezne do mechanizmu skoko¬ wego. PL