Wynalazek dotyczy takich przenosnych przyrzadów do wiercenia, szlifowania, gwintowania i podobnych prac, napedza¬ nych zapomoca silnika elektrycznego, w których pewnej czesci przyrzadu, np. glo¬ wicy narzedzia roboczego, nadaje sie ruch obrotowy zapomoca sprzegla, umieszczo¬ nego miedzy zródlem napedu i wzmianko¬ wana powyzej czescia, przyczem na te czesc przenoszony jest zmienny moment obrotowy.Sprzeglo jest wedlug wynalazku wy¬ konane w ten sposób, ze przenosi na nape¬ dzana czesc narzedzia roboczego momen¬ ty obrotowe, dzialajace naprzemian w oby¬ dwóch (kierunkach tak, iz najwiekszy mo¬ ment, oddzialywajacy w jednym kierunku jest wiekszy, niz najwiekszy moment ob¬ rotowy, oddzialywajacy w kierunku od¬ wrotnym. Sprzeglo powyzsze moze byc przytem wykonane w ten sposób, ze prze¬ cietna wartosc momentu obrotowego, dzia¬ lajacego w jednym kierunku jest równiez wieksza, niz przecietna wartosc momentu obrotowego, dzialajacego w kierunku od¬ wrotnym.Gdy momentowi obrotowemu, napedza¬ jacemu pewna czesc narzedzia roboczego stawia opór moment przeciwdzialajacy, odpowiadajacy pracy, wykonywanej tern na¬ rzedziem, to napedzajacy moment obroto¬ wy, przenoszony okresowo na te czesc na¬ rzedzia i dzialajacy w jednym kierunku, winien byc dobrany tak, aby byl wiekszy, niz moment przeciwdzialajacy, podczas gdy moment napedzajacy, przenoszony na te czesc narzedzia i dzialajacy w kierun¬ ku odwrotnym, winien byc mniejszy, nizmometit pr^ciWdzialajacy w tym kie- Wslkiliek fegó napedzana czesc narze¬ dzia jest poddana dzialaniu wielkich mo¬ mentów napedzajacych, dzialajacych w ciagu krótkich olkresów czasu z krótkiemi przerwami.W razie zastosowania wynalazku ni¬ niejszego, np. w przyrzadach do wierce¬ nia, fryzowania, szlifowania, dociagania nakretek, srub lub tym podobnych czyn¬ nosci, czesc narzedzia roboczego, nape¬ dzana silnikiem, jest poruszana zmiennym momentem obrotowym, niejednakowym w róznych okresach czasu; zmiennosc tego momentu jest dobrana tak, aby najwyzsza wartosc momentu obrotowego, przenoszo¬ nego na narzedzie robocze (np. wiertlo) i dzialajacego w jednym kierunku (kierun¬ ku roboczym), byila wiejksza od momentu przeciwdzialajacego, podczas gdy najwiek¬ sza wartosc momentu obrotowego, przeno¬ szonego w kierunku odwrotnym, dobiera sie tak, aby byla mniejsza lub najwyzej równa momentowi przeciwdzialaj acemu (np. momentowi tarcia), oddzialywaj ace¬ mu w tym kierunku na narzedzie robo¬ cze.Wskutek tego okresowego dzialania momentu obrotowego, srednia wartosc momentu obrotowego, wytwarzanego zapo- moca silnika, i moment obrotowy, przenie¬ siony na odnosna czesc narzedzia robocze¬ go, sa równe sobie, dzieki czemu niema potrzeby doprowadzania dodatkowego mo¬ mentu obrotowego, co ma zwlaiszcza duze znaczenie w przyrzadach przenosnych.Wedlujg wynalazku niniejszego pracownik, trzymajacy przyrzad, przejmuje tylko mo¬ ment obrotowy silnika, nie potrzebuje na¬ tomiast rekoma przejmowac czesci momen¬ tu reakcji, ijak to dzieje sie np. przy sto¬ sowaniu znanych wiertarek przenosnych, w których wiertlo jest obracane zapomoca przekladni zebatej i wykonywa mniejsza liczbe obrotów, niz silnik napedzajacy.Rysunek uwidocznia kilka przykladów wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia w przekroju po¬ dluznym przenosna wiertarke, wykonana wedlug wynalazku niniejszego; fig. 2 — przekrój tejze wzdluz linji //—// na fig. 1, fig. 3 i 4 podobne przekroje innych odmian wykonania wynalazku, a fig. 5 — przekrój wzdluz liniji VI—VI na fig. 4.W oslonie 1 wiertarki (fig. 1), zaopa¬ trzonej w uchwyt 2, miesci sie stojan 3 silnika elektrycznego, któreigo wirnik 4 jest umocowany na walku 5, osadzonym obro¬ towo w oslonie 1. Walek 5 jest polaczony z tarcza 6 lub tworzy z nia jednolita ca¬ losc. W tarczy 6 umieszczona jest pewna liczba krazków lub ciezarków 7, prowa¬ dzonych zapomoca czopów 12 i irowków 11 w ten sposób, iz krazki te moga przyblizac sie lub oddalac od walka 5. Krazki lub ciezarki 7 sa otoczone obrotowym bebnem 8, zaopatrzonym w uchwyt 9 do zamoco- wywania narzedzia roboczego oraz w po¬ wierzchnie 10, wspóldzialajaca z krazka¬ mi 7 i uksztaltowana tak, ze krazki 7 przekazuja podczas obracania sie walu 5, napedzanego zapomoca silnika 3, 4, beb¬ nowi 8, a przez to i uchwytowi 9, przery¬ wane, dzialajace w jednym kierunku mo¬ menty obrotowe, których najwyzsze war¬ tosci sa wieksze od wartosci momentu ob¬ rotowego, wytwarzanego zapomoca silr nika.Wedlug fig. 2 kazda polówka po¬ wierzchni 10 zawiera czesc 10', w której powierzchnia ta oddala sie od walka 5 w kierunku obwodu i w kierunku ruchu wskazówki zegara, oraz czesc 102, w któ¬ rej powierzchnia ta zbliza sie do walka 5 równiez w kierunku ruchu wskazówki ze¬ gara. Przytem czesc 10' powierzchni 10 moze zajmowac znacznie wieksza czesc obwodu, niz czesc 102. Najwieksza war¬ tosc momentu obrotowego, przenoszonego na beben 8, jest zalezna od stosunku dlu¬ gosci czesci 10' i 102 powierzchni 10. — 2 —Przyklad wykonania wynalazku, przed¬ stawiony na fig. 3f rózni sie od przykladu wykonania wedlug fig. 1 i 2 tylko tern, ze rowki prowadnicze 11, przewidziane w tarczy, w których przesuwaja sie czopy krazków 7, ;sa uksztaltowane nieco luko¬ wo, a nie prosto, jak to uwidoczniono na fig. 112. We wszystkich odmianach wy¬ konania wynalazku rowki 11 sa rozmie¬ szczone skosnie w stosunku do srednicy tarczy 6 w celu zmniejszenia uderzen czo¬ pów prowadniczych 12 krazków 7 o scian¬ ki rowków, gdy krazki sa przesuwane ku walkowi 5 podczas przenoszenia przery¬ wanych momentów obrotowych ha beben 8.W przykladzie wykonania wedlug fig. 4 krazki sa osadzone w ramionach 13, umo¬ cowanych obrotowo na walku 5 zapomoca- czopów 14.Dzialanie opisanego powyzej sprzegla jest oparte na tern zalozeniu, ze przeno¬ szenie momentów obrotowych na beben 8 uskutecznia sie zapomoca sily odsrodko¬ wej. Nie jest to jednak niczem wyróznia- jacem wynalazek niniejszy, poniewaz ta¬ kiez wyniki osiagnac mozna równiez przez wykorzystanie innych sil, np. sily sprezyn lub sily ciezkosci. Istotne jest tyilko to, ze najwyzsza wartosc przenoszonego okreso¬ wo momentu obrotowego jest wieksza od przecietnego momentu obrotowego, wy¬ twarzanego zapomoca zródla napedu, wo¬ bec czego osiaga sie okresowe przezwycie¬ zanie momentu przeciwdzialajacego, wiek¬ szego od momentu, który zródlo napedu moze stale przezwyciezac* Sprzeglo, wy¬ konane wedlug wynalazku, jest bardzo nie- zlozone, zawiera nieliczne tylko czesci ru¬ chome i nie posiada zadnych kól zebatych, zapadek lub innych, latwo niszczacych sie czesci skladowych. PL