Wynalazek dotyczy urzadzenia do stwierdzania odchylenia od pionu otworu wiertniczego podczas wiercenia. Takie od¬ chylenie zostaje rozpoznane, przyczem u- kosnie wiercony otwór wiertniczy moze byc znowu doprowadzony do kierunku piono¬ wego.Wedlug wynalazku urzadzenie posiada przyrzad alarmowy,, poruszany zapomoca napedu, oraz regulator, który przy odchy¬ leniu od pionu przewodu wiertniczego zo¬ staje ustawiany przy pomocy wahadla we wlasciwem polozeniu. Sam przyrzad alar¬ mowy sklada sie z wahliwego mloteczka z wystepem, 'zazebiajacym sie z kciukiem kólka, obracanego przy pomocy zwinietej sprezyny. Regulator, miarkujacy obrót te¬ go kólka, isklada sie z obracanego zapomo¬ ca np. sprezyny bebna z iszerokiemi zeba¬ mi oraz drazka, wychylanego zapomoca tych zebów, który zwykle przy pionowem polozeniu przewodu wiertniczego zazebia sie swoja zapadka z kciukiem kólka nape¬ dzanego, jednakze przy wychyleniu, skut¬ kiem ukosnego polozenia przewodu wiert¬ niczego, zwalnia to kólko. Na drazku znaj¬ duje sie ramie, które jest wychylane pro¬ stopadle do wychylen drazka i prawie rów¬ nolegle do bebna. To ramie, zaopatrzone w czop, jest polaczone z wahadlem zapo¬ moca szczeliny i przesuwane zostaje przez wychylenie wahadla w strone zebów ibeb-iia. Zeby ulozone sa aa bebnie w rodzaju stopnjL t^órych iSrairglGafó wzrasta stale od jedirf^|l»lft^iNl^il¥ W) drugiego. Dzieki temu wychylenie ramienia nie nastepuje, jezeli puzewód wiertniczy znajduje sie w polazeniu pionowani, jednakze gdy zdarzy isie odchylenie od pioniu tego przewodu, to za kazdym jego obrotem nastepuje przez to czeste uderzanie mloteczka w scianki przewodu, plrzyiczem mloteczek bedzie u- derzal tern czesciej, im wiecej przewód wiertniczy bedzie odchylony od pionu, przez co wskazana zostaje wielkosc kata nachylenia.Na.rysunkach fig. 1 przedstawia prze¬ krój pionowy przez przewód wiertniczy z urzadzeniem wedlug wynalazku; fig, 2 — widok urzadzenia zprzodu, a fig. 3 — wi¬ dok zboku.Oslona 15 urzadzenia zawieszona jest w przewodzie wiertniczym 16 w ten sposób, ze posiada z nim wspólna os pionowa, przyczem naokolo oslony 15 pozostaje je¬ szcze dosc miejisca, aby zamulony plyn mógl plynac wewnatrz przewodu wiertni¬ czego. Obydwa konce oslony 15 sa zamknie¬ te i zamocowane w przewodzie wiertni¬ czym, aby zapobiec wnikaniu zamulonego plynu i nie dopuscic do uszkodzenia czesci urzadzenia. Na fig. 2 i 3 oslona zamknieta jest zapomoca den 17 i 18. Oslona 15 zao¬ patrzona jest w wewnetrzne i zewnetrzne gwinty, sluzace do zasrubowania jej z ru¬ rami, umieszczonemu po obu stronach.Urzadzenie posiada przyrzad alarmowy, który sklada sie z mloteczka 19, osadzone¬ go na ramieniu 20, wahajacem sie w oslo¬ nie okolo sworznia 21. Mloteczek moze u- derzac w scianke oslony i wywolywac przez to jej drgania, a polajczony jest z przewodem wiertniczym, wiskutek czego wywoluje w nim równiez idrgania. Te drga¬ nia przenoszone sa dalej wzdluz calej dlu¬ gosci przewodu i w ten sposób daja odpo¬ wiednie sygnaly na górnym koncu przewo¬ du wiertniczego. Sprezyna 22, zamocowana miedzy ramieniem mloteczka i scianka oslony, przyciaga mloteczek ido tej scianki.Mlbtecizek posiada wystep 23, który uru¬ chomiany jest przez kciuk 24 na obwodzie kólka 25 i wychyla przez to mloteczek wbrew dzialaniu sprezyny 22. Kólko 25 o- sadzone jest na wale 26 i jest stale obraca¬ ne zapomoca sprezyny 27.Dzialanie tego kólka 25, poruszajacego mloteczek 19, regulowane jest zapomoca drazka 28, który waha sie na poziomej osi 29 i utrzymuje w odpowiedniem polozeniu kciuk 24 przy pomocy zapadki 30, umie¬ szczonej na dolnym koncu drazka 28.Dzieki temu wstrzymany zostaje obrót kólka 25, a mloteczek 19 .pozostaje nieru¬ chomy. Górny koniec drazka 28 posiada widelki 31, polaczone przegubowo z dol¬ nym koncem ramienia 32, wahajacego sie pod katem prostym do osi 29. Górny ko¬ niec ramienia 32 posiada zapadke 33, do¬ ciskana do obwodu bebna 34 zapomoca sprezyny 28a, która zamocowana jest na drazku 28. Dzieki temiu górny koniec ra¬ mienia 32 przyciskany jest do ulozonych na obwodzie bebna ze(bów 35. Beben 34 obraca sie na wale 36 w przeciwna strone do kierunku obrotu wskazówki zegara, za¬ pomoca silnikasprezynowego 37, umieszczo¬ nego w tym bebnie. Wal bebna osadzony jest w sciance oslony 15. Silnik sprezynowy 37 obraca beben, wskutek czego zeby 35 ko¬ lejno zazebiaja sie z zapadka 33, w za¬ leznosci od polozenia ramienia 32. Zeby rozmiesziczone sa na obwodzie foelbna (fig. 2), przyczem szerokosc ich wzrasta w stro¬ ne ciezarka 37'. Przez polaczenie drazka 28 z ramieniem 32 jego zapadka 33 moze zazebiac sie z jakimkolwiek zebem bebna 34, skutkiem czego podczas obracania tego bebna ramie 32 zostaje wielokrotnie wy¬ chylane, odpowiednio do liczby zebów 35.Zamocowanie ramienia 32 na drazku 28 powoduje przenoszenie wahan ramienia na drazek, dzieki czemu zapadka 30 zazebio¬ na zostaje z kciukiem 24 kólka 25. Ponie- — 2 -waz drazek 28 wychyla sie za kazdym ra¬ zem, ikiedy zapadka 33 zazebia sie z jed¬ nym z zebów 35, liczba wahan ramienia zalezna jest od polozenia ramienia 32. U- izadzenie jest tak umieszczone, ze przy kazdem wahnieciu drazka 28 kólko 25 zo¬ staje zwolnione i wykonywa calkowity obrót, przez co mloteczek 19 zmuszony be¬ dzie do uderzenia. Liczba uderzen mlo¬ teczka 19 w scianke oslony 15 jest bezpo¬ srednio zalezna, od wahniec drazka 28, po¬ niewaz zas wahniecia ramienia regulowa¬ ne sa przez zeby 35, to uderzenia mlotecz¬ ka zmieniaja sie stosownie do nastawienia drazka 32. Gdy ramie 32 jest tak nasta¬ wione, ze zapadka 33 zazebia, sie z drugim zebem, drazek 28 zostaje dwukrotnie wy¬ chylony i powoduje tern dwukrotne obró¬ cenie kólka 25, Kciuk 24 pociaga przytem dwufefotnie mloteczek 19 wbrew dzialaniu sprezyny i mloteczek uderza dwukrotnie w scianke oslony 15, wytwarzajac w ten spo¬ sób dwa sygnaly.Aby drazek 32 mozna bylo nastawiac zgodnie z katem odchylenia od pionu oslo¬ ny 15 i wywrzec przez to posrednio wplyw na mloteczek 19, przewidziany jest cieza¬ rek 3T, który, zaleznie od kata wychyle¬ nia, uderza z rozmaita czestoscia w scianke oslony. Ciezarek 37' zamocowany jest na wahadle 39, wahajacem sie na osi 38 we¬ wnatrz oslony 15, aby umozliwic niezbedne wahniecie ciezarka do polozenia pionowe¬ go. Wahadlo 39 posiada na dolnym koncu szczeline, w której slizga sie czop 40 drazka 32 i która stanowi polaczenie mie¬ dzy obu czesciami. Wahadlo wraz z cie¬ zarkiem 37* oddzialywa na ramie 32 oraz zazebia jego zaipadke 33 z jednym z ze¬ bów 35, odpowiednio do odchylenia od pio¬ nu przewodu wiertniczego 16. Przy kazdem wychyleniu wahadla 39 o jeden stopien kciuk zostaje przesuniety o odleglosc, któ¬ ra odpowiada zebowi 35. Kiedy np, cieza¬ rek 37* wychyla sie o 10° od pionu, wów¬ czas ramie 32 zazebia sie przy pomocy za¬ padki 33 z dziesieciu zebami 35. Podczas obracania sie bebna 34 dziesiec jego zebów wychyli dziesieciokrotnie drazek 28 i dzie¬ ki temu kólko 25 obróci sie dziesiec razy.Mloteczek wykona dziesiec wyraznych u- derzen, które przeslane sa dalej dzieki drganiom oslony 15 i przewodu wiertnicze¬ go 16 az do jego górnego konca i daja glosne sygnaly.Gdy urzadzenie znajduje sie w poloze¬ niu pionowem, wówczas czesci jego tak dlugo zachowuja to polozenie, jak dlugo przewód wiertniczy zajmuje polozenie pio¬ nowe i wiercenie odbywa sie dalej piono¬ wo wdól. Jednakze odpowiednio do kazde¬ go odchylenia od pionu przewodu wiertni¬ czego wahadlo 39 z ciezarkiem zajmuje zawsze pionowe polozenie, powodujac przez to posuw ramienia 32 ku bebnowi 34.Dzieki temu zapadka 33 zostaje odsunieta od wahadla i doprowadzona do jednego z zebów bebna, drazek odpowiednio wychy¬ la sie, kólko 25 zwolnione zostaje w celu obracania sie, a mloteczek zostanie wpra¬ wiony w ruch. Który z zebów 35 zazebi sie z zapadka 33, to zalezy od wielkosci wychylenia ramienia 32, to znaczy od stop¬ nia odchylenia od pionu przewodu wiert¬ niczego. Poniewaz liczba sygnalów, dawa¬ nych zapomoca mloteczka, zalezy od liczby zebów, stopien wychylenia od pionu moze byc rozpoznany z liczby uderzen, dawa^ nych zapomoca mloteczka. Podczas wier¬ cenia przewód wiertniczy obraca sie bar¬ dzo powoli i gdy wiertacz slyszy sygnaly oraz policzy liczbe uderzen podczas calko¬ witego obrotu przewodu wiertniczego, mo¬ ze on rozpoznac stopien jego odchylenia od pionu i poczynic odlpowiednie zarza¬ dzenia, aby przewód wiertniczy otrzymal znowu kierunek pionowy. PL