Jak wiadomo, fale dzwiekowe, które dochodza równolegle do osi obrotowego paraboidalnego reflektora dzwiekowego, odbijaja sie dokladnie w jego ognisku. Je¬ zeli jednak dochodzajce fale dzwiekowe tworza z osia paraboloidfii pewien kat, to wszystkie odbite fale dzwiekowe przecho¬ dza obok ogniska i tworza znana po¬ wierzchnie ogniskowa. Na powierzchni tej najwieksza gestosc fal dzwiekowych wy¬ stepuje w tym jej elemencie, który znaj¬ duje sie na odbitej fali dzwiekowej w wierzcholku paraboloidu i przytem posia¬ da najkrótsza odleglosc ogniskowa.Ta wlasnosc odbitych w wydrazonym obrotowym paraboloidzie fal dzwiekowych jest wykorzystana wedlug wynalazku jako zasada w konstrukcji odbiornika dzwieko¬ wego, w którym w znany sposób znajduje sie pewna liczba obrotowych paraboloidów, spelniajacych role reflektorów, odbieraja¬ cych dzwieki i rozdzielonych równomiernie wokolo osi prostopadlej.Wedlug wynalazku w ogniskach reflek¬ torów dzwiekowych oraz z boku ich sa u- mieszczone wskazniki impulsów dzwieko¬ wych w mozliwie jednakowych odstepach, przyczem kazdemu wskaznikowi odpowia-da pewien kie&iunek dzwieku. Fale dzwie¬ kowe, które jdochodMi tego kierunku, od- dzklywaf^lftdSf na*odpowiedni wskaz¬ nik, anizeli na inne pozostale wskazniki impulsów dzwiekowych. Gdy jako wskazni¬ ki beda zastosowane mikrofony lub tele¬ fony, to beda one wedlug wynalazku naj¬ pierw laczone wzajemnie równolegle, aze¬ by zapomoca polaczonego z niemi wskazni¬ ka impulsów pradu (oscylografu lub slu¬ chawki usznej) wskazac kazdy dzwiek, do¬ chodzacy z jakiegokolwiek jeszcze niezna¬ nego kierunku, poczerni, azeby okreslic przyblizony kierunek fal dzwiekowych, wszystkie wskazniki impulsów dzwieko¬ wych sa laczone oddzielnie po kcAei ze wskaznikiem impulsów pradu, azeby przez okreslenie najwiekszego impulsu pradu wskazac kierunek dzwieku, przynalezny odpowiedniemu mikrofonowi lub telefono¬ wi.Przedtaiiot wynalazku jest przedsta¬ wiony schematycznie na rysunku w trzech przykladach wykonania, przyczem fig. 1 przedstawia urzadzenie, skladajace sie z grupy przylegajaby|ch do siebie krawedzia¬ mi wycinków paraboloidu obrotowego z u- mieszczonemi prostopadle do ich osi mem¬ branami mikrofonów, fig. 2 — to samo w rzucie poziomym, fig. 3—urzadzenie, skla¬ dajace sie z grupy przylegajacych do sie¬ bie krawedziami wycinków polowy para- boloidów z membranami telefonów, leza- cemi poziomo lub prawie poziomo, fig. 4— to samo w rzucie poziomym, fig. 5 — urza¬ dzenie, skladajace sie z dwóch umieszczo¬ nych jedna nad druga grup czasz, których powierzchnie boczne sa wykonane jako pa- raboloidy obrotowe i których osie daja sie pochylo przestawiac; fig, 6 — to samo u^ rzadzenie w rzucie poziomym.W urzadzeniu wedlug fig. 1 i 2 na slup¬ ku 1 umieszczono obrotowo osiem wycin¬ ków paraboloidu obrotowego, posiadaja¬ cych cienkie scianki. Wycinki te zapomoca srdbki Ib moga byc przytwierdzone do tar¬ czy la, przymocowanej do slupka. W kaz- dem z osmiu ognisk F jest umieszczony mikrofon, a miedzy kazdemi dwoma sa- siedniemi ogniskami znajduja sie w jedna¬ kowych odstepach dalsze cztery mikrofony M tak, ze dokladnosc okreslenia kierunku dzwieku przy czterdziestu mikrofonach, równomiernie rozmieszczonych na calym obwodzie, wynosi: 360 : 40 = 9°. Wszyst¬ kie mikrofony sa osadzone na wspólnym pierscieniu 3, który ze swej strony jest polaczony zapomoca podpórek 4 i pretów 5 o zmiennym naciagu z wydrazonemi mi¬ seczkami. Na krawedzi tarczy la znajduje sie pozioma podztólka kolista, azeby na¬ stawic osie paraiboloidów na obrany kieru¬ nek.Stosownie do wykonania wedlug fig. 3 i 4 na slupku 1 umieszczono obrotowo z moznoscia zamocowania osiem wycinków polowy paraboloidu, których osie parabol zajmuja polozenie albo poziome (lewa po¬ lowa) albo nieznacznie wznoszace sie na- zewnatrz pod katem a (prawa polowa).Tutaj, w odróznieniu od przykladu wyko¬ nania wedlug fig. 1, membrany wskazników impulsów dzwiekowych sa tak przestawio¬ ne, ze te wskazniki znajduja sie w pla¬ szczyznie poziomej albo na powierzchni stozka, którego tworzaca jest pochylona pod katem a tak, ze one calkowicie chwy¬ taja przychodzace z góry odbite fale dzwie¬ kowe. Takze tutaj sa umieszczone wskazni¬ ki M impulsów dzwiekowych zarówno w ogniskach F, jak i z boku tych ognisk, z których kazdy odpowiada okreslonemu kierunkowi fali. O ile prócz tego chce sie tutaj okreslic kierunek wzgledem kata wzniesienia dochodzacych fal dzwiekowych to oprócz umieszczonych kolisto wskazni¬ ków impulsów dzwiekowych w punktach F i M sa jeszcze wispólsrodkowo umieszczo¬ ne dalsze grupy wskazników Af' (prawa strona fig. 3 i 4). W przykladzie wykona¬ nia wedlug fig. 1 i 2, w celu okreslenia kata wzniesienia 7 dochodzacych fal dzwieko- — 2 —wych moze byc pod mikrofonamipoprzed- niemi, w poziomej plaszczyznie osi paraboli umieiszczony dalszy pierscien 3' z mikro¬ fonami.Wedlug fig, 5 i 6 na pionowy slupek 1 sa nasuniete dwie tuleje 6, które posiadaja odlane w kierunku promieni ramiona 7, do których sa przytwierdzone reflektory dzwiekowe 8 w postaci czasz, których po¬ wierzchnie boczne maja ksztalt paraboloi- dów. Reflektory te sa zarazem polaczone z tulejami 6, zapomoca naciagnietych drazków 9. Zmieniajac dlugosc drazków 9 zapomoca zwyklej nakretki rzymskiej, mozna dowolnie zmieniac pochylenie osi reflektorów dzwiekowych. W plaszczy¬ znach prostopadlych do osi i przechodza¬ cych przez ogniska znajduja sie plytki tar¬ czowe 10, z których kazda posiada po piec mikrofonów, a z tych — jeden w ognisku i po dwa w poziomej i pionowej plaszczy¬ znie ogniskowej. Takze i tutaj kazdemu mikrofonowi odpowiada odrebny kierunek fali dzwiekowej.Polaczenie mikrofonów lub telefonów ze wskaznikiem impulsu pradu jest tego rodzaju, ze najpierw wszystkie mikrofony lub telefony sa wlaczone równolegle i za¬ pomoca wskaznika impulsu pradu stwier¬ dza sie nadejscie fal dzwiekowych z kaz¬ dego nieznanego bocznego kierunku. Na¬ stepnie kazdy z mikrofonów lub telefonów oddzielnie jest wlaczany jeden za drugim do wskaznika impulsu pradu, azeby na podstawie najwiekszego dzialania fal dzwiekowych na jeden z mikrofonów lub telefonów okreslic odpowiadajacy temu mi¬ krofonowi lub telefonowi kierunek fali.Zamiast obrotowych paraboloidów mo¬ ga byc zastosowane równiez powierzchnie kuliste, przyczem to uproszczenie nie wply¬ wa na odbicie fal. Mozna tez plaszczyzny odbicia przez zmiane ich krzywizn tak sko¬ rygowac, ze czulosc sasiadujacych z ogni¬ skami wskazników impulsów dzwiekowych jest lepsza kosztem czulosci wskazników, umieszczonych w ogjniskacii, t. j. ze wiek¬ sza liczba fal dzwiekowych uderza do wskazników sasiadujacych z ogniskami.Naturalnie, urzadzenia te moga miec zastosowanie pod woda do okreslenia przy¬ blizonego kierunku podwodnych sygnalów dzwiekowych. * Gdy na telefony umieszczone w ogni¬ skach lub z boku ich oddzialywuja impul¬ sy pradu, przychodzace z zewnatrz, to mo¬ ga byc one odbite przez reflektory jako impulsy dzwiekowe, zaleznie od polozenia oddzialywujacych telefonów, w okreslo¬ nych i obranych kierunkach lub tez we wszystkich kierumkach prawie z jednako¬ wa intensywnoscia. PL