Pierwszenstwo: 14 marca 191$ x, ^Szwecja), Wynalazek niniejszy dotyczy przyrza¬ dów do regulowania sredniego obciazenia kistalacyj elektrycznych, w których czesc instalacji wylacza sie pod wplywem dzia¬ lania amperomierza, watomierza lub przy¬ rzadu podobnego, gdy obciazenie prze¬ wyzsza pewna przepisana wartosc maksy¬ malna, ulega jednak ponownemu wlacza¬ niu w obwód zasilajacy w taki sposób, iz obciazenie instalacji naprzemian przewyz¬ sza pewna wielkosc srednia, równa prze* pisanemu obciazeniu maksymalnemu i spa¬ da ponizej tej wartosci. Uklad podobny - jest opisany w patencie szwedzkim Nr 55194 Przyjmijmy np,, ze mamy instala¬ cje mieszkaniowa, której obciazenie skla¬ da sie czesciowo z oswietlenia, a czescio¬ wo z przyrzadów -uzywajacych prad, wy¬ laczanych bez zaklócen w pewnych okre¬ sach czasu, jak to ma np. miejsce z groma- dzaoemi cieplo grzejnikami wody. Wtedy zapomoca znanego urzadzenia mozna lir trzymac obciazenie srednic ma przepisanej stalej wysokosci maksymalnej, gdy stana obciazenia, zuzywanego na oswietlenie i na uruchomienie grzejnika wtkty, przewyz¬ sza przepisane obciazenie maksymalne, a samo obciazenie oswietleniowe jest nizsze od owej wartosci. Jezeli przepisane obcia¬ zenie maksymalne wynosi K tmttów, a zu*zycie energji przez grzejnik wody V wat- tów, natenczas mozna zapomoca niniej¬ szego regulatora utrzymac srednie calko¬ wite obciazenie instalacji na .poziomie sta¬ lym, równym K wattów, dopóty, dopóki obciazenie oswietleniowe B wattów znaj¬ duje sie w granicach (K— V)^B^K Wynalazek ma na celu zmniejszenie ampUtudy perjodycizmych wahan obciaze¬ nia podczas regulowania zapomoca regula¬ tora powyzszego rodzaju, utrzymujac jed¬ noczesnie dostatecznie Sizeroki zakres re¬ gulacji, oraz rozszerzenie zakresu zasto¬ sowan znanej zasady. W tym celu czesc instalacji, wylaczana samoczynnie w razie potrzeby, dzieli sie na pewna liczbe sek- cyj, z których kazda mozna wlaczac i wy¬ laczac z obwodu. Prad, doplywajacy do sekcyj tych, ulega regulacji zapomoca lacznika, wprowadzanego wiecej niz w dwa polozenia pod wplywem miernika pradu i nadajacego sie do wywolywania stopnio¬ wego spadku obciazenia przy przeciazeniu instalacji zapomoca odpowiedniego kolej¬ nego wylaczania tych sekcyj, oraz w celu perjodycznego wlaczania i wylaczania z obwodu sekcji, wylaczonej ostatnio. Gdy czesc instalacji, wlaczana i wylaczana sa¬ moczynnie z obwodu, sklada sie z jednego tylko przyrzadu, jak np. grzejnika wody, to przyrzad ten zamiast wlaczania go lub wylaczania z obwodu zapomoca jednego ruchu wlacznika moze posiadac uzwoje¬ nie grzejne podzielone na dwie lub wiecej sekcyj wlaczanych i wylaczanych kolejno z obwodu. Gdy instalacja zawiera kilka aparatów wylaczanych perjodycznie, jak np. gromadzacy cieplo piecyk i grzejnik wody, wówczas kazdy z tych przyrzadów moze tworzyc jedna sekcje, a regulator wykonywa sie w taki sposób, iz najpierw jedna sekcja instalacji, np. grzejnik wody zostaje wylaczony przy wzroscie obciaze¬ nia oswietleniowego, a nastepnie przy dal¬ szym wzroscie obciazenia oswietleniowe-' go, wylacza sie druga sekcja, np. piec.Wynalazek opisano ponizej w zwiazku z schematem uwidocznionym na rysunku.Siec 1 zasila kilka lamp 2 oraz grzej¬ nik wody 3 i gromadzacy cieplo piecyk 4 za posrednictwem jednej z dwóch elektrod koncowych 6 i 5 i wspólnej elektrody po¬ sredniej 7 przerywacza rteciowego 8, osa¬ dzonego obrotowo na osi 9 i przytrzymy¬ wanego normalnie we wskazanem poloze¬ niu poziomem, w którem elektrody 5, 6 i 7 sa pokryte rtecia. jL lin ja glówna 1 jest polaczony ampe-. romierz, wskazujacy calkowite natezenie pradu lub watomierz o kotwicy 10, sprze¬ zonej zapomoca zazebienia z kólkiem 11 przekladni planetarnej. Kólko 12 prze¬ kladni planetarnej zazebia sie z jednej strony z kólkiem 11, któfe obrapa sie oczy¬ wiscie z szybkoscia, odpowiadajaca chwi¬ lowym wskazaniom amperomierza lub wa- tomierza, a z drugiej strony —, z kólkiem zebatem 13, napedzariem za posrednic¬ twem kólka zebatego 14 np. przez mecha¬ nizm zegarowy z szybkoscia, odpowiada¬ jaca przepisanemu obciazeniu maksymal¬ nemu. Kólko 12 przekladni planetarnej jest osadzone obrotowo na koncu ramienia, zaklinowanego na wale 15, zaopatrzonym na drugim koncu w kólko wechwytowe 16, odchylone dla prostoty w plaszczyzne ry¬ sunku, w której zazebia sie ono z zebem zapadkowym 11 na precie 1S, obciazonym sprezyna i polaczonym obrotowo z przery¬ waczem rteciowym 8. Ruchy preta 18 ogra¬ nicza zderzak 19, a opadanie przerywacza 8 — zderzak 20.Gdy suma obciazen przyrzadów 2, 3, 4, wlaczonych, jak to uwidoczniono na ry¬ sunku, w obwód jednoczesnie, przekroczy przepisane obciazenie maksymalne K, to liczba obrotów kólka zebatego 11 jest o- czywiscie wieksza od stalej liczby obro¬ tów kólka 13, wskutek czego ramie, dzwi- - 2 —gajace kólko 12 przekladni planetarnej, poczyna wirowac, obracajac wal 15 wraz z kólkiem wechwytowem 16, które przesu¬ wa wówczas pret 18 ku górze, podnoszac przerywacz rteciowy 8 z szybkoscia, pro¬ porcjonalna do róznicy miedzy obciaze¬ niem chwilowem a przepisanem obciaze¬ niem maksymalnem instalacji. Po obróce¬ niu sie walu 15 o pewien kat rtec wylewa sie z elektrody 6, wylaczajac grzejnik 3.Jezeli nastepnie to chwilowe obciazenie spadnie ponizej przepisanego obciazenia maksymalnego, to liczba obrotów kólka 11 maleje ponizej stalej liczby obrotów kólka 13, wskutek czego ramie kólka 12 prze¬ kladni planetarnej zaczyna obracac sie, obracajac kólko wechwytowe 16 w kierun¬ ku przeciwnym, wskutek czego przerywacz 8 pochyla sie ku dolowi z szybkoscia pro¬ porcjonalna do róznicy pomiedzy przepi- sowem obciazeniem maksymalnem i da- nem mniejszem obciazeniem chwilowem.Grzejnik wody 3 zostaje wówczas ponow¬ nie wlaczony w obwód, poczem regulator dziala powtórnie jak poprzednio.Jezeli jednak wylaczenie grzejnika wo¬ dy 3 nie obnizy obciazenia chwilowego po¬ nizej przepisanego obciazenia maksymalne¬ go, to przerywacz pradu 8 podnosi sie na¬ dal po wylaczeniu grzejnika 3, lecz juz wolniej, i wreszcie wylacza równiez pie¬ cyk 4, a gdy wówczas obciazenie chwilowe spadnie ponizej przepisanego obciazenia maksymalnego, powstaje stan perjodycz- ny regulatora, podczas którego piec 4 na- przemian wlacza sie i wylacza z obwodu, a grzejnik wodny 3 jest przez ten czas sta¬ le wylaczony.Podczas wywolanego przez to perjo- dycznego wlaczania i wylaczania grzejnika 3 lub pieca 4 obciazenie srednie pozostaje, rzecz prosta, na poziomie stalym, równym przepisanemu obciazeniu maksymalnemu.Gdy samo obciazenie oswietleniowe jest wieksze od przepisanego obciazenia ma¬ ksymalnego, to kólko 16 obraca sie bez przerwy w kierunku przeciwnym wska¬ zówce zegara, a zab 17 rozlacza sie pod wplywem zderzaka 19, kolejno z kazdym zebem kólka 16, zazebiajac sie z nastep¬ nym lezacym nizej zebem kólka 16.Zakres regulacji mozna podzielic na za¬ dana liczbe zakresów czesciowych zapo- moca podzielenia czesci instalacji, która mozna wylaczac perjodycznie, na odpo¬ wiednia liczbe sekcyj, oraz takiego wyko¬ nania lacznika, alby posiadal on odpowied¬ nia liczbe kolejnych polozen wylaczaja¬ cych.W razie zyczenia lacznik ten mozna wykonac tak, aby dwa lub kilka przery¬ waczy, wladzonych kazdy w oddzielny obwód, obracalo sie na jednej wspólnej osi obrotu i moglo przesuwac sie wzgledem siebie w taki sposób, aby wylaczanie cze¬ sci instalacji odbywalo sie zapomoca ko¬ lejnego przerywania rzeczonych obwodów we wlasciwym porzadku. Taka odmiana wynalazku jest kosztowniejsza od opisa¬ nej powyzej o wspólnym przerywaczu rteciowym, posiada jednak te wyzszosc, iz obwody poszczególnych czesci lub przy¬ rzadów instalacji sa oddzielone od siebie.Zamiast równoleglego wlaczania sek¬ cji instalacji, wlaczanych i wylaczanych samoczynnie z obwodu i wykonanych np. w postaci uzwojen lub oporów czescio¬ wych grzejnika wody, mozna sekcje te wlaczyc szeregowo, a wtedy kolejne wy¬ laczanie tychze (uskuteczniane w tym przypadku zapomoca krótkiego zwierania) przedstawia oczywiscie wzrost obciazenia i odwrotnie. W razie potrzeby mozna za¬ stosowac kombinacje polaczenia szerego¬ wego z polaczeniem równoleglem. PL