Przedmiotem wynalazku jest przetwornik pomiarowy, zwlaszcza do pomiaru pradu. Znany jest z ksiazki M. Kazimierowski, A. Wójcik pt. „Uklady sterowania i pomiarów w elektronice przemyslowej" WKL, Warszawa 1979 r., przetwornik impulsowy z transoptorowa separacja gal¬ waniczna, w którym zachodzi modulacja i demodulacja szerokosci impulsów. Modulator zawiera komparator, na którego wejscia podawane jest napiecie z bocznika pomiarowego i z generatora impulsów trójkatnych. Na wyjsciu komparatora jest podlaczona dioda transoptora, która impulsy o modulowanej szerokosci przenosi na drodze optycznej do fototranzystora tego transoptora, który wraz z podlaczonym do jego wyjscia filtrem dolnoprzepustowym stanowi demodulator szerokosci impulsów. Takwiec na wyjsciu tego filtru wytwarzanyjest sygnal napieciowy o wartosci sredniej proporcjonalnej do wypelnienia impulsów prostokatnych na wyjsciu transoptora oraz napiecia zasilajacego.Wada tego przetwornika jest koniecznosc stosowania dwóch oddzielnych zasilaczy stabilizo¬ wanych oraz male pasmo przenoszonych sygnalów, które jest uzaleznione od czestotliwosci nosnej napiecia trójkatnego lub piloksztaltnego oraz od czasów narastania i opadania impulsów wyjscio¬ wych transoptora. Pasmo to ograniczone jest glównie przez koniecznosc zastosowania filtru dolnoprzepustowego.Przetwornik wedlug wynalazku ma modulator polozenia impulsów z tranzystorem separuja¬ cym na swym wyjsciu i ma demodulator polozenia impulsów, który zawiera synchronizowany generator napiecia z napieciem generatora napiecia modulatora. Synchronizowany generator polaczony jest z ukladem próbkujaco-pamietajacym przez dzielnik napiecia podlaczony do suwaka potencjometru zerowania ukladu. Jedno uzwojenie wtórne transformatora polaczone jest z synchronizowanym generatorem napiecia, a drugie uzwojenie wtórne tego transformatora pola¬ czone jest z dwoma wejsciami ukladu próbkujaco-pamietajacego.Synchronizowany generator impulsów moze zawierac na wejsciu drugi tranzystor, którego kolektor polaczony jest poprzez siódmy rezystor ze zródlem stalopradowym, polaczonym równo¬ legle z kondensatorem.2 145 189 Uklad próbkujaco-pamietajacy zawiera na wejsciu tranzystory trzeci i czwarty. Emiter tranzy¬ stora trzeciego polaczony jest z katoda pierwszej diody, która polaczona jest swoja anoda z anoda drugiej diody i od katody tej drugiej diody przez rezystor trzynasty z baza siódmego tranzystora.Emiter tranzystora czwartego polaczony jest do anody trzeciej diody, polaczonej swoja katoda z katoda czwartej diody i od anody tej czwartej diody i poprzez rezystor czternasty z baza ósmego tranzystora. Kolektor trzeciego tranzystora polaczony jest z kolektorem ósmego tranzystora i z jedna z koncówek rezystora jedenastego i dwunastego. Kolektor czwartego tranzystora polaczony jest z kolektorem siódmego tranzystora i zjedna z koncówek rezystora dziewiatego i dziesiatego.Druga koncówka rezystora dziewiatego podlaczona jest do emitera piatego tranzystora, a druga koncówka dziesiatego rezystora podlaczonajest do bazy tego tranzystora piatego. Kolektor tego to tranzystora podlaczony jest do polaczonych ze soba koncówek pierwszej i drugiej diody. Druga koncówka rezystora jedenastego podlaczona jest do emitera szóstego tranzystora. Druga kon¬ cówka rezystora dwunastego podlaczona jest do bazy tego szóstego tranzystora, zas jego kolektor podlaczony jest do polaczonych ze soba koncówek diody trzeciej i czwartej. Bazy tranzystorów siódmego i ósmego polaczone sa ze soba poprzez ósmy kondensator, a takze przez polaczone szeregowo kondensatory szósty i siódmy o wspólnej koncówce uziemionej. Emitery tranzystorów siódmego i ósmego polaczone sa ze soba przez polaczone szeregowo rezystory pietnasty i szesnasty.Wspólna koncówka tych to rezystorów polaczona jest do jednej z koncówek siedemnastego rezystora, druga swa koncówka uziemionego i stanowi jednoczesnie wyjscie calego ukladu przetwornika.Uklad próbkujaco-pamietajacy odseparowany jest od synchronizowanego generatora napie¬ cia przez wtórnik modulatora. Generator napiecia modulatora polaczony jest z komparatorem poprzez czwórnik eliminujacy skladowa stala. Dzieki wyeliminowaniu z ukladu przetwornika transoptorów zwiekszona jest znacznie stabilnosc termiczna ukladu. Eliminacja filtru dolnoprze- pustowego zwieksza pasmo przenoszonych czestotliwosci.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia schemat ideowo-blokowy przetwornika do pomiaru pradu, a fig. 2 — przebiegi napiec oraz polozenie impulsów synchronizujacych i próbkujacych w ukladzie tego przetwornika.Do wejscia prostego komparatora KN podlaczony jest generator napiecia piloksztaltnego GNP przez czwórnik C1R1 eliminujacy skladowa stala, natomiast do wejscia zanegowanego tego komparatora KN podlaczony jest bocznik pomiarowy BP poprzez filtr przeciwzaklóceniowy C3R3.Wyjscie tego komparatora polaczone jest poprzez dzielnik napiecia na baze tranzystora II, w którego obwodzie kolektora znajduje sie dioda Do, rezystor R6 i uzwojenie pierwotne 1 transfor¬ matora Tr,znajdujacego sie na wyjsciu opisanego powyzej modulatora polozenia impulsu, zasila¬ nego ze zródla + Uzi, - Uzi. Jedno z uzwojen wtórnych 2 tego transformatora Trpodlaczone jest miedzy koncówki emitera i bazy tranzystora T2 wchodzacego w sklad synchronizowanego genera¬ tora napiecia piloksztaltnego SGNP. Kolektor tego tranzystora T2 polaczonyjest poprzez rezystor R7 ze zródlem stalopradowym Io polaczonym równolegle z kondensatorem C4, tworzac synchro¬ nizowany generator SGNP. Wspólna koncówka zródla Io, kondensatora C4 i rezystora R7 dola¬ czona jest do wtórnika napiecia WN, którego wyjscie polaczone jest z wejsciem ukladu próbkujaco- pamietajacego PP poprzez kondensator C2 dolaczony przez dzielnik napiecia R2, R8 do suwaka potencjometru P, które stanowia zaciski baz tranzystorów T3, T4. Emiter tranzystora trzeciego T3 polaczony jest z katoda pierwszej diody Dl polaczonej swoja anoda z anoda drugiej diody D2 i od katody tej diody D2 przez rezystor R13 z baza tranzystora T7. Emiter tranzystora czwartego T4 dolaczony jest do anody trzeciej diody D3 polaczonej swoja katoda z katoda czwartej diody D4 i przez rezystor R14 z baza ósmego tranzystora T8. Kolektor trzeciego tranzystora T3 polaczony jest z kolektorem ósmego tranzystora T8 i zjedna z koncówek rezystorówRll i R12 oraz do ujemnego bieguna zródla zasilania- Uz2, zas kolektor czwartego tranzystora T4 polaczony jest z kolektorem siódmego tranzystora T7 i z jedna z koncówek rezystorów R9 i RIO oraz z dodatnim biegunem zródla zasilania + Uz2. Druga koncówka rezystora R9 podlaczona jest do emitera piatego tranzy¬ stora T5, a druga koncówka rezystora RIO podlaczona jest do bazy tego tranzystora T5, a jego kolektor podlaczony jest do podlaczonych z soba koncówek pierwszej i drugiej diody Dl, D2.Druga koncówka rezystora Rll podlaczona jest do emitera szóstego tranzystora T6, a druga koncówka rezystora R12 podlaczona jest do bazy tego tranzystora T6, a jego kolektor — do145 189 3 polaczonych ze soba koncówek diody trzeciej i czwartej D5, D6. Bazy tranzystorów siedem i osiem T7, T8 polaczone sa ze soba poprzez kondensator C8, a takze przez polaczone ze soba kondensa¬ tory C6 i C7, o wspólnej koncówce uziemionej. Emitery tych tranzystorów T7, T8 polaczone sa z soba przez rezystory R15, R16, których wspólna koncówka polaczona jest do jednej z koncówek rezystora R17, druga swa koncówka uziemionego, przy czym koncówka ta stanowi wyjscie ukladu.Jedno z uzwojen wtórnych 2 transformatoraTrdolaczonejest do wejscia drugiego tranzystora T2 w ukladzie synchronizowanego generatora napiecia piloksztaltnego SGNP.Wtórne uzwojenie 3 tego transformatora Trpolaczone jest z wejsciem tranzystora T5, a uzwojenie 3 — z wejsciem tranzy¬ stora T6. Modulator zasilanyjest ze zródla + Uzi, - Uzi, a demodulator zlozony z synchronizowa¬ nego generatora napiecia pilokszaltnego SGNP, z ukladu próbkujacego-pamietajacego PP i wtór¬ nika napieciowego WN zasilany jest ze zródla + UZ2, — UZ2.Sygnal Uwej z bocznika pomiarowego BP oraz sygnal Ul z generatora napiecia piloksztalt¬ nego GNP przedstawione na fig. 2, podawane sa na komparator KN. W momencie komparacji pojawia sie na wyjsciu komparatora KN sygnal, który poprzez dzielnik tlumiacy R4, R5 podawany jest na tranzystor Tl powodujac jego zablokowanie. W konsekwencji tego w uzwojeniach trans¬ formatoraTrindukuja sie szpilkowe impulsy napieciowe. Impulsy te nie powoduja zadnego efektu w tranzystorach T5 i T6 ukladu próbkujacego PP, natomiast wprowadzaja w stan nasycenia tranzystor T2 synchronizowanego generatora napiecia piloksztaltnego. Kondensator C4 w obwo¬ dzie jego kolektora zostaje naladowany do napiecia zródla +UZ2 i od tej chwili rozpoczyna sie liniowy proces rozladowania kondensatora C4 poprzez zródlo stalopradowe Io. Takwiec impulsy z tranzystora Trsynchronizuja generator napiecia piloksztaltnego SGNP w obwodzie wyjsciowym.Sygnal piloksztaltny z kondensatora C4 poprzez wtórnik napiecia WN, który spelnia role separa¬ tora, podawany jest na dwójnik C2, R2. Jednoczesnie z potencjometru P, poprzez rezystor R8 podawany jest sygnal umozliwiajacy wyzerowanie ukladu. Kondensator C5 spelnia rola elementu przeciwzaklóceniowego. Sygnal piloksztaltny z rezystora R2 podawany jest na bazy tranzystorów T3, T4, stanowiacych wejscie ukladu próbkujaco-pamietajacegoPP.Zadaniem tego ukladujest zapamietac wartosc napiecia na rezystorze R2 w chwili próbkowa¬ nia i przeniescja na wyjscie ukladu. Moment próbkowania nastepuje w chwili powtórnej kompara¬ cji napiecia Uwej z bocznika Bp i sygnalu U3 generatora napiecia piloksztaltnego SGNP. Tranzy¬ stor Tl zaczyna wówczas przewodzic i powoduje indukowanie w uzwojeniach transformatora Tr impulsów U2', U2", U4 napieciowych o przeciwnych niz poprzednio polaryzacjach. Polozenie impulsów szpilkowych U2', U2" wzgledem dodatnich zboczy napiecia piloksztaltnego Ul z genera¬ tora napiecia GNP jest wyznaczone przez chwile, w której nastepuje zrównanie tego napiecia Ul z napieciem z bocznikapomiarowego Uwej. Impulsy te nie powoduja tym razem efektu w tranzystorze T2, który byl i bedzie zablokowany, natomiast wprowadzaja w przewodzenie tranzystory T5 i T2.Uzwojenie transformatora 3 i 4 steruja zródla pradowe zbudowane na tranzystorach T5 i T6.Szpilkowe impulsy pradowe plynace wskrosnie przed diode Dl zlacza baza-emiter tranzystora T3, zlacze baza-emiter tranzystora T4 diode D3 oraz szeregowe polaczenie diod D2, D5, D6, D4 powoduja przeladowanie kondensatorów C6 i C7 do napiecia o wartosci, jaka przyjmuje napiecie na rezystorze R2 w chwili przeplywu impulsów pradowych. TranzystoryT7 i T8 separuja obciazenie ukladu od pojemnosci C6 i C7, co umozliwia osiagniecie duzej stalej czasowej rozladowania tych kondensatorów.Zastrzezenia patentowe 1. Przetwornik pomiarowy, zwlaszcza do pomiaru pradu zlozony z modulatora impulsów, który zawiera generator impulsów polaczony z komparatorem napiecia oraz uklad separujacy na wyjsciu, a takze zlozony z demodulatora impulsów, znamienny tym, ze ma modulator polozenia impulsów z transformatorem separujacym (Tr)na swoim wyjsciu, a demodulator polozenia impul¬ sów zawiera synchronizowany generator napiecia (SGNP) z napieciem generatora napiecia (GNP) modulatora, który polaczony jest z ukladem próbkujaco-pamietajacym (PP) przez dzielnik napie-4 145 189 cia (R2, R8) podlaczony do suwaka potencjometru (P) zerowania ukladu, przy czym jedno uzwoje¬ nie wtórne (2) transformatora (Tr) polaczone jest z synchronizowanym generatorem napiecia, a drugie uzwojenie wtórne (3, 4) polaczone jest z dwoma wejsciami ukladu próbkujaco-pamie- tajacego (PP). 2. Przetwornik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze synchronizowany generator impulsów zawiera na wejsciu drugi tranzystor (T2), którego kolektor polaczonyjest poprzez rezystor siódmy (R7) ze zródlem stalopradowym (Io) polaczonym równolegle z kondensatorem(C4). 3. Przetwornik wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze uklad próbkujaco-pamictajacy (PP) zawiera na wejsciu tranzystor trzeci (T3) i czwarty (T4), przy czym emiter tranzystora trzeciego (T3) polaczonyjest z katoda pierwszej diody (Dl), polaczonej swoja anoda z anoda drugiej diody (D2) i od katody tej drugiej diody (D2) przez rezystor trzynasty (R13) z baza siódmego tranzystora (R7), a emiter tranzystora czwartego (T4) polaczony jest do anody trzeciej diody (D3), polaczonej swoja katoda z katoda czwartej diody (D4) i od anody tej czwartej diody (D4) i poprzez rezystor czternasty (R14) z baza ósmego tranzystora (T8), zas kolektor trzeciego tranzystora (T3) polaczony jest z kolektorem ósmego tranzystora (T8) i z jedna z koncówek rezystora jedenastego (Rll) i dwunastego (R12), a kolektor czwartego tranzystora (T4) polaczony jest z kolektorem siódmego tranzystora (T7) i z jedna z koncówek rezystora dziewiatego (R9) i dziesiatego (RIO), natomiast druga koncówka rezystora dziewiatego (R9) podlaczonajest do emitera piatego tranzystora (T5), a druga koncówka dziesiatego rezystora (R19) podlaczona jest do bazy tego tranzystora (T5), którego kolektor podlaczonyjest do polaczonych ze soba koncówek pierwszej i drugiej diody (Dl, D2), zas druga koncówka rezystora jedenastego (Rll) podlaczona jest do emitera szóstego tranzy¬ stora (T6), a druga koncówka rezystora dwunastego (R12) podlaczonajest do bazy tego tranzystora szóstego (T6), którego kolektor podlaczonyjest do polaczonych ze soba koncówek diody trzeciej i czwartej (D3, D4), przy czym bazy tranzystorów siódmego i ósmego (T7, T8) polaczone sa ze soba poprzez ósmy kondensator (C8), a takze przez polaczone szeregowo kondensatory szósty i siódmy (C6, C7) o wspólnej koncówce uziemionej, a emitery tranzystorów siódmego i ósmego (T7, T8) polaczone sa ze soba przez polaczone szeregowo rezystory pietnasty i szesnasty (R15, R16), których wspólna koncówka podlaczona jest do jednej z koncówek siedemnastego rezystora (R17), druga swoja koncówka uziemionego i stanowi wyjscie calego ukladu przetwornika. 4. Przetwornik wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze uklad próbkujaco-pamietajacy (PP) odseparowany jest od synchronizowanego generatora napiecia (SGNP) przez wtórnik napie¬ cia (WN). 5. Przetwornik wedlug zastrz. 1 albo 2 albo 3 albo 4, znamienny tym, ze generator napiecia (GNP) modulatora polaczony jest z komparatorem (KN) poprzez czwórnik (C1R1) eliminujacy skladowa stala.145189145189 Ui l m Uwej 1 Ui ' R^\J \l Uwej X \l N k, * k \- N X- N ¦^ * r\ U2' M Li mr UA LIII rn U3J Uwyi k N \ \— t k u v if r FIG. 2 Pracownia Poligraficzna IJP PRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL