Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do wykonywania ujec wód poddennych z malych i sredniej wielkosci rzek, zwlaszcza w niekorzystnych warunkach geologicznych.Dotychczas wykonywanie poddennych ujec wody, a zwlaszcza wykonywanie studni zbiorczej, ukladanie rur drenazowych jak i ich laczenie ze studnia zbiorcza, odbywalo sie przy pomocy urzadzen kesonowych. Znane i stosowane jest równiez ukladanie drenów poziomych w utworach aluwialnych metoda odkrywkowa. Znane jest takze rozwiazanie z polskiego opisu patentowego nr 96 162, do wykonywania otworów w scianach studni zbiorczej i zakladania dlawnic do osadzania rur drenazowych przy przy modernizacji i remontach obiektów istniejacych.Znane rozwiazania a szczególnie stosowanie robót kesonowych byly skomplikowane techni¬ cznie, pracochlonne i uciazliwe. Pozostale dotyczyly modernizacji obiektów istniejacych. Celem wynalazku jest uproszczenie wykonawstwa, a takze rozszerzenie stosowania ujec infiltracyjnych, glównie w zlozach aluwialnych o niekorzystnych warunkach geologicznych.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze do wykonanego przy pomocy znanych urzadzen wykopu, opuszcza sie zbiornik wodny-studnie zbiorcza w ksztalcie walca z króccami do zamoco¬ wania i uszczelnienia rur drenazowych, przy czym w dnie koryta rzeki, na przedluzeniu osi krócców i na ich glebokosci wykonuje sie, przy uzyciu znanych urzadzen poglebiarskich, lub koparki na pontonie, podwodne wykopy o przekroju trapezowym o takim nachyleniu scian bocznych, przy którym nie wystepuje osuwanie sie gruntu do wykopu, przy czym do wykonanych wykopów, za posrednictwem zespolu pontonów, ze znanymi urzadzeniami dzwigowymi, wprowadza sie zmon¬ towane rury drenazowe i zawiesza sie je nad dnem wykopu. Rury, przy uzyciu nurków, laczy sie i uszczelnia ze zbiornikiem wodnym, a nastepnie przy uzyciu znanych urzadzen wykop wypelnia sie sztucznym zlozem, skladajacym sie z jednorodnego piasku filtracyjnego, nadajac dnu koryta rzeki pierwotny ksztalt.2 144 758 Istota urzadzenia wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze urzadzenie ma zbiornik wodny, wykonany, z rury lub blachy stalowej w ksztalcie walca w którego plaszczu sa na stale osadzone krócce do laczenia rur drenazowych ze zbiornikiem wodnym, przy czym zewnetrzna czesc krócca jest zakonczona kolnierzem zlicowanym z plaszczem zbiornika wodnego, lub kieli¬ chem, przy czym rura drenazowajest laczona ze zbiornikiem wodnym pod woda przy uzyciu nurka, stosujac tradycyjne elementy zlaczne przy polaczeniu kolnierzowym i sznur smolowany przy laczeniu kielichowym, przy czym wewnetrzna czesc krócca jest zakonczona kolnierzem do moco¬ wania zasuwy odcinajacej, lub otwierajacej doplyw wody z rury drenazowej do zbiornika wodnego, przy czym w górnej pokrywie zbiornika wodnego sa wykonane luki do mocowania w nich znanych pomp glebinowych, opuszczanych w dól zbiornika przy pomocy stalych pionowych prowadnic, wykonanych wzdluz sciany wewnetrznej zbiornika wodnego, sluzace do mocowania agregatów pompowych w studni.Wykonanie ujec wód poddennych wedlug sposobu i urzadzenia zgodnie z wynalazkiem pozwala w niekorzystnych warunkach hydrogeologicznych na malych rzekach, budowac ujecia wodne bez koniecznosci lub z uproszczona technologia uzdatniania wody.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluz osi pionowej zbiornika wodnego, krócca wraz z rura drenazowa w ujeciu poddennym wody, fig. 2 - przekrój osiowy krócca z kielichem, fig. 4 - prowadnice agregatów pompowych w widoku, fig. 5 - prowadnice agregatów pompowych w przekroju poprze¬ cznym, fig. 6 - podpore agregatu pompowego w widoku z góry, fig. 7 - podpore agregatu pompowego w przekroju pionowym.Urzadzenie ujecia wody poddennej sklada sie ze zbiornika wodnego 1 z króccami 2 w plaszczu zbiornika3 do których za pomoca kolnierza 4 krócca 2 lub kielicha 5 krócca 2 sa przylaczone rury drenazowe 6. W pokrywie górnej 7 zbiornika wodnego 1, znajduja sie luki 8, w których przy pomocy podpór 9 i prowadnic 10 wewnatrz zbiornika wodnego 1 sa osadzone rozlacznie pompy glebinowe 11. Króciec 2 posiada wewnetrz zbiornika wodnego 1 kolnierz 12 do mocowania zasuwy 13 oraz na zewnatrz zbiornika wodnego 1, króciec 2 posiada kolnierz 4 lub kielich 5 do mocowania i uszczelniania rury drenazowej 6 przy pomocy kolnierza 14.Do wykonanego wykopu w dnie koryta rzeki, opuszcza sie na wczesniej ustalona glebokosc, zbiornik wodny 1 z umocowanymi na stale w jego plaszczu 3 króccami 2. Po ustaleniu polozenia zbiornika wodnego 1, mocuje sie go na stale w wykopie. Nastepnie w dnie koryta rzeki, a nawet poza jej brzegami, na przedluzeniu osi krócców 2 oraz na ich glebokosci, wykonuje sie metoda odkrywkowa podluzne wykopy o ksztalcie trapezowym. Do gotowych wykopów wklada sie rury drenazowe 6 mocujac je z króccami 2 za pomoca kolnierzy 4 i 14 oraz srub, lub przez wprowadzenie konca z kolnierzem 14 rury drenazowej 6 w kielich 5 krócca 2 i ich uszczelnieniu. Po polaczeniu rur drenazowych 6 z króccami 2, przykrywa sie je warstwa jednorodnej obsypki z grubego zwiru, a nastepnie drobnym jednorodnym piaskiem filtracyjnym.Po osadzeniu zbiornika wodnego 1, podlaczeniu do niego rur drenazowych 6 i ich zasypaniu, w lukach 8 górnej pokrywy 7 montuje sie pompy glebinowe 11. Pompy 11 montuje sie odcinkami. W tym celu zmontowany odcinek pompy 11, przy pomocy znanych urzadzen dzwigowych, opuszcza sie przy pomocy prowadnic 10 w glab zbiornika wodnego 1, do momentu oparcia górnego kolnierza zmontowanego odcinka pompy 11 o przesunieta nad luk 8 w pokrywie 7, podpore 9 agregatu pompowego. Po zmontowaniu nastepnego odcinka pompy 11 i wysunieciu spod kolnierza pompy 11, podpory 9, opuszcza sie zmontowana czesc pompy 11 w dól zbiornika wodnego 1 i tak kolejno, az do zmontowania calego agregatu pompowego. Podpora 9 sluzy do montazu, demon¬ tazu, napraw oraz mocowania rozlacznego agregatu pompowego w luku 8 górnej pokrywy 7 zbiornika wodnego 1.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wykonywania ujec wód poddennych z malych i sredniej wielkosci rzek, zwlaszcza w niekorzystnych warunkach geologicznych, znamienny tym, ze do wykonanego przy pomocy zna-144 758 3 nych urzadzen wykopu, opuszcza sie zbiornik wodny (1) w ksztalcie walca z króccami (2) do zamocowania i uszczelniania rur drenazowych (6), przy czym w dnie koryta rzeki, na przedluzeniu osi krócców (2) i na ich glebokosci wykonuje sie przy uzyciu znanych urzadzen poglebiarskich, lub koparki na pontonie podwodne wykopy w ksztalcie trapezu, o takim nachyleniu scian bocznych, przy którym nie wystepuje osuwanie sie gruntu do wykopu, przy czym do wykonanych wykopów za posrednictwem zespolu pontonów ze znanymi urzadzeniami dzwigowymi, wprowadza sie zmon¬ towane rury drenazowe (6) i zawiesza sie je nad dnem wykopu, które nastepnie przy pomocy nurków laczy sie z króccami (2) zbiornika wodnego (1), przez polaczenie kolnierza (4) krócca (2) i kolnierza (14) rury drenazowej (6) znanymi elementami zlacznymi, lub przez wprowadzenie konca (15) rury drenazowej (6) w kielich (5) krócca (2) i uszczelnienie sznurem konopnym smolowanym (16), nastepnie przy uzyciu znanych urzadzen, wykop napelnia sie sztucznym zlozem, skladajacym sie z jednorodnego piasku filtracyjnego, nadajac dnu koryta rzeki pierwotny ksztalt. 2. Urzadzenie do wykonywania ujec wód poddennych z malych i sredniej wielkosci rzek, zwlaszcza w niekorzystnych warunkach geologicznych, z automatycznym poziomowskazem reje- stujacym, mechanicznym napedem zasuwy, wodomierzami oraz ukladem rurociagów tlocznych, znamienne tym, ze ma zbiornik wodny (1) wykonany z rury lub blachy stalowej w ksztalcie walca, w którego plaszczu (3) sa na stale osadzone krócce (2) do laczenia rur drenazowych (6) ze zbiornikiem wodnym (1). 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze zewnetrzna czesc krócca (2)jest zakonczona kolnierzem (4), zlicowanym z plaszczem (3) zbiornika wodnego (1) do laczenia z kolnierzem (14) rury drenazowej (6) przy pomocy znanych elementów zlacznych. 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 albo 3, znamienne tym, ze zewnetrzna czesc krócca (2) jest zakonczona kielichem (5) do mocowania w nim konca (15) rury drenazowej (6) uszczelnionej sznurem konopnym (16). 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 3, znamienne tym, ze wewnetrzna czesc krócca (2) jest zakon¬ czona kolnierzem (12) do mocowania zasuwy (13), odcianajacej lub otwierajacej doplyw wody z rury drenazowej (6) do zbiornika wodnego (1). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze w górnej pokrywie (7) zbiornika wodnego (1), sa wykonane luki (8) do mocowania w nich znanych pomp glebinowych (11). 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 albo 6, znamienne tym, ze posiada na stale zamocowane prowadnice (10) wzdluz wewnetrznej powierzchni plaszcza (3) zbiornika wodnego (1) sluzace do przemieszczania po nich pomp (11). 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze na pokrywie górnej (7) posiada ruchome podpory (9) sluzace do montazu, demontazu i mocowania agregatów pompowych (11).144 758 Fig. 1144 758 Fig. 2 Fig. 3144 758 Fig. 4144 758 Fig. 5144 758 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 220 zl PL