Przedmiotem wynalazkujest sposób wytwarzania emulsyjnego kleju do etykiet, na wszelkiego rodzaju opakowania z tworzyw sztucznych, gumy, drewna i metali.Znane sa kleje, w których czynnikiem klejacymjest skrobia ziemniaczana lub jej modyfikacje, jak równiez kleje oparte na polialkoholu winylowym lub kopolimerze octanu winylu, zawierajace zmiekczacze i rozpuszczalniki. Wadapowyzszych klejówjest w wypadku klejów skrobiowych mala przyczepnosc do gladkich powierzchni, natomiast w pozostalych, duza trudnosc zmywania z powierzchni zuzytych opakowan.W opisie patentowym Nr 137 081 przedstawionyjest sposób otrzymywania kleju do etykiet z kalafonii, wodorotlenku sodu, gliceryny, estru skrobiowego otrzymywanego przez utlenianie i estryfikacje skrobi ziemniaczanej (Polamyl) i lateksu butadienowo-styrenowego o zawartosci suchej masy 60-69%. Wedlug tego opisu 10,0-20,0 czesci wagowych kalafonii topi sie w temperatu¬ rze 403-408 K, dodaje roztwór wodorotlenkusodu zawierajacy 1,0-2,0 czesci wagowych wodorot¬ lenku sodu i 7.6-15,2 czesci wagowych wody malymi porcjami przez okres 0,3 h (utrzymujac temperature 363 K). Do otrzymanej masy dodaje sie 4,0-8,0 czesci wagowych gliceryny i poddaje mieszaniu. W osobnym zbiorniku zawierajacym 16,0-32,0 czesci wagowych wodyprzy temperatu¬ rze 363 K rozpuszcza sie 2,6-5,2 czesci wagowych estru skrobiowego, otrzymywanego przez utlenianie i estryfikacje skrobi ziemniaczanej (Polamyl) dodaje 17,3-34,6 czesci wagowych wody i po uzyskaniujednorodnego roztworu poddaje sie filtracji. Oba roztwory miesza sie ze soba i dodaje 8,0-16,0 czesci wagowych lateksu butadienowo-styrenowego o zawartosci suchej masy 60-69%.Okazalo sie nieoczekiwanie, ze optymalny stopien zmydlania kalafonii pozwalajacy otrzymac klej o zwiekszonej rozlewnosci i wiekszej sile klejenia, uzyskuje sie poprzez dwustopniowy proces zmydlania. W pierwszym etapie do roztworu gliceryny, alkoholu etylowego, wody i wodorotlenku sodowego, (poszczególne skladniki roztworu znajduja sie w najkorzystniejszych dla procesu zmyd¬ lania stosunkach czesci wagowych tojest 24:10:13:7) dodaje sie rozdrobniona kalafonie. Nastep¬ nie calosc podgrzewa sie do wrzenia, w czasie którego nastepuje calkowite stopienie i rozpuszczanie czesciowo zmydlonej kalafonii. W tych warunkach nastepuje dalsze zmydlanie kalafonii pozwalajacej uzyskac optymalny stopien. W czasie podgrzewania powierzchniowo zmydlona kala-2 144 568 fonia z pierwszego etapu przechodzi do roztworu, odkrywajac nastepna nie zmydlona powierzch¬ nie, przy czym jednoczesnie nastepuje topnienie i rozpuszczanie sie rozdrobnionej kalafonii.Powoduje to rozwiniecie powierzchni kontaktu, ulatwiajace równomierne zmydlenie calej uzytej kalafonii. Mase klejaca uzyskuje sie wedlug wynalazku w nastepujacy sposób. Do roztworu wodorotlenku sodu zawierajacego 1,0-2,5 czesci wagowych wodorotlenku sodu i 1,84-4,64 czesci wagowych wody, dodaje sie w temperaturze 298-303 K, 5,0-7,0 czesci wagowych gliceryny, 1,5-3,5 czesci wagowych alkoholu etylowego, a nastepnie malymi porcjami przez okres 1,0 h 15,0-20,0 czesci wagowych zmielonej kalafonii. Otrzymana mieszanine podgrzewa sie do wrzenia pod chlodnica zwrotna, utrzymujac temperature wrzenia przez okres 0,8-1,2 h.Do osobnego zbiornika zawierajacego 24,0 czesci wagowych wody (przy temperaturze 298 K) dodaje sie 4,0 czesci wagowe estru skrobiowego otrzymywanego przez utlenianie i estryfikacje skrobi ziemniaczanej, podgrzewa do temperatury 368 Ka nastepnie dodaje 31,0 czesci wagowych wody, po uzyskaniujednorodnego roztworu poddaje sie filtracji, przefiltrowany roztwór dodaje sie malymi porcjami przez okres 0,5 h do mieszalnika ze zmydlona kalafonia i calosc schladza do temperatury 298-303 K, po czym dodaje sie 8,0-12,0 czesci wagowych lateksu butadienowo- styrenowego o zawartosci suchej masy 60,0-69,0% i po wymieszaniu rozlewa sie do opakowan jednostkowych.Przyklad I. Do mieszalnika zaopatrzonego w plaszcz grzewczo-chlodzacy, chlodnice zwrotna i mieszadlo wprowadza sie 6,0 czesci wagowych gliceryny, 2,5 czesci wagowych alkoholu etylowego oraz roztwór wodny wodorotlenku sodu otrzymany przez rozpuszczenie 1,75 czesci wagowych wodorotlenku sodu w 3,25 czesciach wagowych wody. Przy wlaczonym mieszadle w czasie 1,0 h wprowadza sie malymi porcjami 17,5 czesci wagowych zmielonej kalafonii. Nastepnie zamyka sie wlaz do mieszalnika i wlacza ogrzewanie, oraz zasilanie wody chlodzacej chlodnice.Mieszanine doprowadza sie do wrzenia i utrzymuje temperature wrzenia przez okres 1 h, po czym ogrzewanie wylacza sie. Do osobnego mieszalnika wprowadza sie 24,0 czesci wagowe wody (przy temperaturze 298 K), dozuje sie 4,0 czesci wagowe estru skrobiowego (Polamylu), ogrzewa do temperatury 368 K po czym dodaje sie 31,0 czesci wagowych wody i miesza przez okres 1,0 h. Po uzyskaniu jednorodnego roztworu filtruje sie i dodaje malymi porcjami do mieszalnika ze zmyd¬ lona kalafonia przez okres 0,5 h. Calosc schladza sie do temperatury 298-303 K, po czym dodaje sie 10,0 czesci wagowych lateksu butadienowo-styrenowego o zawartosci suchej masy 60,0-69,0% miesza przez 0,25 h i rozlewa sie do opakowan jednostkowych.Przyklad II. Do mieszalnika zaopatrzonego w plaszcz grzewczo-chlodzacy chlodnice zwrotna i mieszadlo lapowe wprowadza sie 5,0 czesci wagowych gliceryny, 1,5 czesci wagowych alkoholu etylowego oraz roztwór wodny wodorotlenku sodu, otrzymany przez rozpuszczenie 1,0 czesci wagowych wodorotlenku sodu w7 1,86 czesciach wagowych wody. Przy wylaczonym mie¬ szadle wprowadza sie malymi porcjami w czasie l,0h 15,0 czesci wagowych zmielonej kalafonii.Nastepnie zamyka sie wlaz do mieszalnika i wlacza ogrzewanie, oraz zasilanie wody chlodzacej chlodnice. Mieszanine doprowadza sie do wrzenia i utrzymuje temperature wrzenia przez okres 0,8 h, po czym ogrzewanie wylacza sie. Do osobnego mieszalnika wprowadza sie 24,0 czesci wagowe wody utrzymujac temperature 298 K dozuje sie 4,0 czesci wagowe estru skrobiowego (Polamylu), ogrzewa do temperatury 368 K, po czym dodaje sie 35,64 czesci wagowych wody i miesza przez okres 1,0 h. Po uzyskaniu jednorodnego roztworu filtruje sie i dodaje malymi porcjami do mieszalnika ze zmydlona kalafonia przez okres 0,5 h Calosc schladza sie do tempera¬ tury 298-303 K, po czym dodaje sie 12,0 czesci wagowych lateksu butadienowo-styrenowego o zawartosci suchej masy 60,0-69,0% miesza przez 0,25 h i rozlewa do opakowan jednostkowych.Przyklad III. Do mieszalnika zaopatrzonego w plaszcz grzewczo-chlodzacy, chlodnice zwrotna i mieszadlo lapowe wprowadza sie 7,0 czesci wagowych gliceryny, 3,5 czesci wagowych alkoholu etylowego oraz roztwór wodny wodorotlenku sodu otrzymany przez rozpuszczenie 2,5 czesci wagowych wodorotlenku sodu w 4,64 czesci wagowych wody. Przy wlaczonym mieszadle w czasie 1,0 h wprowadza sie malymi porcjami 20,0 czesci wagowych zmielonej kalafonii. Nastepnie zamyka sie wlaz do mieszalnika i wlacza ogrzewanie parowe oraz zasilanie wody chlodzacej chlodnice. Mieszanine doprowadza sie do wrzenia i utrzymuje temperature wrzenia przez okres 1,2 h, po czym ogrzewanie wylacza sie. Do osobnego mieszalnika wprowadza sie 24,0 czesci wagowe wody (przy temperaturze 298 K), dozuje sie 4,0 czesci wagowe estru skrobiowego (Pola-144 568 3 mylu), ogrzewa do temperatury 368 K, po czym dodaje sie 26,36 czesci wagowych wody i miesza przez okres 1,0 h. Po uzyskaniu jednorodnego roztworu filtruje sie i dodaje malymi porcjami do mieszalnika ze zmydlona kalafonia przez okres 0,5 h. Calosc schladza sie do temperatury 298-303 K, po czym dodaje sie 8,0 czesci wagowych lateksu butadienowo-styrenowego o zawar¬ tosci suchej masy 60,0-69,0%, miesza przez okres 0,25 h i rozlewa do opakowan jednostkowych.Klej otrzymywany wedlug wynalazku posiada bardzo dobra rozlewnosc* dobre wlasnosci klejace, daje usunac z uzytych opakowan przypomocy cieplej wody.Klej wedlugwynalazku mozna naniesc recznie, przy pomocy pedzla jak równiez automatycznie.Tabela Zestawienie wyników pomiaru sily klejenia masa klejaca wedlug wynalazku z masa klejaca, otrzymana wedlug patentu Nr 137081 (przy temperaturze otoczenia 293 K i wilgotnosci 65% paska papieru o wymiarach 2 X 5 cm nalepionego na plytke polietylenowa.Czas po na- Procentowa pozostalosc etykiety na plytce niesieniu polietylenowej po oderwaniu przy zastoso- kleju waniu masy klejacej w minutach ^^^—^^^^—^^^^_^^_^^^^_^^^^_^^^^__ Wedlug patentu wedlug wynalazku przyklad Nr137081 I 18,6 22,1 40,0 60,9 95,0 II 17,4 20,3 38,2 58,7 91,3 III 17,8 20,8 38,3 58,0 87,6 Rozwiazanie wedlug wynalazku pozwala na uzyskanie wiekszej przyczepnosci etykiety do podloza po krótszym okresie czasu. Masa klejaca wedlug przykladu I posiada najwieksza sile klejenia.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania emulsyjnego kleju do etykiet z kalafonii, wodorotlenku sodu, gliceryny, estru skrobiowego, lateksu butadienowo-styrenowego oraz wody, znamienny tym, ze do roztworu wodorotlenku sodu zawierajacego 1,0-2,5 czesci wagowych wodorotlenku sodu i 1,86-4,64 czesci wagowych wody, dodaje sie w temperaturze 298-303 K, 5,0-7,0 czesci wagowych gliceryny, 1,5-3,5 czesci wagowych alkoholu etylowego, a nastepnie malymi porcjami przez okres 1,0 h 15,0-20,0 czesci wagowych zmielonej kalafonii, otrzymana mieszanine podgrzewa sie pod chlodnica zwrotna utrzymujac temperature wrzenia przez okres 0,8-1,2 h, nastepnie do osobnego zbiornika zawiera¬ jacego 24,0 czesci wagowych wody przy temperaturze 298 K dodaje sie 4,0 czesci wagowe estru skrobiowego, podgrzewa do temperatury 368K nastepnie dodaje 31,0 czesci wagowych wody i po uzyskaniujednorodnego roztworu poddaje sie filtracji, nastepnie przefiltrowany roztwór dodaje sie malymi porcjami przez okres 0,5 h do mieszalnika ze zmydlona kalafonia i calosc schladza sie do temperatury 298-303 K, po czym dodaje sie 8,0-10,0 czesci wagowych lateksu butadienowo- styrenowego o zawartosci suchej substancji 60-69%. PL