Znane sa urzadzenia do sortowania ziemniaków, wyposazone w sita wstrzaso¬ we, umieszczone jedno nad drugiem i za¬ mkniete z boków i zprzodu, które po za¬ konczeniu ruchu, odbywajacego sie tam i zpowrotem, zawsze w kierunku poziomym, zostaja wywrócone wokolo osi poziomej, przyczem rozsortowane gatunki ziemnia¬ ków wydostaja sie nazewnatrz przez nie¬ zaleznie od siebie otwierane osobne otwo¬ ry wylotowe.Przedmiotem wynalazku natomiast jest urzadzenie, nadajace sie specjalnie do sortowania zboza siewnego, nasion koni¬ czyny i tym podobnych materjalów, które jest napedzane mechanicznie i pracuje zu¬ pelnie samoczynnie; zapomoca tego urza¬ dzenia mozna w bardzo krótkim czasie na¬ lezycie oczyscic sortowany materjal.Wynalazek polega na tern, ze porusza¬ jace sie w plaszczyznie poziomej sita wstrzasowe wraz ze swym mechanizmem napedowym i otworami wylotowemi, zamy- kanemi zapomoca klap, sa umieszczone na wywrotnej podstawie, która za posred¬ nictwem specjalnego urzadzenia, dajacego sie regulowac i dzialajacego okresowo, jest wywracana i ustawiana ponownie w po¬ przednie polozenie, przyczem klapy otwo¬ rów wylotowych uruchomia specjalne urza¬ dzenie rozrzadcze, które samoczynnie o- twiera klapy podczas wywracania sie pod¬ stawy, a zamyka je przy powracaniu jej w polozenie pierwotne.Przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na rysunk^na fig. 1 — w widoku zfrraodu, haTftg. *2 4- w rzucie po¬ ziomymi a na fig. 3 — w przekroju po¬ przecznym.W dwóch nieruchomych kozlach lozy¬ skowych 1 podstawy 2 osadzony jest obro¬ towo wal 3, na którym wsparta jest rama 4 oraz osadzone sa cztery kola pasowe 5, 6,7, 8 i kola lancuchowe 9, 10. Na ramie 4f która w rzucie poziomym ma ksztalt pro¬ stokata, umocmiaat sa cztery sprezyny plaskie 11, Których górne konce sa przy¬ mocowane do skrzyni 13, mieszczacej trzy sita 12, ustawione kofejft* jedno Mad dru- giem. W ramie 4 osadzony jest ponadto wal /5, wyposazony w .dwa mimosrody 14; wal ten jest sprzezony za posrednictwem dwóch ciegiel mimosrodowych 16 ze skrzy¬ nia sitowa 13, oparta na sprezynach 11, i wprawia ja w ruch wahadlowy. Wal 15 jest napedzany zapomoca kola pasowego 6 walu glównego 3 za posrednictwem za¬ klinowanego na wale tym kola pasowego 17 i pasa 18.Doprowadzanie sortowanego materjalu do skrzyni sitowej uskutecznia lej zasilaja¬ cy 19, którego dolny otwór wylotowy od¬ powiada co do szerokosci sitom 12; celem za£ oszczedzenia górnego sita 12 le 19 wykonywa równomierny ruch tana i zpo~ wrotem wzdluz tego sita. W tym celu lej 19 jest przystosowany do przesuwania go zapomoca krazków 21 po górnych belkach 20 ramy soartownika. Lej 19 jest porusza¬ ny zapomoca dwóch lancuchów bez konca 24, umieszczonych z obu jego stron i bie¬ gnacych po kolach 22, 23; na kazdym lan¬ cuchu umocowany jest jeden tylko zabie- rak 25. Na kazdej sciance przedniej leju 19 umocowana jest para wystepów 26, 27 i to w ten sposób, ze zaibierak moze wspól¬ dzialac kolejno z obydwoma wystepami.Gdy zabieraki 25 znajduja sie na górnych w danej chwili czesciach lancuchów, to wspóldzialaja z wystepami 26 i przesuwa¬ ja lej 19 w lewo (fig. 1). Gdy lej 19 prze¬ sunie sie w lewe polozenie skrajne, to za¬ bieraki przesuwaja sie pod wystepami 26 i natrafiaja na wystepy 27, wobec czego zabieraja zpowrotem lej 19 i przesuwaja go w prawo. W prawem polozeniu skraj- nem zabieraki 25 opuszczaja wystepy 27 i natrafiaja nastepnie ponownie na wystepy 26. Pednie 22, 23, 24 sa napedzane równo¬ miernie za posrednictwem pasów 27' i kól pasowych 7, 8 walu glównego 3. Poniewaz prostokatny w przekroju poprzecznym o- twór wylotowy leju 19 odpowiada szeroko¬ sci górnego sita72*jxzeto lej 19 moze pod¬ czas swego rucku faun i zpowrotem pokryc sito równomiernie w kazdem miejscu ma- terjalem sortowanym.Na jednej sciance bocznej skrzyni sito¬ wej 13 umieszczone sa powyzej kazdego sita 12 i powyzej dna otwory wylotowe 28, które mozna zamykac zapomoca klap 29.Na osi obrotu kazdej klapy 29 umocowa¬ na jest jednoramienna dzwignia 30; dzwi¬ gnie te sa polaczone ze soba zapomoca wspólnego wodzika 31. Górna dzwignia 30 jest przedluzona o pewien odcinek 32 poza miejsce polaczenia z wodzikiem 31.Odcinek 32 jest osadzony przesuwnie w pochwie 134, dajacej sie obracac na po¬ ziomej osi 133, osadzonej w nieruchomych lozyskach 135 ramy sortownika 2. Kazdy otwór 28 skrzyni sitowej jest polaczony z osobnym szybem wylotowym 33. Do czy¬ szczenia sit 12 sluza trzy szczotki 34, umie¬ szczone poprzecznie pod temi sitami; szczotki te sa przymocowane 'koncami do wózka 35, który toczy sie na krazkach 36, 37, prowadzonych z obu stron po górnym i dolnym brzegu skrzyni sitowej 13. Wó¬ zek 35 wykonywa ruch zwrotny i jest po- rusfzany w ten sam sposób, co lej, zasila¬ jacy 19. W tym celu po kazdej stronie skrzyni sitowej umieszczone sa pednie lan¬ cuchowe 38, 39, 40, do których przymoco¬ wane sa zabieraki 4L Wózek 35 jest zaopa¬ trzony po kazdej stronie w dwa wystepy — 2 —41, 43, z któremi wspóldzialaja naprze- mian zbieraki 41. Pednie lancuchowe two¬ rza dwa lancuchy 44, które opasaja ktfla lancuchowe 45, polaczone sztywno z kola¬ mi laricuchowemi 39, i kola lancuchowe 9, 10 walu glównego 3.Na ramach 4, podtrzymujacych urza¬ dzenie sortownicze, zawieszona jest kotwi¬ ca 46 elektromagnesu 47, przez który co pewien czas przeplywa prad elektryczny, wlaczany przez zegarowy przyrzad wla¬ czajacy.Naped walu glównego 3 odbywa sie zapomoca kola pasowego 5.Z chwilla wprawienia walu glównego w ruch obrotowy skrzynia sitowa 13 zostaje wprawiona w ruch wahadlowy w kierunku poziomym, lej 19 i wózek 35 zaczynaja wy¬ konywac ruch zwrotny. Materjal, dopro¬ wadzany przez lej zasilajacy 19, ulega przesiewaniu przy zamknietych klapach wylotowych 29, dopóki nie osiagnie sie po¬ zadany najwyzszy stopien czystosci mate- rjaki, znajdujacego sie na poszczególnych sitach skrzyni 13. Po osiagnieciu tego sta¬ nu zegarowy przyrzad wlacza prad, wzbu¬ dzajacy elektromagnes 47, kotwica 46 zo¬ staje przyciagnieta, a rama 4 wywraca sie naokolo swej osi dhrotu 3. Poniewaz dzwi¬ gnia 32, zwiazana z klapami wylotowemi, jest osadzona w nieruchomem lozysku 135 ramy sortownika 2, przeto przy pokrecaniu sie ramy 4 wszystkie klapy 29 otwiera,ja sie równoczesnie, a wskutek dalszego ruchu zwrotnego skrzyni sitowej materjal sorto¬ wany wypada z niej przez poszczególne otwory wylotowe. Nastepnie zejgasrowy przyrzad przerywa prad elektryczny, a kotwica 46 powraca wraz z rama 4 w po¬ lozenie, uwidocznione na fig. 1, przyczem wszystkie klapy 29 zamykaja sie jedno¬ czesnie.Poniewaz w celu zasilenia górnego si¬ ta 12 lej zasilajacy 19 musi przesunac sie ponad skrzynia sitowa 13 raz tylko lub co najwyzej kilka razy, przeto nalezy w me- cfhanizm nap^d^wy \^ zm$i\wjf*xto 19 wstawil wedlttg fig. 4 sprzeglo cierne 52, które wlacza we i wylacza wponiooa elek¬ tromagnes*; 5& Doprowadzania Jaipraery- WJtme pradti odbywa sie za ^*%^ufetwem zegarowego przyrzadu wiacew*jfc**P.n kto- ry mozna nastai^afcidowoiiii^i w//v; « it i v Otwór wylotowy Jfcja bimhtw&go 19 znajduje sie w polozeniu wyjsciowem po¬ nad deska 51, która jest umieszczona w skrzyni sitowej 13 i zamyka wysypywanie sie sortowanego materjalu z leju 19. Do pokrecania ramy 4 mozna oczywiscie za¬ miast elektrycznego napedu zastosowac równiez mechaniczny, który np. zapomoca tarczy ksiukowej powoduje wywracanie sie ramy 4 i ponowny jej powrót w nor¬ malne polozenie. PL