Przedmiotem wynalazku jest srodek do oczyszczania scieków, zwlaszcza przemyslowych zawierajacych zanieczyszczenia w postaci zawiesin, koloidów i rozpuszczalnych zwiazków organi¬ cznych oraz do oczyszczania silnie zanieczyszczonych wód powierzchniowych.Znane sa róznorodne srodki do oczyszczania róznego rodzaju scieków, jednakze sa to srodki dzialajace selektywnie i nadaja sie do usuwania tylko pewnych rodzajów zanieczyszczen. I tak na przyklad bentonit sluzy do sorpcji olejów ze scieków, wegiel aktywny pylisty stosuje sie do sorpcji zanieczyszczen organicznych rozpuszczonych w sciekach a siarczan zelazowy, zelazawy i glinowy do koagulacji zanieczyszczen koloidalnych w wodzie i sciekach. Sodki te stosowane sa zarówno pojedynczo jak i w mieszaninie, ale do oczyszczanych scieków wprowadzane sa zwykle w postaci oddzielnych skladników. Na przyklad z polskiego opisu patentowego nr 77 103 znanejest stosowa¬ nie do oczyszczania scieków srodka koagulujacego zawierajacego koagulant podstawowy w postaci soli zelaza lub glinu lacznie z bentonitem jako srodkiem wspomagajacym koagulacje.Srodek wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze sklada sie z 2-40% wagowych mieszaniny koagulanta podstawowego i srodka wspomagajacego koagulacje oraz 60-98% wagowych wody.Mieszanina koagulanta podstawowego i srodka wspomagajacego koagulacje zawiera 1-98% wagowych siarczanu zelazowego, zelazawego lub glinowego, 0,5-80% wagowych bentonitu i ewentualnie do 60% wagowych pylistego wegla aktywnego.Oczyszczanie wody lub scieków zachodzi bezposrednio po dodaniu odpowiedniej ilosci srodka wedlug wynalazku na skutek przebiegajacychjednoczesnie procesów koagulacji, flokulacji oraz sorpcji. Tworzace sie skoncentrowane osady sa oddzielane przez sedymentacje lub innymi metodami mechanicznymi.Srodek wedlug wynalazku sporzadza sie w postaci stalej, trójskladnikowej mieszaniny, która przed uzyciem miesza sie z woda otrzymujac roztwór o zawartosci 2-40% wagowych srodka.Stosujac srodek wedlug wynalazku, zawierajacy dodatek wody do znanych koagulantów i srodków wspomagajacych koagulacje, uzyskuje sie nieoczekiwanie zwielokrotnienie stopnia oczy¬ szczenia scieków oraz dodatkowy efekt zjawiska flokulacji, nie wystepujacy przy stosowaniu srodków znanych mimo, iz mogloby sie wydawac obojetne czy srodek do oczyszczania scieków wodnych posiada w swym skladzie wode czy tez nie./ 2 141 §15 W wyniku nasycenia sorbentów — bentonitu, ewentualnie wegla aktywnego pylistego roztwo¬ rem siarczanu zelazowego, zelazawego lub glinowego nastepuje uaktywnienie tych sorbentów, a roztwór koagulanta wnika w mikropory sorbentu. Po dodaniu srodka wedlug wynalazku do scieków nastepuje przenikanie siarczanu zelazowego, zelazawego lub glinowego na zewnatrz ziaren, tworzenie sie mikrozawiesin wodorotlenku zelazowego, zelazawego lub glinowego, wew¬ natrz których zostaly zamkniete ziarna sorbentów. W wyniku dalszego przebiegu flokulacji pow¬ staja duze klaczki zawiesiny zawierajace zamkniete wewnatrz ziarna sorbentów. Powoduje to wieksza trwalosc zawiesin, ich szybka sedymentacje oraz zwieksza klarownosc oczyszczonego roztworu.Zaleta srodka wedlug wynalazku jest ponadto osiagniecie dobrego efektu oczyszczania przy stosowaniu niewielkiej ilosci srodka, znacznie mniejszej niz w przypadku stosowania znanych srodków oraz jednoczesne oczyszczenie scieków od róznego rodzaju zanieczyszczen.Srodek wedlug wynalazku nadaje sie do oczyszczania na drodze fizyko-chemicznej wszelkiego rodzaju scieków przemyslowych i wód powierzchniowych zawierajacych róznego rodzaju zanieczysz¬ czenia, przy czym osiagany efekt oczyszczania pozwala w wielu przypadkach na wtórne uzycie sciekówjako wody przemyslowej, co ma ogromne znaczenie gospodarcze zwlaszcza w rejonach pozbawionych wody.Przedmiot wynalazku jest blizej objasniony w przykladach wykonania, które nie ograniczaja jego zakresu.Przyklad I. Do ldm3 scieków zawierajacych 500mg/dm3 olejów mineralnych w postaci emulsji olejowej, o chemicznym zapotrzebowaniu tlenu (ChZT) 4200 mg Cfe/dm3 i metnosci 100mg/dm3 dodano 2 cm3 srodka do oczyszczania scieków zawierajacego 180 mg siarczaniu zelazowego, 40 mg bentonitu i 40 mg wegla aktywnego pylistego, a nastepnie doprowadzono pH scieków do wartosci 7,8 za pomoca mleka wapiennego. Nastepnie srodek mieszano ze sciekami przez 5 minut i pozostawiono do sedymentacji zawiesin na okres 15 minut, po czym przefiltrowano przez zloze piaskowe. Metnosc wynosila 15 mg/dm3.W identycznych warunkach wykonano próby oczyszczania tych samych scieków przy pomocy kazdego ze skladników srodka, dozowanych w tych samych ilosciach, przy czym kazdy ze skladni¬ ków wprowadzany byl do scieków oddzielnie. Porównanie wyników oczyszczania scieków przy zastosowaniu srodka wedlug wynalazku, poszczególnych jego skladników oraz ich mieszaniny przedstawiono w tabeli. sciekl scieki po oczyszczeniu z zastosowaniem: przed oczysz- srodek siarczan bentonit wegiel lacznie czeniem wedlug zelazowy pylisty wyna- lazku 1 2 3 1 + 2 + 3 ChZT(g02/m3) 4200 280 460 1800 1750 420 Zawartosc olejów 500 12 26 48 53 25 (g/m3) Czas koagu¬ lacji(min) — 15 30 60 60 30 Przyklad II. Do Im3 scieków z pomieszczen natrysków z kopalni wegla kamiennego zawierajacych 104 g/m3 zawiesin, o metnosci 30 g/m3, o ChZT 140 g 02/m3 dodano 1,2 dm3 roztworu srodka do oczyszczania scieków zawierajacego 70 g siarczanu glinowego, 30 g bentonitu i 20 g aktywnego wegla pylistego, co odpowiadalo 120 g suchej masy wszystkich skladników srodka.Po mieszaniu srodka ze sciekami przez 5 minut, sedymentacji zawiesin i filtracji przez zloze piaskowe otrzymano scieki o metnosci 5 g/m3 i ChZT 28 g 02/m3.Scieki o powyzszych parametrach nadaja sie do wtórnego wykorzystania jako woda do celów przemyslowych.Charakte¬ rystyka zanie¬ czyszczen141 il5 3 Sposobem opisanym w przykladzie I dokonano porównania stopnia oczyszczenia scieków srodkiem wedlug wynalazku, poszczególnymi jego skladnikami i ich mieszanin. Wyniki przedsta¬ wiono w tabeli.Charakte¬ rystyka zanieczysz¬ czen ChZT(g02/m3) Czas koagu¬ lacji (min) scieki przed oczysz¬ czeniem 140 srodek wedlug wyna¬ lazku 28 30 scieki po oczyszczeniu z; siarczan glinowy Zastrzezenie 1 36 60 p a t e bentonit 2 70 120 n t o w e zastosowaniem: wegiel 3 65 120 lacznie 1+2 + 3 34 60 Srodek do oczyszczania scieków zawierajacy koagulant podstawowy w postaci siarczanu zelaza lub glinu oraz srodki wspomagajace koagulacje w postaci bentonitu i ewentualnie wegla aktywnego, znamieMy tym, ze sklada sie z 2-40% wagowych mieszaniny koagulanta podstawo¬ wego i srodka wspomagajacego koagulacje oraz 60-98% wagowych wody, przy czym mieszanina koagulantów i srodków wspomagajacych koagulacje zawiera 1-98% wagowych siarczanu zelazo¬ wego, zelazawego lub glinowego, 0,5-80% wagowych bentonitu i ewentualnie do 60% wagowych pylistego wegla aktywnego. PL