Sposób niniejszy dotyczy wzbogacania wartosciowych czasteczek skladowych rud, a w szczególnosci oddzielania zapomoca wsplywania. Daje sie on stosowac przy oddzielaniu rud tam, gdzie wzbogacanie wartosciowych czasteczek skladowych na¬ potyka na trudnosci. Celem wynalazku jest ulepszenie tych sposobów, a osiaga sie to przez dobór odczynników, ulatwiajacych wsplywanie i posiadajacych wlasnosci wzbogacajace.Stosowano dotychczas wiele cial orga¬ nicznych jako srodki skupiajace podczas wyplywania, szczególnie przy wsplywaniu spieniajacem. Jednak do niektórych rud znane sposoby tego rodzaju nie maja za* stosowania, gdyz wydzielaja niezbyt wiel* kie ilosci wartosciowych mineralnych cza¬ steczek. Starano sie wprawdzie ulepszyc te wyniki, np. przez odnowienie olejów, o- siagane przez rozgrzewanie ich siarka lub zwiazkami siarki. Osiagniete ilosci metali nie zadowalaly jednak jeszcze zupel¬ nie.Aby odczynnik, skupiajacy rude, dzia¬ lal skutecznie przy oddzielaniu, powinien on szybko pokrywac powierzchnie czasteczek rudy, lub w inny sposób je zmieniac, tak by nie mogly byc latwo zwilzane przez wo¬ de lub roztwory, w których sa one zawie-szone -podczas wsplywania. Odczynniki, skupiajace, mineral, musza wydzielac war¬ tosciowe^ ^ast^Jki mineralne, pokrywac je latwiej i szybciej hib w inny sposób je zmieniac, niz czasteczki skal plonnych, jak równiez mocno przylegac do tych czaste¬ czek i utrzymywac swój zmienny wplyw podczas wsplywania.Wynalazek polega na tern, ze wytwory reakcji miedzy ksantogenJanami metali a chlorkami etylowemi, acetylowemi, karbo- nilowemi lub siarkowemi dzialaja skutecz¬ nie na wsjplywanie.Przy reakcji miedzy etylowym ksanto¬ genjanem potasu a weglanem etylo-chloro- wym, chlorkiem acetylowym, chlorkiem karbonillówymr lub chlorkiem siarkowym, powstaj acy surowy wytwór reakcji, po przemyciu woda w celu usuniecia czastek rozpuszczalnych oraz pozostalego, nieroz- lozonego ksantogenjanu, jest ciecza w wo¬ dzie nierozpuszczalna lub osadem, który, przy stosowaniu go jako odczynnika sku¬ piajacego mineraly, powoduje szybkie wsplywanie mineralów siarczanych. Powo¬ dem skutecznosci reakcji tych srodków wsplywania jest, jak sie zdaje, ta okolicz¬ nosc, ze zawieraja one mineraly, których czastki przylegaja mocno do wartosciowych czastek rud i które tworza powierzchnie odpychajaca wode, t. j. powierzchnie, któ¬ ra nie jest zwilzana tak szybko woda, jak mineralne czastki, oddzielane przez wsply¬ wanie, a wiec powierzchnia, oddzielajaca powietrze od wódy, np. powierzchnia pe¬ cherzyka powietrza.Odczynniki, majace zastosowanie, moz¬ na np. sporzadzac wedlug nastepujacych sposobów. 1) 30 g etylowego ksantogenjanu pota¬ su rozrabia sie z alkoholem na ciasto, przy- czem do mieszaniny, umieszczonej w ban¬ ce ze zwrotnym skraplaczem i chlodzonej woda, dodaje sie 20 g chloro-etylo-wegla- nu (C2H5OCOCl). Tak przyrzadzona mase pozostawia sie w spokoju 1 godzine, a po odsaczeniu i dodaniu wiekszej ilosci zim¬ nej wody wydziela sie zólty olej jako su¬ rowy wytwór reakcji. 2) 16 g etylowego ksantogenjanu pota¬ su rozrabia sie z czterochlorkiem wegla na ciasto, do którego dodaje sie zwolna pod¬ czas 15 mini 8 g chlorku acetylowego (CHsCO\Cl), przyczem wytwarza sie wiel¬ ka ilosc ciepla. Po pozostawieniu tej masy w spokoju przez pól godziny nalezy prze¬ myc ja wieksza iloscia wody, poczem o- trzymuje sie na lejku wydzielajacym olei¬ sta ciecz. 3) Do 200 cm3 nasyconego roztworu chlorku karbonylowego (COCl2) w toluolu dodaje sie do 160 g etylowego ksantoge- njanu potasu, przyczem podczas reakcji wytwarza sie znaczna ilosc ciepla. Powsta¬ jaca mieszanine nalezy przemyc wieksza iloscia wody, poczem otrzymuje sie zapo- moca wydzielajacego lejka osad w wodzie nierozpuszczalny., 4) 24 g etylowego ksantogenjanu pota¬ su rozrabia sie w 100 cm3 alkoholu abso¬ lutnego i dodaje sie do tej mieszaniny przy utrzymaniu temperatury od 0° do 5°C 27 g chlorku sulfonylowego siarki (S02C12) podczas 2 godzin. Po rozcienczeniu tej mie¬ szaniny w wiekszej ilosci wody wydziela sie zólty olej, otrzymany zapomoca wy¬ dzielajacego lejka.Te przyklady wskazuja na ogólny sposób przyrzadzania, jednak moga byc dokonane odmiany tych sposobów. W pieirwszym przykladzie np. mozna stoso¬ wac roztwór ksantogenjanu w wodzie za¬ miast zawiesiny w alkoholu, moga tez byc stosowane inne materjaly w zawiesinie za¬ miast toluolu lub cztero-chlorku wegla, o ile nie przeszkadzaja one reakcji, lub nie zmniejszaja skutecznosci powstajacego pro¬ duktu.Nastepujace wyniki osiagnieto przy trudno wsplywajaeych rudach z surowe- mi produktami reakcji, sporzadzenemi we¬ dlug powyzszych przykladów. — 2 —Odczynnik wedlug przykladu 1 2 3 4 0.22 6.30 2.35 0.20 •3.70 0.22 6.30 2.27 0.53 81.40 0.22 6.30 2.35 0.23 94.00 0.22 6.30 2.27 0.39 88.00 kg surowego produktu reakcji na tonne rudy 0.09 0.09 0.09 0.09 kwas krezylowy na tonne rudy kwas siarkowy na tonne rudy % Cu w rudzie pierwotnej % Cu w odpadach % Cu otrzymano Odczynniki, skupiajace mineraly, od¬ pychaja wode i powstaja podczas reakcji miedzy ksantogenjanami metali i chlorka¬ mi kwasów etylowych, acetylowych, karbo- nilowych lub siarkowych. Nadaje sie kazdy ksantogenjan metalu, jak np. potasowy ziemno-potasowy lub wolframowy. Cho¬ ciaz przedtem wymieniono szczególnie ksantogenjan etylu, moga byc tez zastoso¬ wane inne alkylowe ksantogenjany, np. a- mylowe, butylowe, propylowe lub tez ary- lowe.Produkty reakcji doprowadza sie do zawiesiny rud w odpowiedni sposób i w okresie, poprzedzajacym wsplywanie. Ce¬ lem nalezytego rozdzielenia produktu reak¬ cji w calej masie nalezy go rozpuscic w odpowiednim odczynniku i otrzymany roz¬ twór dodac. Jako srodki rozpuszczajace stosuje sie nierozpuszczalne oleje oraz uzy¬ wana zwykle podczas wsplywania nafte.Ilosc odczynnika, potrzebnego do prze¬ prowadzenia reakcji, zalezy zawsze od ja¬ kosci rudy. W ogólnosci osiaga sie zado¬ walajace wyniki przy uzyciu 0.23 kg i mniej tych odczynników na tonne suchej rudy. Poniewaz sa one przewaznie tylko srodkami skupiajacemi i nie posiadaja zdolnosci wytwarzania piany, nalezy je sto¬ sowac z odjpowiedniemi odczynnikami, wy¬ twarzajacemi piane, jak np. z kwasem kre- zylowym i podobnemi.Produkty reakcji dzialaja skutecznie w srodowisku kwasnem, obojetnem i zasado- wem. Jest to szczególnie korzystne w sro¬ dowisku kwasnem, poniewaz dotychczas stosowane srodki nie nadaja sie bardzo czesto.Wynalazek daje sie zastosowac przy wzbogacaniu zapomoca wsplywania naj¬ rozmaitszych rodzajów mineralnych mie¬ szanin, zarówno naturalnych, jak tez i sztucznych. PL