Niniejszy wynalazek dotyczy gonców czólenkowych, które sa wykonane z zespo¬ lonych ze soba warstw materjalu wlókni¬ stego, najlepiej tkaniny, oraz sposobu wy¬ robu takich gonców.W mysl niniejszego wynalazku goniec sklada sie z warstw, przyczem w goncu ta¬ kim pojedyncze warstwy materjalu wlók¬ nistego powleczone sa przed zespoleniem z jednej lub z obu stron sztuczna zywica i ewentualnie nasycone sa sztuczna zywica mniej lub wiecej gleboko; warstwy tak la¬ kierowane sa ulozone naprzemian w zgóry okreslonej kolejnosci z warstwami niepowlekanemi sztuczna zywica, czyli z warstwami nielakierowanemi. Sztuczna zy¬ wica skleja ze soba sasiednie warstwy la¬ kierowane i nielakierowane, Materjalem wlóknistym, z którego sa wykonane warstwy gonca, moze byc pa¬ pier, lecz lepiej nadaja sie do tego celu materjaly wlókiennicze, szczególniej tka¬ nina.Jako kleiwo nadaja sie najlepiej tward¬ niejace zywice sztuczne, szczególnie pro¬ dukt skraplania fenolformaldehydu, przy¬ czem w gotowym goncu zywica taka jest calkowicie lub czesciowo stwardniala.Tam gdzie warstwy lakierowane i nie¬ lakierowane stykaja sie ze soba, sztuczna zywica przenosi sie takze na powierzchnie warstw nielakierowanych, lecz wewnatrzW&rstw nkiakiearowanych niema zywicy, podobnie jak w warstwach nielakierowa- nych ijrifefóz%lefe)S^M'$s warstw lakie¬ rowanych tak, ze warstwy te zachowuja swoja naturalna podatnosc.Kolejnosc warstw wlóknistych moze byc taka, ze po kazdej warstwie lakiero¬ wanej z obu istron nastepuje warstwa nie- lakierowana; w tym wypadku wszystkie warstwy sa sklejone ze soba sztuczna zy¬ wica. Mozna jednak stosowac poklady skladajace sie z kilku bezposrednio po so¬ bie nastepujacych warstw lakierowanych, oraz takiez poklady z warstw nielakiero- wanych, przyczem poklady takie mozna skladac w dowolnej kolejnosci, wzglednie kombinowac je z innem! pokladami, w któ¬ rych nastepuja po sobie kolejno warstwy lakierowane i nielakierowane.Poniewaz warstwy powleczone lub na¬ sycone sztuczna zywica, oraz poklady skla¬ dajace sie z takich warstw sa twardsze, wytrzymalsze i elastyczniejsze, zwlaszcza gdy sztuczna zywica mniej lub wiecej stwardnieje, od warstw lub pokladów z warstw nielakierowanych, które sa miek¬ kie, ciagliwe i podatne, wiec dobierajac od¬ powiednio kolejnosc warstw, wzglednie po¬ kladów lakierowanych i nielakierowanych, mozna otrzymac goniec o dowolnych wla¬ snosciach materjalowych, wzglednie nada¬ wac mu rózne wlasnosci w róznych miej¬ scach, a tern samem dostosowac wlasnosci mechaniczne gonca do warunków jego pra¬ cy i zuzywania sie.Wyrób gonców z warstw lakierowa¬ nych i nielakierowanych ma te zalete, ze na skladzie sa potrzebne jako pólfabryka¬ ty tylko pasy materjalów wlóknistych la¬ kierowanych i nielakierowanych, z których mozna wyrabiac gonce o rozmaitych wla¬ snosciach mechanicznych. Doswiadczenie wykazalo równiez, ze gonce wyrabiane z warstw wlóknistych, szczególnie z tkanin lakierowanych i nielakierowanych, prze¬ wieszaja znacznie pod wzgledem wytrzy¬ malosci i miekkosci uderzenia gonce wyra¬ biane wylacznie z warstw lakierowanych.W mysl niniejszego wynalazku mozna wyrabiac gonce lub surowy materjal na gonce w ten sposób, ze warstwy materjalu wlóknistego, najlepiej tkaniny lakierowane sztuczna zywica, tnie sie na platy odpo¬ wiedniej wielkosci i tak samo przygotowu¬ je sie platy warstw nielakierowanych, po- czem uklada sie je w pozadanej kolejno¬ sci w stosy i skleja przez ogrzewanie sto¬ sów pod cisnieniem w odpowiedniej for¬ mie, albo bez formy. Otrzymany w ten spo¬ sób blok formuje sie w dalszym ciagu ewentualnie przy zastosowaniu ciepla i ci¬ snienia, albo zapomoca narzedzi. Stosujac ogrzewanie i cisnienie mozna jednoczesnie hartowac sztuczna zywice do pozadanego stopnia.Zaleca sie jednak sposób wykonania gonca, wzglednie surowych bloków do wy¬ robu gonców, polegajacy na zwijaniu tasm materjalu wlóknistego, przyczem mozna o- siagnac w bardzo prosty sposób pozadana kolejnosc warstw lakierowanych i niela¬ kierowanych. Z otrzymanych w ten sposób zwojów formuje sie gonce przez ogrzewa¬ nie i prasowanie w formach lub bez form, albo przez obróbke zapomoca narzedzi wzglednie przez ogrzewanie, prasowanie i obróbke narzedziami. Przy stosowaniu ci¬ snienia i ogrzewania mozna jednoczesnie zahartowac sztuczna zywice do pozadane¬ go stopnia twardosci. Naprzyklad przez zwijanie lakierowanej tasmy tkaniny o- trzymuje sie plat skladajacy sie wylacz¬ nie z warstw tkaniny lakierowanej. Przez zwijanie tasmy tkaniny nielakierowanej o- trzymuje sie plat skladajacy sie wylacznie z warstw nielakierowanych. Przez wspólne nawijanie jednej tasmy lakierowanej i jed¬ nej nielakierowanej otrzymuje sie plat, w którym po kazdej warstwie lakierowanej nastepuje nielakierowana.Nawijajac wspólnie trzy lub wiecej tasm, z których przynajmniej jedna jest — 2 —lakierowana, mozna jeszcze znacznie po¬ wiekszyc ilosc kombinacji ukladu warstw.Wyrób gonców w mysl niniejszego wyna¬ lazku moze sie odbywac takze w ten spo¬ sób, ze z lakierowanej tasmy tkaniny wy¬ konuje sie zwój, przyczem w okreslonem miejscu obwodu naklada sie na powstaja¬ cy zwój pas tkaniny nielakierowanej tak krótki, ze pokrywa tylko czesc obwodu zwoju. W ten sposób otrzymuje sie zwój, w którym tylko w pewnem okreslonem miejscu znajduja sie naprzemian warstwy lakierowane i nielakierowane, a poza tern zwój sklada sie tylko z warstw lakierowa¬ nych. Formujac z takiego zwoju gonce, prowadzi sie obróbke w ten sposób, zeby czesc robocza (udarowa) gonca zawierala warstwy lakierowane i nielakierowane, podczas gdy glowica gonca, zaopatrzona w otwory prowadnicze, ma byc uformowa¬ na z tej czesci zwoju, która zawiera tylko warstwy lakierowane.Na rysunku przedstawiono zwój pier¬ scieniowy jako pólfabrykat do wyrobu gon¬ ców uderzajacych zgóry; fig. la przedstawia schematycznie przekrój poprzeczny; fig.Ib — tasmy rozwiniete, fig. 2 i 3 przedsta¬ wiaja goniec wykonany podlug fig. 1-szej w widoku zprzodu i ziboku, fig. 4 — goniec nieco odmiennie wykonany, fig. 5 i 6 przed¬ stawiaja w widoku zgóry i w przekroju kadlub gonca dolnego, wykonanego wprost przez zwijanie, fig. 7 przedstawia zwijany goniec innego typu.Chcac otrzymac pierscien, przedstawio¬ ny na fig. 1 nawija sie naprzód na trzpien o srednicy przeswitu pierscienia tasme tka¬ niny, lakierowana twardniejaca zywica sztuczna w celu utworzenia warstwy 1, po- czem nawija sie jednoczesnie tasme lakie¬ rowana i nielakierowana tak, ze powstaje poklad 2, w którym znajduje sie naprze¬ mian warstwy lakierowane i nielakierowa¬ ne. Potem odcina sie warstwe lakierowana i nawija tylko nielakierowana w celu utwo¬ rzenia warstwy 3, która zawiera zatem tyl¬ ko nielakierowane warstwy. Potem nawija sie tasme nielakierowana dalej, ale wraz z nia znowu tasme lakierowana w celu u- tworzenia pokladu 4, który zawiera znowu naprzemian warstwy lakierowane i niela¬ kierowane. Wreszcie odcina sie tasme nie¬ lakierowana i nawija warstwe 5, która za¬ wiera tylko warstwy lakierowane.Tasmyogrzewa sie odpowiednio w cza¬ sie nawijania, aby sztuczna zywica byla kleista.Przekrój pierscienia wykonanego w ten sposób przedstawia schematycznie (z mniejsza iloscia warstw, lecz z wieksza gru¬ boscia pokladów) fig. la, na której pokla¬ dy warstw lakierowanych sa kreskowane.Fig. Ib przedstawia rozwiniecie pier¬ scienia, liczby wstawione na poszczegól¬ nych odcinkach oznaczaja poklady, które powstaja z danych odcinków tasmy. Dlu¬ gosci 2 i 4 sa znacznie przesadzone w celu powiekszenia wyrazistosci rysunku.Pierscien wykonany w opisany sposób formuje sie przez prasowanie i ogrzewanie, a w razie potrzeby przez obróbke mecha¬ niczna i otrzymuje sie goniec górny, przed¬ stawiony na fig. 2 i 3, przyczem przy obrób¬ ce tej hartuje sie jednoczesnie sztuczna zywice.Warstwa 5 stanowi teraz wytrzymala i twarda powloke zewnetrzna, która opiera sie bardzo dobrze zuzyciu pod dzialaniem ostrza czólenka. Poklad 3 stanowi we¬ wnatrz gonca miekka poduszke, która po¬ wieksza znacznie trwalosc gonca. Warstwa 1 stanowi wzmocnienie poduszki, a zara¬ zem chroni wewnetrzne krawedzie otwo¬ rów prowadniczych 6 od zuzycia sie. Po¬ klady 2 i 4 moga zawierac tylko kilka warstw i sluza glównie do dobrego i pew¬ nego polaczenia pomiedzy pokladem 3 i warstwami 1 i 5.W opisanem wykonaniu otacza ze¬ wnetrzna warstwa 5, przepojona sztuczna zywica jako jednolita masa ze wszystkich stron rdzen gonca, skladajacy sie z warstwnieskllejoaych tak, ze nie zachodzi obawa, aby w jakiems miejscu goniec mógl sie lu¬ szczyc. Fig. 4 przedstawia natomiast wy¬ konanie takie, w którem rdzen 7, sklada¬ jacy sie z warstw niesklejonych, wychodzi w dolnym koncu gonca na jego powierzch¬ nie i dlatego zastosowano tu nity 8, które laczac wszystkie warstwy zapobiegaja rów¬ niez luszczeniu sie gonca.Fig. 5 i 6 przedstawiaja prostokatny pierscien, który powstal przez wspólne na¬ wijanie tasmy lakierowanej i nielakiero- wanej na czworokatna listwe tak, ze przez nastepujace potem ogrzewanie i prasowa¬ nie formuje sie kadlub igonca dolnego.Pierscien przedstawiony na fig. 7 o- trzymano przez nawijanie jednej tylko ta¬ smy materjalu wlóknistego, nasyconej sztuczna zywica, na trzpien o srednicy przeswitu wykonywanego pierscienia; na wykonany w ten sposób pierscien o grubo¬ sci a nalozono potem kawalek b tkaniny nielakierowianej pokrywajacej Vs obwodu pierscienia, poczem nawinieto na te war¬ stwe posrednia jedna warstwe tasmy lakie¬ rowanej i nalozono znowu kawalek tkani¬ ny nielakierowanej b1 zajmujacy Vs obwo¬ du pierscienia, poczem nalozono w taki sam sposób jeszcze trzecia wkladke b" i owinieto ja tasma lakierowana, nawijajac juz reszte tasmy lakierowanej bez wkla¬ dek. W ten sposób powstal pierscien, któ¬ rego grubosc jest na dlugosci % obwodu powiekszona w przyblizeniu o grubosc trzech wkladek. Zgrubienie to przedsta¬ wiono na rysunku bardzo przesadnie.Jezeli z pierscienia takiego uformuje sie goniec taki jak na fig. 2 i 3, to je^go glo¬ wica z otworami prowadniczemi 6 bedzie wykonana z tej czesci pierscienia, w której niema wkladek, natomiast jego dolna czesc uderzajaca w czólenko bedzie zawierala wkladki.Chcac otrzymac taki sam pierscien, lecz o równomiernej grubosci scian, trzeba u- miescic w tych miejscach, w których niema wkladek nielakierowanych b, b'f b"9 wklad¬ ki takiej samej grubosci, lecz z materjalu lakierowanego, W ten sposób otrzymuje sie pierscien, który tylko w niektórych miej¬ scach zawiera wkladki nielakierowane, a poza tern jest wykonany caly z materjalu lakierowanego.Mozna równiez wyrabiac gonce, których tylko pewne czesci, np. dolna czesc skla¬ daja sie z warstw wyzej opisanych, nato¬ miast inne czesci sa wykonane z czystej zywicy sztucznej lub masy prasowanej skladajacej sie z sztucznej zywicy i wló¬ kien surowej welny lub wlókien bawelnia¬ nych, wlókien sztucznej welny lub sztucz¬ nego jedwabiu, lub z masy prasowanej o- trzymanej przez rostrzepywanie tkaniny nasyconej sztuczna zywica, wreszcie z ma¬ sy prasowanej, skladajacej sie ze sztucz¬ nej zywicy i odcinków lub szmat tkanin. PL