* Wynalazek dotyczy sposobu sygnalizo¬ wania w szybach kopalnianych, w którym wyzwolenie sygnalów, dotyczacych wydo¬ bywania, odbywa sie posrednio lub bezpo¬ srednio dzieki obrotowi wrót szybowych.W celu uniezaleznienia urzadzenia sygna¬ lowego od wypadków i zapewnienia mu prawidlowego dzialania, w mysl wyna¬ lazku zastosowano uklad polaczen tego ro¬ dzaju, aby sygnaly wyzwalaly sie tylko wtenczas, gdy wszystkie dotyczace wydo¬ bywania wrota szybowe byly otwarte i zo¬ staly ponownie zamkniete. Poza tern wla¬ czenie sygnalów uzaleznione jest od stanu pracy wyciagarki w ten sposób, ze np. ob¬ wód pradu sygnalowego rozrzadzany jest przez lacznik, sprzezony z dzwignia wy¬ ciagarki. Urzadzenie sygnalowe dotyczy wszystkich sygnalów, niezbednych do pra¬ cy w kopalni.Przyklad wykonania mysli wynalazku przedstawiono schematycznie na rysunku.Do nadawania sygnalów przewidziano dwa miejsca; liczba tych miejsc daje sie dowol¬ nie powiekszyc. Nie wplywa to zasadniczo na uklad polaczen. Styki u wrót, zalozone w poszczególnych miejscach do nadawania sygnalów, oznaczono liczbami /, 2. Poza tern w kazdem miejscu do nadawania sy¬ gnalów dodano przycisk 13 wzglednie 14 do dzwonka alarmowego; dzieki zastoso¬ waniu tych przycisków kazdy uprzednio nadany sygnal daje sie cofnac. Powyzsze przyciski zostaja wiec uruchomiane, gdy wskutek jakiegos wypadku uprzednio na¬ dany sygnal winien byc cofniety.W^ sali maszyn na powierzchni ziemi kazde miejsce do nadawania sygnalów po¬ siada tjjfe^ s^c^^v5)5 lub 5\ Lampa ta, swiecac sne, wskazuje maszyniscie,-obsfu-' gujaeemu wyciagarke, iz odnosne miejsce do nadawania sygnalów nadalo sygnal „go¬ tów". Prócz powyzszydh Jamp sygnalowych w sali maszyn znajduje sie dzwonek alar¬ mowy 6, który jest tak polaczony, iz dzia¬ lac moze tylko wtenczas, jezeli wszystkie miejjsca do nadawania sygnalów, dotycza¬ ce wlasciwego wydobywania, \ nadaly "sy¬ gnal „gotów**/ Mieszczacy sie równiez w sali maszyn dzwonek alarmowy 15 zactzwoni, skoro na¬ cisniety zostaje jeden z przycisków 13 lub 14. Obydwa sprzegniete ze soba styki 7 i 8 tak lacza sie z dzwignia wyciagarki, iz przy jej uruchomieniu otworzy sie styk 7, a styk 8 przejsciowo sie zamknie* Do ob¬ wodów pradu sygnalowego wlaczone sa jeszcze przekazniki 9 i 10. Powyzsze prze¬ kazniki sa w normalnym stanie równiez u- mieszczone w sali maszyn, lecz moga one tez byc wlaczone w obwód pradu w dowol- nem miejscu. Kazdy przekaznik posiada dwa uzwojenia: uzwojenie glówne i uzwo¬ jenie zatrzymujace oraz trzy styki, np. 11, 16 i 16'.Jezeli np, z miejsca 1 do nadawania sygnalów zamknie sie wrota szybowe, to dzieki temu zamykaja sie tez sprzegniete z wrotami styki 3 i 4. Przez styk 4 i za¬ mkniety w stanie spoczynku styk 17 prze¬ kaznika. 10 zablysnie lampa sygnalowa 5', polaczona z miejscem 1 do nadawania sy¬ gnalów i to dopóty, dopóki styk 7 jest za¬ mkniety, to znaczy dzwignia wyciagarki nie jest przelozona w polozenie jazdy. W ten sam sposób zablysnelaby lampa sygna¬ lowa 5, jezeli w miejscu 2 do nadawania sygnalów zostaje zamkniety styk 4*. Styki 3 i 3* polaczone sa w ukladzie szerego¬ wym tak, ze znajdujacy sie w iich obwo¬ dzie pradu dzwonek alarmowy zadzwonic moze dopiero wtenczas, gdy obydwa styki sa zamkniete, to jest gdy obydwa miejsca do nadawania sygnalów nadaly swój sy¬ gnal „gotów".Jezeli niaszynista, obslugujacy wycia¬ garke, odehniyszy sygnal „gotów", pusci w ruch swa wyciagarke, to przy uruchomie¬ niu dzwigni wyciagarki otworzy sie styk 7, dzieki czemu przerwie sie obwód pradu za¬ równo dzwonka alarmowego jak i lamp sy¬ gnalowych, których swiecenie oznaczalo, iz przynalezne miejsce do nadawania sy¬ gnalów nadlalo sygnal „gotów**". Urzadzenia sygnalowe zostaja wiec przestawione w stan spoczynku. Jak juz zaznaczono, dzie¬ ki uruchomieniu dzwigni wyciagarki przej¬ sciowo zamyka sie styk 8. Wskutek za¬ mkniecia powyzszego styku glówne uzwo¬ jenia 18 i 18' otrzymuja prad, przekazniki dzialaja i otwieraja swe styki 16, 16' wzglednie 17, 17'. Zapomoca styków za¬ trzymujacych 11 wzglednie IV uzwojenia zatrzymujace 12 wzglednie 12' przez; styki 4' wzglednie 4 otrzymuja napiecie. Styki 16, 16' i 17, 17' pozostaja wiec otwarte po otwarciu styku 8.Jezeli z jakiegokolwiek powodu w jed- nem miejscu do nadawania sygnalów, np. w miejscu 2, otworza sie wrota szybowe, to przerwie sie obwód pradu, zatrzymuja¬ cego przekaznik 9. Styki 16 i 16' cofaja sie samoczynnie do polozenia spoczynku i la¬ cza przewody. Jezeli miejsce do nadawa¬ nia sygnalów zaniknie znów swe wrota, to sygnal „gotów" nie moze byc nadany za¬ pomoca dzwonka alarmowego 6, gdyz przekaznik 10 poprzez uzwojenie zatrzy¬ mujace 12' utrzymuje styki 17 i 17' jeszcze w stenie przerwanym. Odezwanie sie dzwonka alarmowego moze nastapic dopie¬ ro wtedy, gdy wszystkie wrota szybowe zo- istaly otwarte i zamkniete tak, ze uzwoje¬ nia zatrzymujace wszystkich przekazników zostaly wylaczone. Dopiero wtedy szerego¬ wo polaczone styki 16' i 17' moga zamknac obwód pradu dzwonka alarmowego 6.Zapomoca przycisków 13, 14 dzwonka — 2 — ialarmowego moze w przedstawionem urza¬ dzeniu ibyc dokonane cofniecie kazdego sy¬ gnalu „gotów", a na ich miejscu moze byc wyzwolony dzwonek alarmowy 15. Cofnie¬ cie sygnalów „gotów" uskutecznione zosta¬ je przy nacisnieciu przycisku dzwonka a- larmowego zapomoca wzbudzenia uzwojen zatrzymujacych 12 lub 12', dzieki czemu otwieraja sie styki 16, 16* wzglednie 17, 17'. Dzialania dzwonka alarmowego 15 u- mozliwione jest zapomoca drugiego styku przycisków 13 wzglednie 14 dzwonków a- larmowych. Równiez uzwojenia 78 wzgled¬ nie 18' przekazników 9 wzglednie 10 — zamiast uzwojen zatrzymujacych — moga byc przeznaczone do dzialania w celii cof¬ niecia sygnalów „gotów"/ W przypadku, gdy ruch wrót szybo¬ wych uskuteczniany jest zapomoca oddziel¬ nych mechanicznych srodków pomocni¬ czych, jak np. tloków, znajdujacych sie pod cisnieniem sprezonego powietrza, tlo¬ ków hydraulicznych, silników elektrycz¬ nych lub innych silników, wyzwolenie sy¬ gnalów, dotyczacych wydobywania, doko¬ nywane byc moze zapomoca wlaczania srodków pomocniczych lub przez ruch sa¬ mych powyzszych srodków pomocniczych. PL