Przedmiotem wynalazku jest segmentowy lacz¬ nik krzywkowy niskiegonapiecia, stosowany zwlasz¬ cza do sterowania silnikami asynchronicznymi, ob¬ wodami oswietlenia i automatyki.Znane sa z jawnego stosowania konstrukcje lacz¬ ników krzywikowyeh produkcji krajowej i zagra¬ nicznej, które sa w zasadzie zblizone do siebie.Konwencjonalny lacznik krzywkowy niskiego na¬ piecia posiada naped reczny zasobniikowo-spre- zynowy, dzialajacy na zasadzie kola zebatego osa¬ dzonego na wale wylacznika, które przy recznym obrocie powoduje uniesienie napinacza sprezyn.Sprezyny napedu napinane sa recznie przy obro¬ cie walka o polowe skoku, a zgromadzona w nich energia powoduje migowy obrót walka wylacznika o druga polowe skoku. Walek przechodzi przez ca¬ la dlugosc lacznika i podparty jest slizgowo w dwóch zewnetrznych korpusach. Za napedem lacz¬ nika w zaleznosci od przeznaczenia i programu sterowniczego znajduje sie odpowiednia ilosc seg¬ mentów dwuobwodowych. Kazdy segment zaopat¬ rzony jest w dwie pary styków stalych i dwa styki ruchome. Styki ruchome unoszone sa przez izola¬ cyjne popychacze poruszajace sie po krzywce, któ¬ rej zarys jest uzalezniony od programu sterowania.W znanych rozwiazainiach popychacz nie jest zwia¬ zany kinematycznie bezposrednio ze stykiem ru¬ chomym. Wskutek tego popychacz zajmuje zawsze wzgledem krzywki stale i najnizsze polozenie. Jest to zjawisko niekorzystne, gdyz powoduje niezmien- 10 2 nosc miejsca rozpoczecia wspólpracy popychacza z krzywka, przez co nastepuje w tym miejscu zuzycie popychacza, które moze doprowadzic do zaklesz¬ czenia sie popychacza i pekniecia przywki. Ponadto miejsce rozpoczecia wspólpracy obu tych elemen¬ tów jest oddalone od osi popychacza, przez co opo¬ ry ruchu popychacza sa dodatkowo zwiekszone.W czasie pracy lacznika przy przerywaniu obwo¬ du wystepuje silny luk elektryczny powodujacy wypalanie styków lacznika, a czesto nawet ich zespawanie uniemozliwiajace dalsza prace lacznika.W celu ulatwienia gaszenia luku elektrycznego; w znanych rozwiazaniach laczników stosuje sie zes¬ poly plytek metalowych dejonizowanych, jak np. w zgloszeniu patentowym P. 117 089. Dzialanie ula¬ twiajace gaszenie luku elektrycznego przez zespoly plytek dejonizacyjnych oparte jest na zasadzie po¬ dzialu luku elektrycznego na luki czastkowe i chlo¬ dzeniu stóp luków czastkowych przez te plytki.Stosowanie zespolów metalowych plytek dejoniza¬ cyjnych wymaga koniecznosci wbudowania w lacz¬ niku dodatkowych elementów i specjalnego dodat¬ kowego mocowania plytek przed wypadnieciem z komory wydmuchowej w czasie powstawania luku elektrycznego.W znanych rozwiazaniach styki stale sa moco¬ wane do elementów danego segmentu poprzez wcisniecie styku w odpowiednio uksztaltowana wneke i ewentualne docisniecie wkretem, stano¬ wiacym jednoczesnie zacisk srubowy przewodu 140 4813 140 481 4 przylaczeniowego. Glebokosc tej wneki jest zwykle bardzo mala i jomimo docisniecia wkretem nie | zapewnia zadanego w tego typu lacznikach sztyw¬ nego zamocowania styku stalego, który w czasie i zamykania ze stykiem ruchomym podlega ugieciu | sprezystemu, powodujac odskoki styku ruchomego. 1 Znane jest równiez rozwiazanie mocowania sty¬ ków stalych we wnekach z polskiego opisu paten¬ towego nr 118125 dotyczacego laczników typu ste- rowniczego^pomocniczego znacznie rózniacych sie konstrukcja i dzialaniem od krzywkowych laczni¬ ków, w których ugiecie styków w czasie zamyka¬ nia nie wplywa na jego dzialanie i zywotnosc z uwagi na bardzo male prady laczeniowe. Mocowa¬ nie styku stalego tylko we wnekach, bez dodatko¬ wego podparcia, nie zapewnia poprawnego i trwa¬ lego mocowania stylku stalego, zwlaszcza w przy¬ padku niezbyt dokladnego docisniecia wkreta.Lacznik wedlug wynalazku pozwala na wyeli¬ minowanie powyzszych niedogodnosci poprzez op¬ racowanie konstrukcji, w której popychacze styków ruchomych sa sprzezone z tymi stykami ruchomymi za pomoca odpowiednich wystepów. W komorze wydmuchowej segmentu znajdujacej sie w poblizu styków wystepuja elementy wydluzajace luk ele¬ ktryczny powstajacy przy wylaczaniu pradu. Ele¬ menty te stanowia monolit ze scianka segmentu lacznika. Segmenty skladane wyposazone sa w od¬ powiadajace wnekom wystepy, które po zestawie¬ niu dwóch sasiednich segmentów tworza konstruk¬ cje wsporczo-zaciskowa dla styków stalych. Wy¬ stepy stanowia równiez monolit z tymi segmentami.Zwiazanie kinetyczne stylku ruchomego i popy- chacza eliminuje jego swobodne opadanie, dzieki czemu popychacz zajmuje mozliwie najwyzsze po¬ lozenie wzgledem krzywiki. Miejsce rozpoczecia wspólpracy popychacza z krzywka jest zatem bli¬ zej osi popychacza, przez co zmniejszaja sie opory pracy i wzrasta trwalosc lacznika. Jednoczesnie miejsce to w miare zuzywania styków przesuwa sie, co jest równiez zjawiskiem korzystnym. Ele¬ menty wydluzajace luk elektryczny stwarzaja lep¬ sze warunki samowygaszenia luku niz plytki demo¬ nizujace, a ponadto nie wymagaja wprowadzania do komory wydmuchowej dodatkowego zespolu kil¬ ku plytek metalowych i ich zamocowywania w tej komorze, gdyz tworza ze sciana segmentu jedno¬ lita calosc. Dzieki sztywnemu zamocowaniu styków stalych przez wprowadzenie dodatkowych wyste¬ pów podpierajacych te styki prawie na calej dlu¬ gosci, wyeliminowano mozliwosc ugiec i odskoków styków w czasie ich laczenia.Wynalazek jest przedstawiony w przykladzie wy¬ konania na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje lacznik w widoku z botóij fig. 2 — naped lacznika w widoku z przodu i w przekroju z boku, fig. — 3 pojedynczy kompletny segment w widoku z przodu i w przekroju, zas fig. 4 — korpus segmentu w dwóch rzutach.Lacznik krzywkowy wedlug wynalazku sklada sie z recznego napedu 1, dowolnej ilosci dwuobwodo- wych segmentów skladanych 2, z przedniej plytki 3 z ogranicznikiem napedu oraz plytki koncowej 4.Osiowo przez lacznik przechodzi ksztaltowy walek 5 ulozyskowany slizgowo w plytce przedniej 3 i plytce koncowej 4. Naped lacznika uruchamiany jest za pomoca pokretla 6. W napedzie 1 na walku 5 lacznika osadzone jest kolo zebate 7 wspólpracu¬ jace przez rolke 8 z napinaczem sprezyn 9. Seg¬ ment 2 zaopatrzony jest w dwie pary styków sta¬ lych 10 i dwa styki ruchome 11, tworzace lacznie dwa niezalezne obwody elektryczne. Na walku 5 sa osadzone krzywki 12, z których kazda wspól¬ pracujaca z odpowiadajacym jej popychaczem 13.Popychacz 13 jest zaopatrzony w wystep 14 w ksztalcie jaskólczego ogona, który wchodzi w od¬ powiedni otwór styku 11 laczac oba te elementy.Sprezyna 15 odciska styk ruchomy 11 do styków stalych 10. Styki stale 10 zaopatrzone sa we Wkre¬ ty 16 stanowiace wylacznie zaciski srubowe prze¬ wodów przylaczeniowych. Przez otwory 17 w se¬ gmentach 2, napedzie 1, plytkach 3 i 4 przechodza sruby 18 skrecajace lacznik w calosc.Korpus segmentu 2 posiada w komorze wydmu¬ chowej 19 elementy 20 tworzace z nim jednolita calosc wykonana z materialu izolacyjnego. Zada¬ niem elementów 20 jest kierowanie i wydluzanie luku elektrycznego przez co tworza sie lepsze wa¬ runki do jego samowygaszania. Element 20 me¬ chanicznie zatrzymuje czesc luku, a pozostale jego czesci sa wydluzane w dwóch szczelinach wskutek dzialania elektromagnetycznej petli pradowej. Za¬ trzymana czesc luku przylegajac na calej dlugosci do elementu 20 dodatkowo ulega chlodzeniu.W korpusie segmentu sa wykonane wneki 21 i wystepy 22. We wneki 21 dwóch sasiednich seg¬ mentów 2 wchodza odpowiednie wystepy styków 10, których czesci robocze wspieraja sie dodatkowo na wystepach 22 sasiednich segmentów. Wystepy 22 tworza równiez monolit z segmentem 2. Po skreceniu lacznika srubami 18 styki stale 10 zos¬ taja zacisniete miedzy sasiednimi segmentami 2, wskutek czego zostaja sztywno zamocowane i pod¬ parte na dwóch wystepach 22, uniemozliwiajac w ten sposób powstawanie odskoków styków rucho¬ mych 11.Dzieki opisanej wyzej konstrukcji lacznika wed¬ lug wynalazku mozliwe jest zwiekszenie trwalosci i niezawodnosci lacznika oraz technologicznosci je¬ go wykonania, a jednoczesnie zmniejszenie gaba¬ rytów, przy zachowaniu tych samych parametrów elektrycznych.Zastrzezenie patentowe Segmentowy lacznik krzywkowy niskiego napie¬ cia zbudowany z napedu recznego zasobnikowo- Hsprezynowego i dwuobwodowych segmentów skla¬ danych, wyposazonych we wneki dla styków sta¬ lych, znamienny tym, ze popychacze (13) styków ruchomych (11) sa sprzezone z tymi stykami ru¬ chomymi za pomoca odpowiednich wystepów (14), zas w komorze wydmuchowej (19) znajdujacej sie w poblizu styków (10, 11) wystepuja elementy (20) tworzace monolit z segmentem (2), wydluzajace luk elektryczny powstajacy przy wylaczaniu pradu, ponadto segmenty (2) posiadaja wystepy (22) od¬ powiadajace wnekom (21) tworzace z nimi równiez jednolita calosc, które to elementy po zestawieniu dwóch sasiednich segmentów (2) tworza konstruk¬ cje wsporczo-zaciskowa dla styków stalych (10), 10 15 20 2i 30 as 40 41 10 II140 481fwm. 43 // 40 Tig.3 44 U^^t^s^i ^ 43 42.Hi .& „, ^ &M ~\- * m^ r L_ I Nx w A-A OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 572 (95+15) 10.87 Cena 130 zl PL