Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ciaglego pomiaru zawartosci tlenu w goracych ga¬ zach.Znana jest z opisu patentowego USA nr 3 849 539 metoda oznaczania i usuwania tlenu ze strumie¬ nia gazu obojetnego wzgledem wodoru. Dokladnie osuszony gaz pod cisnieniem ca 3 atm przeplywa wewnatrz rurki Pd — Ag, której zewnetrzna stro¬ na znajduje sie w atmosferze wodoru pod cisnie¬ niem ca 6 atm. Rurka jest podgrzana elektrycznie do temperatury 100—300°C. Wodór dyfunduje przez scianki rurki i reaguje katalitycznie z tle¬ nem. Ilosc powstalej wody jest miara zawartosci tlenu w gazie analizowanym.Sposobem wedlug opisu patentowego USA nr 3 849 539 nie mozna oznaczac zawartosci tlenu bezposrednio w goracych gazach, ze wzgledu na koniecznosc wstepnego, dokladnego osuszenia gazu analizowanego. Ponadto stezenie tlenu w analizo¬ wanym gazie musi byc mniejsze od 1% wagowo.Znany z opisu patentowego USA nr 4170 455 aparat do badania zawartosci tlenu lub wodoru w strumieniu gazu sklada sie z przewodu odizolo¬ wanego cieplnie, który jednym koncem polaczony jest z wlotem gazu a drugim koncem z wylotem gazu, zas w poblizu wlotu i wylotu gazu usytuo¬ wane se termopary. Pomiedzy wlotowym i wyloto¬ wym czujnikiem temperatury umieszczone jest zloze jednorodnego katalizatora wykonane z Pt lub Pd albo ich kombinacji osadzonych na nosniku, zas miedzy zlozem katalizatora i wlotem gazu usytuowany jest ekran cieplny. Przewód polaczo¬ ny jest z urzadzeniem do podgrzewania gazu do wymaganej temperatury. 5 W opisanym urzadzeniu wykorzystuje sie cieplo katalitycznej reakcji skladników gazowych.W przypadku oznaczania tlenu jest to reakcja tlenu z wodorem, dodanym do strumienia osob¬ nym przewodem. Cieplo wydzielane w reakcji io utleniania wodoru powoduje ogrzanie termopary umieszczonej za zlozem katalitycznym. Róznicowy sygnal obu termopar jest miara zawartosci tlenu.Niedogodnoscia rozwiazania wedlug opisu pa¬ tentowego USA nr 4 170 455 jest to, ze zloze kata- 15 lityczne stykajace sie bezposrednio ze wszystkimi skladnikami analizowanego gazu moze ulegac za¬ truciu w przypadku obecnosci trucizn w strumie¬ niu gazu.Wedlug wynalazku urzadzenie do pomiaru za- 20 wartosci tlenu w goracych gazach, zawierajace przepone wykonana z materialu zawierajacego pallad, czujniki temperatury — pomiarowe i po¬ równawcze, które to elementy umieszczone sa w obudowie z króccami, charakteryzuje sie tym, 25 ze króciec, którym plynie analizowany gaz i kró- ciec, doprowadzajacy wodór usytuowane sa w obu¬ dowie po przeciwleglej stronie w stosunku do otworu w scianie czolowej obudowy, bedacej w kontakcie z miejscem pomiaru zawartosci tle- M nu. Do krócca doprowadzajacego wodór przymo- 140 392140 392 cowana jest przepona w postaci zaslepionej rurki, która jest w bezposrednim kontakcie z co najm¬ niej jednym pomiarowym czujnikiem temperatu¬ ry, a* wzdluz sciany bocznej obudowy wewnatrz obudowy i/lub w wydrazonym kanale w scianie bocznej usytuowany jest co najmniej jeden po¬ równawczy czujnik temperatury, zas wewnatrz krócca doprowadzajacego wodór i zaslepionej rur¬ ki znajduje sie ~kapilara przymocowana do sciany tego krócca i z wylotem poza ten króciec, przy czym króciec doprowadzajacy wodór wprowadzo¬ ny jest do obudowy na glebokosc co najmniej równa dlugosci przepony, a pole powierzchni prze¬ kroju poprzecznego obudowy jest co najmniej pietnascie razy wieksze od pola powierzchni prze¬ kroju poprzecznego przepony, zas czujniki pomia¬ rowe i porównawcze polaczone sa przeciwsobnie a ich wyjscia sprzezone sa miernikiem i/lub re¬ jestratorem zawartosci tlenu. Obudowa wykonana jest z materialu zaroodpornego na przyklad stali zaroodpornej lub ceramiki.Zaleta wynalazku jest mozliwosc pomiaru za¬ wartosci tlenu bezposrednio w goracych gazach.Przedmiot wynalazku przykladowo pokazany jest na rysunku w schemacie ideowym.Jak pokazano na rysunku króciec 2 zasysajacy analizowany gaz i króciec 3 doprowadzajacy wo¬ dór usytuowane sa w sciance tylnej 11 obudowy 1 po przeciwleglej stronie w stosunku do otworu w sciance czolowej obudowy bedacej w bezposred¬ nim kontakcie z analizowanym gazem. Obudowa o dlugosci 20 cm i srednicy 12 mm wykonana jest z ceramiki zaroodpornej. Do krócca 3 doprowa¬ dzajacego wodór przyspawana jest rurka palla¬ dowa 5 o dlugosci 10 cm i srednicy 3 X 3,3 mm a na jej koncu znajduje sie kieszen 12 na zlacze termopary pomiarowej 6 usytuowanej wzdluz pal¬ ladowej rurki 5 z wyprowadzeniem poza tylna scianke 11 obudowy 1. W kanale 8 wzdluz sciany bocznej obudowy znajduje sie termopara porów¬ nawcza 7 z wyjsciem przez sciane tylna 11 obu¬ dowy 1. Wewnatrz krócca 3 i rurki palladowej 5 znajduje sie stalowa kapilara 9, przyspawana do sciany krócca 3 i z wylotem poza ten króciec.Króciec doprowadzajacy wodór 3 wprowadzony jest do obudowy 1 na glebokosc 10 cm. Termo¬ pary 6 i 7 polaczone sa przeciwsobnie a ich wyjs¬ cia sprzezone sa z rejestratorem YT zawartosci tlenu 10.Do palladowej rurki 5 doplywa wodór pod cis¬ nieniem ca 0,1 atm. Wodór dyfunduje przez scian¬ ki rurki palladowej 5 i reaguje z tlenem zawar¬ tym w gazie analizowanym, który przeplywa ze stala szybkoscia co 2 l/h wewnatrz obudowy 1.Wydzielone w reakcji cieplo powoduje ogrzanie 5 rurki palladowej 5, której temperatura mierzona jest za pomoca pomiarowej termopary 6. Rózni¬ cowy sygnal z termopar pomiarowej 6 i porów¬ nawczej 7 podawany jest bezposrednio do reje¬ stratora YT 10. Analizowany gaz opuszcza komo- io re 1 przez króciec wylotowy 2.W celu usuwania ewentualnych gazowych zanie¬ czyszczen wodoru i dzieki temu utrzymanie stalej szybkosci dyfuzji, czesc doprowadzonego wodoru wyplywa ciagle na zewnatrz przez stalowa kapi- 15 lare 9.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do pomiaru zawartosci tlenu w go- 20 racych gazach, zawierajace przepone wykonana z materialu zawierajacego pallad, czujniki tempe¬ ratury — pomiarowy i porównawczy, które to elementy umieszczone sa w obudowie z króccami, znamienny tym, ze króciec (2) którym plynie ana- 25 lizowany gaz i króciec (3) doprowadzajacy wodór usytuowane sa w obudowie (1) po przeciwleglej stronie w stosunku do otworu w sciance czolowej (4) obudowy, bedacej w kontakcie z miejscem pomiaru zawartosci tlenu, a do krócca (3) dopro- 30 wadzajacego wodór przymocowana jest przepo¬ na (5) w postaci zaslepionej rurki, która jest w bezposrednim kontakcie z co najmniej jednym pomiarowym czujnikiem temperatury (6), zas wzdluz sciany bocznej obudowy, wewnatrz obu- 05 dowy i/lub w wydrazonym kanale (8) w sciance bocznej usytuowany jest co najmniej jeden po¬ równawczy czujnik temperatury (7), ponadto we¬ wnatrz krócca (3) doprowadzajacego wodór i zas¬ lepionej rurki (5) znajduje sie kapilara (9) przy- 40 mocowana do sciany tego krócca i z wylotem poza ten króciec, przy czym króciec (3) doprowadzaja¬ cy wodór wprowadzony jest do obudowy (1) na glebokosc co najmniej równa dlugosci zaslepionej rurki (5) a pole powierzchni przekroju poprzecz- 45 nego obudowy jest co najmniej pietnascie razy wieksze od pola powierzchni przekroju poprzecz¬ nego przepony, zas czujniki pomiarowe i porów¬ nawcze polaczone sa przeciwsobnie a ich wyjscia sprzezone sa z miernikiem i/lub rejestratorem za- 50 wartosci itlenu (10), a ponadto obudowa wykonana jest z materialu zaroodpornego na przyklad ze stali zaroodpornej lub ceramiki.Zakl. Graf. Radom — 522/88 90 egz. A4 Cena 130 zl PL