Przedmiotem wynalazku jest krzeslo z wychylanym siedziskiem, szczególnie przydatne dla osób z pelna lub czesciowa dysfunkcja nóg. Stosowane jest w przypadku koniecznosci wspoma¬ gania osoby siedzacej w czynnosci wstawania i asekuracji jej przy siadaniu.Z opisu patentowego W. Brytanii nr 1 500 361 znany jest fotel wypoczynkowy wyposazony w urzadzenie wspomagajace wstawanie. Pod siedziskiem fotela, na osi umieszczonej na przed¬ niej krawedzi styku siedziska fotela z jego wspornikiem, osadzone sa sprezyny. Sprezyny te uruchamiane sa przez uzytkownika przy pomocy dzwigni umieszczonej w poblizu uda miedzy sie¬ dziskiem i oparciem bocznym fotela.Z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 516 636 znane jest inne urzadze¬ nie wywolujace wychylanie siedziska krzesla. W kolumne krzesla wmontowany jest mechanizm, wywolujacy wypychanie Jednej strony siedziska i jego ruch obrotowy wokól osi umieszczonej na kolumnie krzesla, pod siedziskiem. Mechanizm ten zawiera ciegno opuszczajace siedzisko oraz sprezyne podnoszaca siedzisko.Te znane krzesla z wychylanym siedziskiem nie sa wygodne w uzytkowaniu z tego powodu, ze w czasie wstawania z krzesla, wychylajace sie siedzisko wykonuje jednoczesnie ruch wzdluz uda uzytkownika powodujac obciaganie odziezy. Jednoczesnie krzesla te nie maja zabezpieczen przed przypadkowym uruchomieniem siedziska i moze nastapic przypadkowe zrzucenie uzytkowni¬ ka z krzesla.Celem wynalazku jest opracowanie takiego krzesla z wychylanym siedziskiem, które bedzie w sposób ergonomicznie uzasadniony wykonywac ruch wspomagania czynnosci wstawania, nie be¬ dzie wywolywac krepujacych doznan zwiazanych z obciaganiem odziezy oraz bedzie miec zabezpie¬ czenie przed przypadkowym uruchomieniem siedziska.Cel ten osiagnieto przez opracowanie krze cla z wychylanym siedziskiem osadzonym na ko¬ lumnie teleskopowe- zakonczonej ciezka podstawa i majacego oparcia boczne o regulowanej wy¬ sokosci or^z oparcie plecowe polaczone ze wspornikiem siedziska.c. 140 547 Istota wynalazku polega na tym, ze os obrotu siedziska, znajduje sie powyzej górnej po¬ wierzchni siedziska i zrealizowana jest jako przeguby umieszczone na wspornikach oparc bocz¬ nych i wraz ze wspornikami laczacym przeguby z ruchoma czescia wspornika siedziska oraz sprezynami umieszczonymi miedzy ruchoma czescia i nieruchoma czescia wspornika siedziska stanowi mecnanizm wychylajacy siedzisko. Pod jednym z oparc bocznych umieszczona jest dzwi¬ gnia sprzezona przy pomocy ciegna z ruchomym zaczepem zakleszczajacym sie z zaczepem nieru¬ chomym. Oba zaczepy umieszczone sa miedzy czesciami wspornika siedziska, przy czym zaczep ruchomy dolaczony jest do czesci nieruchomej wspornika siedziska, a zaczep nieruchomy do czesci ruchomej wspornika siedziska* Oba zaczepy maja ksztalt przypominajacy haki.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania schematycznie na rysun¬ ku, który przedstawia krzeslo w widoku z boku.Krzeslo sklada sie z osadzonej w piecioramiennej podstawie 1 kolumny teleskopowej 2 o regulowanej wysokosci i na niej osadzonego, uruchamianego mechanizmem wychylajacym siedzi¬ ska 3i oparcia plecowego 4 polaczonego z nieruchoma czescia 5 wspornika siedziska oraz oparc bocznych 6 i 7. Siedzisko 3 przytwierdzone jest do ruchomej czesci 8 wspornika siedziska.Miedzy nieruchoma czescia 5 wspornika siedziska a ruchoma czescia 8 wspornika siedziska znaj¬ duje sie mechanizm wychylajacy. Mechanizm ten sklada sie ze sprezyn 9, umieszczonych pod siedziskiem 3 i wsporników 10 z przegubami 11.Z nieruchoma czescia 5 i ruchoma czescia 8 wspornika siedziska polaczony jest tez me¬ chanizm blokujacy. Sklada on sie z dwóch zaczepów, a mianowicie stalego 12 i ruchomego 13 dolaczonego do ciegna 18 oraz sprezyny powrotnej 14. Zaczep staly 12 i ruchomy 13 maja ksztalt przypominajacy haki z mozliwoscia zazebiania sie wzajemnego. W skrajnym polozeniu poziomym siedziska zaczepy sa zlaczone i zakleszczaja sie. Taka konstrukcja mechanizmu blo¬ kujacego siedzisko zapewnia zablokowanie go w polozeniu poziomym, odblokowanie siedziska 3 pod obciazeniem uzytkownika oraz brak mozliwosci odblokowania z polozenia poziomego przy braku obciazenia siedziska 3 lub przy obciazeniu mniejszym niz sila wynikajaca z parame¬ trów sprezyn 9« Teoretyczna os obrotu siedziska 3 znajduje sie powyzej górnej powierzchni siedziska 3« Zrealizowana jest jako dwa przeguby 11 umieszczone na wspornikach 15 oparc bocznych 6, 7 z osia obrotu pokrywajaca sie z teoretyczna osia obrotu siedziska 3« Takie ustawienie osi obrotu powoduje, ze siedzisko 3 wykonuje ruch zblizony do ruchu uda w czasie wstawania. Po¬ czatkowa sila wspomagajaca wstawanie reguluje sie iloscia i parametrami sprezyn 9« Oparcia boczne 6 i 7 maja regulowana wysokosc i maja zwiekszony zakres regulacji roz¬ szerzajacy funkcje krzesla o mozliwosc podparcia sie osoby niepelnosprawnej przy wstawa¬ niu na wysokosci ergonomicznie uzasadnionej. Mocowanie oparc bocznych 6 i 7 na zadanej wy¬ sokosci odbywa sie przy pomocy zacisku srubowego 16, Pod przednia czescia jednego z oparc bocznych 6 lub 7 zaleznie od wygody uzytkownika, znajduje sie dzwignia 17. Jest ona sprzezona z zaczepem ruchomym 13 przy pomocy ciegna 18.Ponizej opisane jest uzytkowanie krzesla wedlug wynalazku przez osobe niepelnosprawna, z dysfunkcja konczyn dolnych uniemozliwiajaca samodzielne wstawanie z krzesla. Dla podnie¬ sienia sie z krzesla, uzytkownik przesuwa sie maksymalnie do tylu. Nastepuje wtedy maksy¬ malne obciazenie siedziska 3 i zadziala mechanizm blokujacy, w którym rozsuna sie zaczepy staly 12 i ruchomy 13 do pozycji umozliwiajacej ich rozwarcie. Nastepnie uzytkownik przy¬ ciaga dzwignie 17 do oparcia bocznego. Ciegno 18 przenosi sile na zaczep ruchomy 13 wywolu¬ jac jego wychylenie sie az do pozycji rozwarcia zaczepów 12 i 13» Uzytkownik pochyla sie lekko do przodu trzymajac dalej przycisnieta dzwignie 17 az do rozpoczecia przez siedzisko 3 ruchu do góry. Ruch ten wywolany jest przez sprezyny 9« Po rozpoczeciu ruchu siedziska 3 do góry nastepuje calkowite rozwarcie sie zaczepów 12 i 13 i dalszy ruch siedziska 3 nie wymaga nacisku na dzwignie 17« Górna powierzchnia siedziska 3 wykonuje obrót wokól osi 11.Ruch siedziska 3 jest wypadkowym ruchu do góry i do tylu i jest zblizony do ruchu uda w czynnosci wstawania. Przy wstawaniu uzytkownik korzysta z pomocy oparc bocznych 6 i 7 usta¬ wionych na wysokosc dogodna dla niego*140 347 3 Przy siadaniu uzytkownik obciaza soba siedzisko 3 wspierajac sie jednoczesnie na opar¬ ciach bocznych 6 i 7, Gdy siedzisko 3 przyjmie polozenie poziome, uzytkownik zajmuje pozy¬ cje pionowa i maksymalnie musi przesunac sie na siedzisko 3 do tylu az do oparcia sie pleca¬ mi o oparcie plecowe 4, Taka pozycja uzytkownika daje pelne obciazenie siedziska 3 i wywola automatyczne zatrzasniecie sie zaczepów stalego 12 i ruchomego 13« Nastepuje zablokowanie siedziska 3 w pozycji poziomej i w tym stanie nie nastapi ruch siedziska 3 bez wykonania czynnosci opisanych przy wstawaniu z krzesla wedlug wynalazku.Krzeslo wedlug wynalazku, dzieki swemu mechanizmowi wychylajacemu, zapewnia prawidlowa kinematyke ruchu wspomagania wstawania, zblizona do kinematyki ergonomicznej czynnosci wsta¬ wania z krzesla oraz siadania. Znajdujacy sie w krzesle mechanizm blokujacy siedzisko w po¬ lozeniu poziomym zapobiega przypadkowemu otwarciu zaczepów stalego 12 i ruchomego 13 przy braku obciazenia siedziska 3 lub przy obciazeniu mniejszym niz sila wynikajaca z parametrów sprezyn 9- Tak v.iec mechanizm blokujacy zapobiega rozpoczeciu wychylania siedziska 3 i czyn¬ nosci wstawania w pozycji, w której uzytkownik móglby byc zrzucony przez uruchomione siedzi¬ sko 3.Zastrzezenia patentowe 1. Krzeslo z wychylanym siedziskiem, osadzonym na kolumnie teleskopowej zakonczonej ciezka podstawa, majace oparcia boczne o regulowanej wysokosci i oparcie plecowe polaczone ze wspornikiem siedziska, znamienne tym, ze os obrotu siedziska /3/ korzyst¬ nie zrealizowana jako przeguby /11/ znajduje sie powyzej górnej powierzchni siedziska /3/ na wspornikach /15/ oparc bocznych /6 i 7/ i wraz ze wspornikami /10/ laczacymi przeguby /11/ z ruchoma czescia /8/ wspornika siedziska oraz sprezynami /9/ umieszczonymi miedzy ruchoma czescia /8/ a nieruchoma czescia /5/ wspornika siedziska stanowi mechanizm wychy¬ lajacy siedzisko, przy czym pod jednym z oparc bocznych /6 lub 7/ umieszczona jest dzwig¬ nia /17/ sprzezona przy pomocy ciegna /18/ z ruchomym zaczepem /13/ zakleszczajacym sie z nieruchomym zaczepem /12/. 2. Krzeslo wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zaczepy ruchomy /13/ i nieruchomy /12/ umieszczone sa miedzy czesciami wspornika siedziska, przy czym zaczep ru¬ chomy /13/ dolaczony jest do czesci nieruchomej /5/ wspornika siedziska, a zaczep nierucho¬ my /12/ do czesci ruchomej /8/ wspornika siedziska i oba zaczepy maja korzystnie ksztalt przypominajacy haki.W 3^7 :xxvww Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 130 zl PL