Wynalazek niniejszy dotyczy maszyny z krawedzia ruchomej przegrody, dzieki obrotowej, dzialajacej jako pompa ssaw- czemu tarcie pomiedzy temi czesciami ma¬ na, sprezarka lub silnik, przyczem maszy- szyny zmniejsza sie znacznie, wskutek na sklada sie z wirujacej tarczy mimosro- czego czesci te zuzywaja sie powolniej i dowej, której obwód styka sie stale z jed- stykaja ze soba szczelniej, nej strony z powierzchnia wewnetrzna Czesci maszyny wedlug wynalazku sa bebna, w którym ta tarcza jest umieszczo- tak wykonane, aby tarcie slizgania, po* na, a z drugiej strony — z przegroda, wstajace pomiedzy mimosrodowa tarcza i wsunieta do wnetrza tego bebna i mogaca powierzchnia wewnetrzna bebna, zostalo przesuwac sie zwrotnie w kierunku promie- zastapione tarciem toczenia miedzy po- nia obwodu tarczy. W maszynie wedlug wierzchnia bebna i pierscieniem, nie zamo- wynalazku obwód zewnetrzny mimosrodo- cowanym na tej tarczy, lecz osadzonym na wej tarczy styka sie bardziej równomier- niej obrotowo za posrednictwem odpowied¬ nie z powierzchnia wewnetrzna bebna oraz niego wienca walków lub kulek przeciw-ciernycli. Dzieki tciiu urzadzeniu powyz¬ szy pierscien toczy sie bez tarcia po po¬ wierzchni wewnetrznej bebna, co sprawia, ze maszyna dziala bardziej równomiernie.Na rysunkach uwidocznione sa trzy przyklady wykonania wynalazku, gdzie fig. 1 przedstawia pionowy przekrój po¬ przeczny wzdluz linji A—B* na fig. 2 pierwszej odmiany pompy wirujacej, fig. 2 — przekrój podluzny tejze wzdluz linji A—i? na fig. 1; fig. 3 %.4 —;, podobne prze¬ kroje pompy nieco zmienionej, gdzie prze¬ groda nie porusza sie, a beben jest obroto¬ wy; fig. 5 i 6 — przekrój poprzeczny przez wal i przekrój podluzny drugiej odmiany pompy, rózniacej sie od poprzednich tern, iz przegroda jest osadzona obrotowo na czopie i ze podczas dzialania pompy (równiez w roli silnika) mimosrodowy pierscien styka sie z powierzchnia we¬ wnetrzna bebna w punkcie srednicowo przeciwleglym punktowi, przy którym znajduje sie przegroda.Pompa, na fig. 1 i 2 sklada sie z walco¬ wego bebna 1, zamknietego pokrywami 2, posrodku których obraca sie wal 3 z za¬ mocowana mimosrodowa tarcza 4, nie sty¬ kajaca sie z wewnetrzna powierzchnia ob¬ wodowa bebna 1, wskutek czego pomiedzy tarcza 4 i bebnem pozostaje odstep. Na obwodzie tarczy 4 osadzony jest wieniec walków lub kulek, otoczony z zewnatrz pierscieniem 6 o takiej grubosci, ze pier¬ scien ten styka sie z wewnetrzna po¬ wierzchnia obwodowa bebna 1 i toczy sie po tej powierzchni podczas obracania wa¬ lu napednego 3.Pierscien 6 obraca sie wiec z niewiel- kiem tarciem, poniewaz jego obwód ze¬ wnetrzny toczy sie po obwodzie wewnetrz¬ nym bebna, a obwód wewnetrzny tego pier¬ scienia toczy sie po wiencu walków lub ku¬ lek 5, których tarcie jest bardzo male.Pompa ta posiada równiez przegrode 7, przesuwana w kierunku promienia bebna i oddzielajaca komore ssania 9 od komory tloczenia 10, z których pierwsza jest pola¬ czona z rura ssawna 12, a druga — z rura tloczna 11, przyczem przegroda ta naciska¬ na jest sprezyna 8. Wal 3 osadzony jest w lozyskach kulkowych 13, umieszczonych w pokrywach 2, dzieki czemu tarcie tego wa¬ lu jest niewielkie. Wobec zmniejszenia o- porów biernych i uszczelnienia styku po¬ miedzy pierscieniem 6 i obwodem we¬ wnetrznym bebna 1, pompa ta dziala z wieksza wydajnoscia.Pompa dziala w sposób zstepujacy.Podczas obracania walu 3 wraz z zamoco¬ wana na nim tsreza mimosrodowa 4 punkt styku pierscienia 6 z obwodem wewnetrz¬ nym bebna 1 przesuwa sie, zwiekszajac ciagle obwód komory ssawnej, wskutek czego plyn lub gaz doplywa do tej komo¬ ry rura ssawna 12, oraz zmniejsza stopnio¬ wo objetosc komory tlocznej, wskutek czego plyn lub gaz, zawarty w tejze, jest wytlaczany przez rure tloczna 11.Pierscien pompy (fig. 3 i 4) wspiera sie na wiencu walków lub kulek, osadzonych na tarczy mimosrodowej 4', osadzonej ze swej strony obrotowo na drugim mimosro- dzie 4, zamocowanym na wale 3, przyczem ramiona mimosrodowosci mimosrodów 4' i 4 sa ustawione pod katem prostym (fig. 3).W sciance bebna 1 zamocowana jest przegroda 7, oddzielajaca komore ssania 12 od komory tloczenia 10 w taki sposób, iz komory te nie sa polaczone ze soba. Prze¬ groda 7 jest nieruchoma, a beben 1 obra¬ ca sie na nieruchomym wale 3, stanowia¬ cym jedna calosc z mimosrodem 4.Podczas obrotu bebna / przegroda 7 obraca pierscien 6, który nie przesuwa sie, lecz toczy z malym poslizgiem po obwo¬ dzie wewnetrznym bebna, zmieniajac obje¬ tosc i polozenie komór ssania i tloczenia, przyczem punkt styku tego pierscienia % obwodem wewnetrznym bebna 1 przesuwa sie. Podczas tego ruchu przegroda 7 wsuwa sie w wiekszym lub mniejszym stopniu dó wnetrza pierscienia 6, który posiada w tym — 2 —fcelu nawprOst tej przegrody cylinder Il osadzony obrotowo na, czojpach, równole¬ glych do walu napednego 3, i zaopatrzony w otwór, skierowany wzdluz srednicy tego cylindra, w którym to otworze suwa sie koniec przegrody 7 podczas dzialania pom- Poniewaz beben 1 obraca sie, wiec rura ssawna i tloczna musza byc wykonane ina¬ czej, a w danym przykladzie, kiedy pom¬ pa niniejsza dziala jako sprezarka powie¬ trza, czerpanego z zewnatrz, rura ssawna 12 ma jedynie postac otworu, wykonanego w pokrywie 2 bebna, a rura tloczna ma postac kanalu, wydrazonego czesciowo w wale 3 i laczacego sie z otworem 11 w dru¬ giej pokrywie 2 bebna, polaczonego z kana¬ lem 16, skierowanym do tulei 18, zalozo¬ nej na wal 3 i zaopatrzonej w rozmieszczo¬ ne promieniowo otwory 19, polaczone z kar nalem 20, wywierconym wewnatrz walu 3 wzdluz jego osi geometrycznej.Odmiana pompy, uwidoczniona na fig. 5 i 6, posiada trzy mimosrody 4f, 4 i 4", z których mimosród 4 umieszczony jest po¬ miedzy mimosrodem 4", stanowiacym jed¬ na calosc z walem 3, i mimosrodem 4', o- sadzonym obrotowo na tym mimosrodzie 4 i podtrzymywanym zapomoca wienca wal¬ ków lub kulek 5. Urzadzenie to ma na celu lepsze uszczelnienie pierscienia 6 z obwo¬ dem wewnetrznym behna 1 w razie, gdy pierscien 6 wprowadza w ruch obrotowy wal 3 podczas pracy pompy w roli silnika.Równiez w tym celu mimosrody 4' i 4" po¬ siadaja jednakowa i jednakowo skierowa¬ na mimosrodowosc e, równa polowie naj¬ wiekszej szerokosci komory 10, a mimo¬ sród 4 posiada mniejsza mimosrodowosc e", a mianowicie mimosrodowosc, potrzeb¬ na do wyrównania wzglednie zuzycia cze¬ sci roboczych pompy, przyczem ramie mi- mo&rodowosci mimosrodu 4 jest skierowa¬ ne prostopadle do ramion mimosrodowosci mimosrodów 4* i 4".Przegroda 27 pompy, wahajaca sie na czopie 14, jest przyciskana w polozeniu pochylem do obwodu pierscienia 6 zapo¬ moca sprezyny 15, umieszczonej wraz \z czopem 14 w odpoWiedniem wglebieniu, wykonanem w czesci szczytowej bebna /; przyczem zakres wahan przegrody 27 po* siada taka wielkosc, iz pierscien 6 moze przesuwac sie wewnatrz bebna i; Dolna krawedz przegrody 27 przyciskana jest zawsze do obwodu zewnetrznego pier¬ scienia 6 zapomoca sprezyny 15. Dzialanie tej pompy jest takie samo, jak dwóch po* przednich odmian. PL