Wynalazek niniejszy dotyczy maszyny do wykopywania ziemniaków i tym po¬ dobnych ziemioplodów, która wyróznia sie swem urzadzeniem do wykopywania, o- czyszczania od ziemi i przenoszenia ziem¬ niaków. Urzadzenie to sklada sie z lancu¬ cha bez konca, zalozonego na dwa kola lancuchowe, zaklinowane na osiach piono¬ wych, przycziem kazde ogniwo lancucha jest zaopatrzone w poziome widelki. Wi¬ delki te przesuwaja sie poziomo wzgledem powierzchni ziemi ponizej tylnej krawe¬ dzi lopaty lub radla, przyczem ziemniaki i liscie (nac) zostaja odkladane nabok.Zabierana wraz z ziemniakami ziemia wy¬ sypuje sie poprzez widelki wdól podczas przenoszenia ziemniaków. Lancuch jest prowadzony zapomoca krazków kierowni¬ czych i prowadnicy tak, iz posuwa sie za¬ wsze równolegle do powierzchni ziemi.Na rysunku jest uwidoczniony przy¬ klad wykonania maszyny wedlug wyna¬ lazku niniejszego, przyczem fig. 1 jest wi¬ dokiem maszyny zgóry, jednak bez ramy tylnej; fig. 2 jest widokiem tejze zboku; fig. 3 — widokiem maszyny ztylu; fig. 4— widokiem zgóry tylnej ramy maszyny; fig. 5 — widokiem zboku tylnej ramy maszy¬ ny, fig. 6 przedstawia czesc kola lancucho¬ wego i ogniwo lancucha; fig. 7—widok zgó¬ ry ogniwa lancucha; fig. 8 — widok zgóry tegoz ogniwa lancucha, zaopatrzonego w widelki; fig. 9 — widok ziboku tegoz, przy¬ czem na figurze tej zostaly równiez uwi¬ docznione prowadnica w przekroju i kra¬ zek kierowniczy; fig. 10 — widok zbokunieco odmiennie wykonanego lancucha, za¬ opatrzonego w widelki, przyczem jednak widelki' nie zostaly uwidocznione na rysunku; fig. 11 — widok zboku ogniwa lancucha z widelkami; fig. 12 — rozmie¬ szczenie lancucha z widelkami wzgledem hrózid i skib ziemniaczanych; fig. 13 — je¬ den ze szczególów odmiany wykonania, przedstawionej na fig. 10.Maszyna sklada 'sie z ramy z dwoma kolami biegowemu. Na osi kól biegowych sa zaklinowane stozkowe kolo zebate oraz sprzeglo. Poza tern maszyna posiada dwie osie pionowe z osadzonemi na nich kolami lancuchowemi oraz prowadnice lancucha, zaopatrzonego w widelki. Jak zwykle, ma¬ szyna posiada równiez lopate lub radlo o- raz urzadzenie do przenoszenia ruchu kól biegowych na kola lancuchowe, wreszcie urzadzenie do nastawiania roboczej glebo¬ kosci maszyny.Rama jest zlozona z dwóch belek po¬ dluznych 1 i 2 i malych poprzecznie 3, 4 i 5 oraz jednej wiekszej poprzecznicy tyl¬ nej 6. Rama maszyny jest oparta na osi 8 dwóch kól biegowych 7, która jest osadzo¬ na w lozyskach 9 ramy. Na osi tej znaj¬ duje sie sprzeglo klowe, zaopatrzone w sprezyne 11, oraz osadzone na niej luzno stozkowe kolo zebate 12, którego piasta 13 stanowi jedno ogniwo sprzegla, wspóldzia¬ lajace z drugiem jego ogniwem 10. Sprze¬ glo moze byc wlaczane i wylaczane zapo- moca widelek 14, osadzonych obracalnie na czopie 15 i uruchamianych zapomoca ciegla lub liny 16.Poprzecznica przednia 3 jest wygieta i zaopatrzona w otwory 17, wskutek czego mozna nastawiac odpowiednio dyszel 18, zamocowany obracalnie na czopie 19, o- sadzonym w poprzecznicy 4. Lopata lub radlo 20 jest przymocowane do slupicy 21, zamocowanej na belce podluznej 2, i daje sie nastawiac. Czesc przednia lopaty nie jest tak spadzista, jak czesc tylna, wo¬ bec czego nie zaglebia sie zbytnio w glebe.Na obu koncach poprzecznicy tylnej 6 znajduja sie lozyska 22 na osie pionowe 23.Kazda z osi jest wyposazona na swym koncu dolnym w kolo lancuchowe 24, na jednej zas z nich jest zaklinowane u góry stozkowe kólko zebate 25. Maszyna posia¬ da walek 26, osadzony w lozyskach kulko¬ wych 27 i zaopatrzony w dwa stozkowe kólka zebate 28 i 29. Walek ten przenosi ruch stozkowego kola zebatego 12 na stoz¬ kowe kólko zebate 25, a wiec na jedna z osi pionowych, oczywiscie wówczas, gdy sprzeglo jest wlaczone i kolo 12 obraca podczas jazdy maszyny.Na oba kola lancuchowe 24 ze spicza- srtemi zebami 30 nalozony jest lancuch bez konca 31, którego ogniwa 32 posiadaja ksztalt specjalny. Kazde z ogniw 32 jest zaopatrzone w widelki 33, zamocowane na ogniwie lancucha koncem górnym zapo¬ moca haka 34; wstawianego w ucho 35, a koncem dolnym zapomoca sruby 36, osa¬ dzonej w ramieniu 37 (fig. 8 i 9). Czesc wi¬ delek miedzy punktami zamocowania 34 i 36 jest prosta, podczas gdy czesc dolna 38 jest wygieta w miejscu 39. Lancuch jest u- mieszezony tak, ze konce 38 widelek prze¬ suwaja sie pod tylna krawedzia lopaty 20.W tym celu, aby obie, równolegle bie¬ gnace czesci 40 lancucha pozostawaly w polozeniu wlasciwem, niektóre ogniwa lan¬ cucha posiadaja ramiona dodatkowe 41, tworzace lacznie z ramionami 37 jarzma, w których sa osadzone krazki 42, obraca¬ jace sie na osiach 43, jak to uwidoczniono linja przerywana na fig. 7 i 8. Poza tern pod kazdym odcinkiem 40 prostolinijnej drogi lancucha sa umieszczone katowniki 44, po których tocza sie krazki 42. Najle¬ piej jest zaopatrzyc co trzecie lub czwarte ogniwo lancucha w krazek 42. Obie pro¬ wadnice 44 sa przymocowane do dwóch wieszaków 45, umocowanych na poprzecz¬ nicy 6.Maszyna wspiera sie tylnym swym koncem na podwoziu, zlozonem z dwóch •belek podluznych 46, ustawionych na prze* dluzeniach belek podluznych / i 2. Na bel¬ kach 46 sa umieszczone: poprzecznica 47, dwie belki pionowe 48 i poprzecznica dol¬ na 49. W otworach poprzecznie 47 i 49 jest osadzona os pionowa 59, dajaca sie nasta¬ wiac, a w widelkach 51 u dolnego konca osi 50 jest osadzona os 52 z kolem biego- wem 53. Dwie belki pochyle 54 przytrzy¬ muja poprzecznice dolna 49.Celem umozliwienia regulowania robo¬ czej glebokosci lopaty oraz nastawiania maszyny podczas jej przewozenia, koniec dolny osi 50 jest polaczony pretem 55 z drazkiem 56, umocowanym obrotowo na czopie 57, osadzonym w belce 47. Przesta¬ wianie uskutecznia sie zapomoca palaka uzebionego 58 i zapadki 59.Niektóre czesci maszyny, np. kola lan¬ cuchowe, urzadzenie do oczyszczania ziem¬ niaków i ich przenoszenia i t d. sa okaptu- rzone, aby zapobiec przedostawaniu sie do nich brudu; kaptur ten jednak nie zostal uwidoczniony na rysunku.Zapomoca maszyny wedlug wynalazku osiaga sie wskutek zastosowania osobnego urzadzenia, przenoszacego ziemniaki po¬ ziomo, nalezyte wyniki przy wykopywaniu ziemniaków z ziemi. Same bulwy nie zo¬ staja uszkodzone i nie wiezna. Ziemia z ziemniakami i nacia (liscmi) przedostaje sie z lopaty na widelki, które mase te prze¬ nosza w prawo (fig. 1). Czesc ziemi wy¬ pada poprzez widelki, a ziemniaki i nac zostaja zlozone w jednym rzedzie zboku maszyny po prawej jej stronie. Bulwy nie zostaja bynajmniej porozrzucane na grun¬ cie, wobec czego zebranie ich przychodzi z latwoscia. Wskutek takiego wykonania maszyny nie jest wymagane tak szybkie popedzanie koni, ciagnacych maszyne, jak to jest niezbedne przy stosowaniu maszyn innej budowy. Nawet przy wolnej jezdzie maszyny wykopywanie i oczyszczanie ziemniaków nie pozostawia nic do zy¬ czenia.Ulepszenia tej maszyny sa uwidocznio¬ ne na fig. 10, 14 i 12.Czesci poziome widelek sa umieszczo¬ ne tak nisko, ze przesuwaja sie tuz nad powierzchnia ziemi, mianowicie w pla¬ szczyznie xt y, lezacej pod plaszczyzna m n, styczna do grzbietu skiby z ziemniakar mi.Ogniwa lancucha 31 sa wykonane w po¬ staci lancucha przegubowego, przyczem luibki sa oznaczone liczba 70, sworznie lan¬ cucha — 71, sworznie zas srubowe — 72.Wszystkie widelki 33 przymocowane sa do ogniw lancucha zamiast haków zapo¬ moca sworzni 73 i uch 74.Prowadnica 44 bis jest sporzadzona z belek o ksztalcie litery C zamiast z ka¬ towników.Miedzy lancuchami 31 a lopata 20 jest umieszczony katownik 75, zaopatrzony w blache pionowa 76, majaca zapobiec prze¬ dostawaniu sie ziemi do lancucha i kraz¬ ków 42 i 77. Niektóre ogniwa lancucha 31 sa zaopatrzone w krazki 77, których osie sa ustawione pionowo. Krazki te tocza sie po katowniku 75, wskutek czego lancuch przegubowy jest prowadzony w nalezyty sposób.Aby konce widelek 33, wysuniete w danej chwili najdalej w lewo, nie uderza¬ ly o niewykopana jeszcze skibe ziemnia¬ ków S, cale urzadzenie jest przesuniete w prawo, jak to uwidoczniono na fig. 12. T oznacza skibe wykopywana, S — skibe, pozostajaca do wykopania, a V — juz wy¬ kopana. Zwykle os lewa 23 zostaje umie¬ szczona na przedluzeniu belki podluznej 1.W maszynie, opisanej powyzej, moga byc zastosowane rozmaite ulepszenia, np.: 1. lancuch o ogniwach zwyklych moze byc zastapiony przez lancuch przegubowy (np. Gallfa); 2. widelki moga byc zamocowane na ogniwach lancucha zapomoca sworzni sru¬ bowych; 3. prowadnica krazków kierowniczych — 3 —lancucha widelkowego moze byc sporza¬ dzona nie z katowników zelaznych, lecz z belek zelaznych o ksztalcie litery C; 4. przed lancuchem widelkowym moze byc ustawiony katownik zelazny, zaopa¬ trzony w blache, majaca na celu chronienie lancucha od ziemi; 5. lancuch przenosnika, sluzacy jedno¬ czesnie za urzadzenie do oczyszczania ziemniaków, moze zostac przesuniety jako calosc tak daleko w prawo, aby konce ze¬ wnetrzne widelek podczas swego biegu naokolo lewego kola lancuchowego nie u- derzaly w nienaruszona jeszcze skibe z ziemniakami. PL