Przedmiotem wynalazku jest sposób aktywnego gaszenia pozarów, zwlaszcza w wyrobiskach górniczych, polegajacy na przeplukiwaniu zaognionych wyrobisk inertnymi gazami.Znany jest na przyklad z polskiego opisu patentowego nr 63 726 sposób gaszenia pozarów podziemnych, którego sens sprowadza sie do ochladzania zasysanych z pola pozarowego gazów w komorze wodnej, a nastepnie ich ponownego wtlaczania przez tame wlotowadla stworzenia obiegu recyrkulacyjnego. Podczas recylkulacji tlen zawarty w gazach powinien ulegac redukcji na drodze spalania, a zawartosc skladników palnych w gazach powinna stale wzrastac. Z zalozenia tego wynika niebezpieczenstwo wybuchu gazów pozarowych, gdyz przybywa w gazach skladników palnych bedacych produktem suchej destylacji wegla i wydzielonego ze zloza metanu, a z drugiej strony do pola pozarowego doplywa stale strumien swiezego powietrza. Naplyw powietrza spowo¬ dowany jest podcisnieniem stwarzanym przez zmniejszenie sie objetosci gazów pozarowych w ukladzie recyrkulacyjnym. Zmiana objetosci gazów spowodowana jest ich ochlodzeniem, wykrap- laniem wody i sorpcja zwlaszcza CO2 w wodzie. Sposób ten jest równiez malo efektywny, ochlo¬ dzone gazy pozarowe posiadaja mala zdolnosc przejmowania ciepla od nagrzanych ociosów,astale naplywajacy z powietrzem tlen przez nieszczelnosci w tamach i przez zloze, podtrzymuje procesy spalania w wyrobiskach. Ostateczny efekt tego sposobu jest bardzo watpliwy.Powyzsze wady usuwa sie czesciowo sposób inertyzacji i wychladzania przestrzeni zaognio¬ nych w kopalniach, znany na przyklad z polskiego opisu patentowego nr 121 845, polegajacy na wtlaczaniu do zaognionych wyrobisk gazów intertnych w postaci roztworu azotu i rozpylonej wody lub dwutlenku wegla, a nastepnie odsysaniu i przetlaczaniu dla wymuszenia recylkulacji. Sposób ten jest jednak skuteczny takze tylko w przypadku malych pozarów.Ponadto znany jest na przyklad z polskiego opisu patentowego nr 108 158, sposób gaszenia pozarów zwlaszcza likwidacji pól pozarowych w zrobach górniczych, polegajacy na wprowadzeniu do pola pozarowego cieklego azotu, który w postaci mgly azotowej szybko odparowuje i wytwarza2 139239 wymuszony prad gazowy wychladzajacy atmosfere gazowa w przestrzeni objetej pozarem. Wychla¬ dzanie atmosfery gazowej tym sposobem odbywa sie stosunkowo szybko, jednak wyprowadzanie ciepla nagromadzonego w górotworze zwiazane jest z koniecznoscia zuzycia duzej ilosci azotu, co nie zawsze jest ekonomiczne.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu aktywnego gaszenia pozarów przy uzyciu gazów inertnych zamglonych, który bylby znacznie bezpieczniejszy i skuteczniejszy oraz tanszy od sposo¬ bów dotychczasowych, zwlaszcza w przypadku duzych pozarów.Cel ten zostal osiagniety za pomoca sposobu wedlug wynalazku, którego istota polega na tym. ze gaszenia pozarów w wyrobiskach górniczych dokonuje sie przy otwartych przepustach lamo¬ wych gazami intertnymi zamglonymi, przy czym strumien gazów intertnych równoczesnie powo¬ duje usuwanie z tych wyrobisk gazów pozarowych poprzez szyb do atmosfery.Sposób aktywnego gaszenia pozarów gazami intertnymi wedlug wynalazku pozwala na szybkie zinertyzowanie atmosfery gazowej w zaognionych wyrobiskachijej ochladzanie do tempe¬ ratury, w której ustaja destrukcyjne dzialania pozaru na maszyny i urzadzenia, a tym samym na ugaszenie pozaru i zlikwidowanie zagrozenia wybuchowego. Przeplukiwanie wyrobiska przy otwartych przepustach tamowych powoduje prawie natychmiastowe spowolnienie procesu spala¬ nia i szybkie ochlodzenie przestrzeni i powierzchni nagrzanych w wyrobiskach. Zastosowanie sposobu umozliwia szybkie przekazanie do eksploatacji wyrobisk po pozarze.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zamknieta tamami zaogniona przestrzen wyrobiska, a fig. 2 — wyrobisko w przekroju wzdluz linii A-A zaznaczonej na fig. 1.Jak pokazano na fig. 1 rysunku, rejon zagrozony izolowany jest tamami 1 i zaopatrzony w czujniki 2 z miernikami 3 temperatury i w skladu gazów, zapewniajacymi kontrole i bezpieczenstwo prowadzonej akcji przeciwpozarowej. W wyznaczonych miejscach instaluje sie przepusty tamowe 4, na których buduje sie tame wlotowa 5, i wylotowa 6, osadzajac w nich przepusty rurowe 7i 8dla przewodów pomiarowych i azotowych. Do jednego przepustu tamowego w tamie 5 przylacza sie lutniociag 9, a nastepnie agregat gasniczy 10. W niektórych przypadkach korzystnie jest zaistalo- wac przewody rurowe 11 wraz z urzadzeniem 12 do przetlaczania azotu oraz postawic w stanie nierozlozonym tame 13 plócienno szkieletowa. W fazie gaszenia pozaru zamyka sie klape jednego przepustu tamowego 4 w tamie 5 i uruchamia agregat gasniczy 10 oraz przeplukuje przestrzen wyrobisk w czasie wyliczonym z predkosci przesuwania sie czola strumienia gazów intertnych zamglonych. Atmosfera w strefie ognisk pozarowych zostaje zinertyzowana i ogniska ugaszone.Powietrze i zadymione gazy pozarowe usuwa sie z wyrobisk zapozarowanych przez przepusty tamowe 4 w tamie 6 i szyb wentylacyjny do atmosfery. Nastepnie prace agregatu gasniczego 10 nastawia sie na ochladzanie zaognionego górotworu. Operacja ochladzania polega na stopniowym przeplukiwaniu i zalewaniu woda ognisk pozarowych. Dzieje sie to przy regulowanym strumieniu ciepla w czasie wyznaczonym z kryterium termicznego przenoszenia cieczy wyrazonego przez stosunek ciepla przejmowanego przez górotwór na drodze L przeplywu gazów inertnych1 zamglo¬ nych do strumienia ciepla wnoszonego z tymi gazami. Intensywne zalewanie woda rejonu zaognio¬ nego dowolnie oddalonego od agregatu gasniczego 10 nastepuje gdy wspomniany stosunek zbliza sie do jednosci. Nastepnie w fazie dochladzania zamyka sie klapy przepustów tamowych 4 w tamie f i po wytworzeniu nadcisnienia w polu pozarowym zatrzymuje sie agregat gasniczy 10 oraz zamyka przepust tamowy 4 w tamie 5. Przez okreslony czas pole pozarowe pozostawia sie zamkniete. W przypadku stwierdzenia nieszczelnosci pola, operacje przeplukiwania sie powtarza.Po ochlodzeniu górotworu korzystniejest pole pozarowe wypelnic rozpylonym cieklym azotem. W atmosferze zinertyzowanej mierzy sie temperature ociosów i przystepuje do robót likwidacyjnych.W przypadku braku mozliwosci wzglednego uszczelnienia pola pozarowego i utrzymania w nim atmosfery zintertyzowanej w czasie koniecznym do wychladzania, korzystnie jest przeprowa¬ dzic akcje gaszenia przez stopniowe zaciesnianie pola pozarowego z zastosowaniem tamy 13 plócienno szkieletowej, która sie rozklada po zintertyzowaniu atmosfery gazowej i czesciowym ochlodzeniu'przestrzeni zaognionych wyrobisk. Po zainstalowaniu tamy 13 montuje sie dodatkowy przewód elastyczny do przetlaczania cieklego azotu i ewentualnie przedluza sie lutniociag 9, po caym powtarza sie operacje ochladzania zaognionego górotworu.139239 3 Zastrzezenie patentowe Sposób aktywnego gaszenia pozarów, zwlaszcza w wyrobiskach górniczych, polegajacy na przeplukiwaniu wyrobisk zaognionych, znamienny tym, ze gaszenia pozarów w wyrobiskach dokonuje sie przy otwartych przepustach tamowych gazami intertnymi zamglonymi, przy czym strumien gazów intertnych równoczesnie powoduje usuwanie z tych wyrobisk gazów pozarowych poprzez szyb do atmosfery. PL