Przy przedstawieniach fonograficznych wazne znaczenie pod wzgledem jakosci i wiernosci reprodukowanych dzwieków po¬ siada scisle jednostajny ruch przenosnika fonogramów w miejscu rozrzadu.Aby zachowac stala szybkosc porusza¬ nia sie przenosnika fonogramu bezposred¬ nio w miejiscu rozrzadu i uchronic os (na¬ pedzana od raptownych wahan szybkosci osi napedzajacej, proponowano juz zaopa¬ trywac wal napedowy przenosnika fono¬ gramu w kolo zamachowe i napedzac ten wal za posrednictwem sprzegla elastycz¬ nego.Znane to urzadzenie posiada jednak powazne wady. Przy niewielkiej ilosci obrotów walu napedowego przenosnika fo¬ nogramów jest rzecza konieczna, by masa zamachowa byla bardzo duza, gdyz dzia¬ lanie obracajacego sie kola zamachowego, jako zasobnika ener^gji, zalezy od momentu bezwladnosci i szybkosci obwodowej. Przy niewielkiej ilosci obrotów krazka transpor¬ towego moment bezwladnosci, a wraz z tern masa kola zamachowego musza byc bardzo .znaczne, co ze wzgledu na zespól przyrzadów stanowi wielka wade.Poniewaz, oprócz tego, kazda masa w polaczeniu ze sprezyna stanowi uklad zdol¬ ny do drgan, posiadajacy pewne drgania wlasne, mozna przypuszczac, ze równiez przy wyzej wspomnianem izastawieniu kola zamachowego ze s/przejglem elastycznym powstana tego rodzaju drgania. W istocie \okazalo sie, ze, zwlaszcza przy raptownych zmianafóft* iriomenlu jobrotowego, powstaj a znacziie WAhania* ^sj)omnianeigo ukladu „masa zamachowa + sprzeglo elastyczne11, przenoszace isie wskutek stalego polacze¬ nia miedzy kolem zamachoweoi i krazkiem transportowym bezposrednio na miejsce rozrzadu przenosnika fonogramu i wywo¬ lujace wskutek tego niepozadane zmiany szybkosci ruchu przenosnika fonogramu.W podanym ukladzie osiaga sie wiec pod tym wzgledem wrecz przeciwny skutek, niz ten, który zamierzono osiagnac. Wahania, wzglednie drgania przeszkadzaja zwla¬ szcza przy rozpoczeciu dzialania (rozru¬ chu) fonografu i ustaja idopiero wówczas, gdy wal kola zamachowego osiagnie nor¬ malna ilosc obrotów, co przy duzej masie zamachowej, koniecznej ze wzgledu na mala ilosc obrotów walu transportowego, wymaga stosunkowo dlugiego czasu. Prze¬ nosnik fonogramu, przeprowadzany pod¬ czas tego dlugiego czasu rozruchu przez miejsce rozrzadu, nie moze byc wskutek tego uzyty do odbioru dzwieków i stanowi powtarzajaca sie przv kazdym rozruchu niepozadana strate. Jednak równiez przy normalnym ruchu nie mozna uniknac wa¬ han, poniewaz kazda fnieregulaiimosc nape¬ du (zlacze pasa napedowego, (rzucanie pa¬ sa, poslizg ipasa) lub przenosnika fonogra¬ mu, mp. miejsce isklejenia filimu, wylwoluje nowe drgania.Niniejszy wynalazek usuwa powyzsze wady i polega zasadniczo na tern, ze ele¬ ment transportowy, poruszajacy przeno¬ snik fonogramu przy miejscu rozrzadu, np. bebenek transportowy do filmu, jest pola¬ czony sztywno z silnikiem napedzajacym bez jakichkolwiek odrebnych elementów posrednich. Nie moga wiec w tym wypadku nastapic szkodliwe wahania w miejscu roz¬ rzadu, istniejace w dotychczas znanych u- kladaoh. Wszystkie pozostale czesci nape¬ dowe ukladu, jak krazki prowadnicze, u- rzadzenie db nawijania filmu i t. d. sa po¬ laczone poprzez elastyczne sprzeglo oraz kolo zamachowe z tym samym silnikiem napedzajacym, który przytem powinien posiadac mozliwie stala charakterystyke.Ewentualne uderzenia, pochodzace od transportu przenosnika fonogramu lub od urzadzenia nawij ajacego, oddzialywuja przy danym ukladzie w taki sposób, ze, wprawdzie, zespól „kolo zamachowe + sprezyna" zostaja wprawione w drgania, jednak drgania te nie przenosza sie bezpo¬ srednio na glówny krazek transportowy i przez to — na miejsce rozrzadu, jak to nastepowalo w dotychczasowych urzadze¬ niach. Przeciwnie, na silnik zostaja wy¬ warte zmiany momentu obrotowego, odpo¬ wiadajace wystepujacym wahaniom i prze¬ biegajace wedlug drgania przytlumionego, które ze swej strony wywoluja niewielkie zmiany ilosci obrotów, odpowiadajace cha¬ rakterystyce silnika. Dopiero te minimalne wahania, wynoszace niewielki ulamek wa¬ han wspomnianych, przenosza sie na glówny krazek transportowy. Przy zasto¬ sowaniu silnika, niewrazliwego na okreso¬ we wzrosty obciazenia, t. j. dobrze tlumio¬ nego, mozna uniknac nawet tych nieznacz- nydh, prawie niedostrzegalnych zmian ilo¬ sci obrotów. Celowo stosuje sie silnik o tak znacznej mocy, ze jest on obciazony jedy¬ nie ulamkiem swej sprawnosci. Silnik na¬ pedzajacy winien byc tak dobrany, by je¬ go sklonnosc do wahan byla, o ile mozno¬ sci, zmniejszona, wzglednie usunieta. Na¬ lezy wiec stosowac silniki elektryczne o charakterystyce silnika bocznikowego. Za- pomoca podanego ukladu mozna wiec o- siagnac calkowicie pozbawiony uderzen i wahan, t. j. jednostajny ruch przenosnika fonogramu w miejscu rozrzadu.Na rysunku przedstawiono wynalazek tytulem przykladu w zastosowaniu do fo¬ nografu optycznego, a mianowicie fig. 1 przedstawia schemat istoty wynalazku, fig. 2 — przyklad wykonania w przekroju, fig. 3 — widok sprzegla elastycznego. - 2 -Wedlug fig. 1 bebenek transportowy a, przesuwajacy przenosnik fonogramu przez miejsce rozrzadu, jest polaczony z silni¬ kiem g walem b przez przekladnie zebata, np. pare kól zebatych c, glo e i wal silnika z pominieciem sprzegla elastycznego i masy zamachowej. Krazki transportowe h i h1, przeznaczone do do¬ prowadzania, wzglednie odprowadzania przenosnika fonogramu, oraz b^ben nawi¬ jajacy i sa napedzane jednoczesnie przez ten sam silnik g, przyczem polaczenie mie¬ dzy silnikiem g a wspomnianemu czesciami mechanizmu odbywa sie przez sprzeglo e- lastyczne k i kolo zamachowe m. Beben n, z którego odwij a sie przenosnik fonogra¬ mu, jest poruszany jedynie przez iruch te¬ go ostatniego.Na fig. 2 przedstawiony jest przyklad wykonania, wedlug którego kolo zamacho¬ we in jest luzno obrotowo osadzone na przedluzeniu walu / silnika. Naped kola zamachowego m odbywa sie zapomoca tar¬ czy o, polaczonej na stale z przedluzeniem walu / silnika oraz sprzegla elastycznego, które stanowi w danym wypadku sprezyna p9 wygieta w ksztalcie litery omega. Kolo zamachowe jest polaczone sztywno tuleja q z przekladnia zebata r, s, sluzaca do na- pedti nieprzedstawionych w danym wy¬ padku azesci mechanizmu do doprowadza¬ nia i odprowadzania oraz urzadzenia na¬ wijajacego. Do przekladni zebatej stosuje sie celowo kola zebate o dlugotrwalym wchwycie zebów, a wiec kola czolowe o za¬ zebieniu srubowem, slimaki i slimacznice lub tym podobne, przy których stopien nie- równomiernosci jest mozliwie niewielki.Celem unikniecia twardych uderzen i drgan, przynajmniej jedno z kól zebatych winno byc wykonane z materjalu bez¬ dzwiecznego.Niniejszy wynalazek moze byc równiez zastosowany do innych przyrzadów do od¬ twarzania dzwieków w postaci odpowied¬ nio zmienionej. PL