Przedmiotem niniejszego wynalazku jest pedlo skrzydlowe samolotu lub ste¬ rowca, p osia dajace sikrzydla tak zwane zaluzjowe, t. j. zaopatrzone w szereg mo¬ gacych sie otwierac i zamykac klap lub plytek. Celem wynalazku jest .zastapienie zwykle stosowanego smigla, które posia¬ da mala sprawnosc.Polaczenie pedla skrzydlowego wedlug niniejszego wynalazku z platami, t. j. z po¬ wierzchniami nosinemi samolotu, zblizalo¬ by jego ruch do lotu ptaków; byloby to pierwszym etapem na drodze do zupelne¬ go zblizenia sie do wzorów podawanych przez przyrode.Podobnie jak u ptaków, w urzadzeniu tern przyrzad przenoszacy prace silnika na przednia i tylna pare skrzydel znajdowac sie winien tuz pod platami, skad, jak u zwierzat, wychodza zebra, czyli wregi o- bejmujace kabine. Srodek ciezkosci musi znajdowac sie ponizej, w miejscu, w któ- rem znajduje sie u ptaków podczas lotu z nogami odrzuconemi wtyl i ulozomemi poziomo.Pedlo wedlug wynalazku niniejszegoposiada budowe nastepujaca. Silnik znaj- diflapy sie w sródkli przyrzadu pod pe- dlem w bsobihej kabinie, polaczonej z niem schodkami, obraca kolo a (fig. 2) wraz z kilkakrotnie wygietym walem pionowym b, które to wygiecia (korby) z przytwier- dzonemi do nich korbowodami poziomemi c umieszczone sa w dwóch zamknietych szczelnie, a jedna nad druga umieszczo¬ nych oslonach d (na fig. 2 w przekroju, zas na fig. 5 — w, widoku,bocznym). Korby o- we przesuwaja równoczesnie dwa umie¬ szczone po obu stronach pedla prety pio¬ nowe e, wykonane np. w postaci rury i la¬ czace przeguby srodkowe /, / obu ukosni¬ ków (t. j. czlonów) tak zwanych nozyc no¬ rymberskich (fig. 6), umieszczonych u do¬ lu i u góry, a które przesuwaja sie w obu (dolnych i górnych) prowadnicach P.Ruchy owych dwóch przegubów uko¬ snika, stanowiac skoki (suwy) równe ra¬ mieniu korb (wygiec) walu pionowego b pedla, powoduja podobne ruchy wszyst¬ kich dalszych przegubów ukosników, znaj¬ dujacych sie po obu stronach pedla, któ¬ rych skoki (suwy) w miare oddalenia od srodka sa w tym samym czasie coraz wiek¬ sze, a wiec i szybsze.Boki ukosników, których z kazdej stro¬ ny pedla jest np. piec, moga byc rozmaitej wielkosci. Kazda ich para, t. j. górne i dol¬ ne, sa sobie równe tak, ze w widoku zgóry, t. j. w rzucie poziomym, przykrywaja sie wzajemnie. Wszystkie przeguby ukosni¬ ków" dolnych zlaczone sa odpowiednio z przegubami ukosników górnych pretami pioniowemi, a toi w celu utrzymania spraw¬ nosci ruchu. Owe laczniki przegubów srod¬ kowych sa nieco' dluzsze i suwaja sie w o- bu prowadnicach.Nozyce dolne oddalone sa o kilka cen¬ tymetrów od podlogi i w ten sposób odby¬ waja swe ruchy w powietrzu, podobnie jak i górne.Cztery przeguby /, i srodkowego uko¬ snika (fig. 1), wykonywajac swe ruchy, przerosza sile i prace na przednie i tylne skrzydla wykonywa jace równoczesnie ru¬ chy odsrodkowe i dtosrodkowe, zamykajac sie i otwierajac, co ma miejsce raz podczas jednego obrotu pedla.Oba konce pretów pionowych, lacza¬ cych przeguby srodkowe ukosników, prze¬ suwaja sie w prowadnicach dolnych, u- mieszczonych równolegle do osi przyrzadu w podlodze, oraz w górnych, umieszczo¬ nych swym jednym koncem na oslonie d ukladu korbowego pedla, a drugim — na stalym slupie pionowym /, umieszczonym na zewnetrznej stronie. W ten sposób owe prowadnice wraz z obu owemi slupami stalemi tworza dlugi prostokat, zamyka¬ jacy caly przyrzad i usztywniajacy go.Aby zas tak wazne, zwlaszcza podczas wiatru, usztywnienie bylo kompletne, sto¬ suje sie dwie poprzecznie rozmieszczone pary slupków k (fig. 1) góra zlaczonych z prowadnica (fig. 6).Na zewnetrznych bokach skrajnych u- kosników nozyc, t. j. przedniego mniejsze¬ go i tylnego wiekszego, znajduja sie skrzy¬ dla zaluzjowe / (fig. 1 i 2). Kazda polac skrzydla sklada sie z ramy, utworzonej z boków górnych i dolnych ukosników oraz z laczacych je z soba pretów, w której sa umieszczone prety poziome. Te prety sa tak rozmieszczone w obu polaciach, ze kaz¬ dy pret jednej polaci odpowiada srodkowi odstepu pomiedzy dwoma pretami drugiej polaci, czyli, ze prety te sa przestawione wzgledem siebie. Ma to na celu zapobieze¬ nie zawadzeniu sie wzajemnemu klap (ply¬ tek) przy tern polozeniu obu polaci, gdy one zawieraja ze soba kat ostry. Aby ze¬ tknieciu sie temu zapobiec, boki ukosników moga byc w tern miejscu zaokraglone, lub tez klapy w tern miejscu moga byc zasta¬ pione pionowym pasem skórzanym m m-2).Na tych pretach, jako na osiach, obracac sie moga o pewien kat klapy lub plytki z lekkiego lecz sztywnego materjalu, stano-wiace klapy z.aluzjowych skrzydel. Dolna krawedz kazdej klapy winna sie opierac o lezacy ponizej pret. U przedtaie j pary po¬ laci skrzydlowych klapy znajduja sie po stronie wewnetrznej i moga otwierac sie tylko do wewnatrz, natomiast u skrzydla tylnego mieszcza sie one po stronie ze¬ wnetrznej i otwieraja sie nazewnatrz.Zastosowanie calkowitych klap zamiast szeregu plytek moze byc [praktyczniejsze, gdyz nie zwisaja one wolno na pretach, lecz obracaja sie wraz z pretem, stale z niemi zlaczonym, a okadzonym wolno w ramach skrzydel. Sposób lem o tyle jest lepszy, ze upraszcza oliwienie, usuwa moznosc ocierania sie plytek o siebie, wreszcie ruch klap odbywac sie moze zu¬ pelnie cicho przy umieszczeniu na kazdej plycie w dWóch miejscach kawalka gumy lub sukna, o który klapy .opieralyby sie swa dolna krawedzia.Przy (powyzej opisanem rozmieszcze¬ niu klap, po stronie wewnetrznej skrzydel przednich, a zewnetrznej skrzydel tylnych, w chwili ich ruchu odsrodkowego, klapy skrzydel przednich otwieraja isie i przepu¬ szczaja swobodnie powietrze. W tym samym czasie opór powietrza zamyka klapy tylnego skrzydla, które, wywierajac na powietrze nacisk skierowany wtyl, tern samem popy¬ chaja samolot naprzód. Odwrotnie, przy ruchu dosrodkowym, t. j. kurczeniu sie no¬ zyc norymberskich, klapy skrzydla przed¬ niego zamykaja sie, a skrzydlo to ciagnie/ samolot, natomiast skrzydlo tylne przepu¬ szcza sWlObodtaie powietrze przez otwarte klapy, do podniesienia których przyczynia sie tez ped powietrza spowodowany ru¬ chem skrzydel przednich, który, naciska¬ jac ma powyzej rozmieszczone platy, przy¬ czynic sie moze do wzmocnienia ich nosno¬ sci. Dzieki powyzszym, odbywajacym sie naprzemian ruchom, samolot bedzie otrzy¬ mywal niezbedna do lotu sile pociagowa, ruch wiec obu skrzydel, przedniego i tyl¬ nego, zmienia sie w równych okresach z biernego na czynny i odwrotnie, skutkiem czego samolot moze sie poruszac naprzód.Gdy nastapi najwieksze zblizenie sie lub oddalenie przegubów /, /, znajdujacych sie naprzeciw siebie, nastepuje jeden skok (suw), równy promieniowi kola, zakreslo¬ nego obrotem pedla. Równoczesny skok obu skrzydel, zwlaszcza tylnego wieksze¬ go, bedzie znacznie wiekszy, a wiec i szyb¬ szy, dzieki czemu zyskuje sie znaczna si¬ le uderzenia w powietrze, zatem znaczna sile pedtna, skutkiem czego i silnik moze biec niezbyt predko.Druga odmiana pedla (fig. 3) rózni sie od pierwszej tern, ze zewnetrzne boki skrajnego ukosnika u skrzydel przednich sluza tylko do usztywnienia konstrukcji i jej uzupelnienia. Skrzydla z. klapami znaj¬ duja sie tu na bokach wewnetrznych z tej samej strony, co i w pierwszej odmianie.Boki skrajne ukosnika sa przedluzone i dzwigaja na swych przedluzeniach dodat¬ kowe, uzupelnia jaoe klapy. Skrzydla tyl¬ ne róznia sie od odmiany (fig. 1) tern, ze maja skrzydla dodatkowe, umieszczone na przedluzeniach boków przedostatnich* W odmilanie trzeciej (fig. 4) oprócz skrzydel ruchomych: przedniego i tylnegio znaj doi ja sie skrzydla posrednie, których dzialanie wspomaga skrzydla skrajne. Tu stosuje sie ilosc ukosników zwiekszona o jedna pare. Skrzydla przednie skrajne od¬ powiadaja tym samym skrzydlom przed¬ stawionym na fig. 1 iz ta róznica, ze maja skrzydla dodatkowe na przedluzeniach bo¬ ków skrajnych, zas skrzydla tylne sa te sa¬ me, co na fig. 3. Przy takiej konstrukcji mozna zmniejszyc wymiary ukosników i poslugiwac sie mniejszym ich skokieto (su¬ wem), co jest dogodne ze wzgledu na sile bezwladnosci masi poruszajacych sie ru¬ chem zwrotnym. Równiez sztywnosc ich przy mniejszych rozmiarach jest lepsza.Ciezar calego urzadzenia zmniejsza sie, a!k wiadomo, przez zastosowanie, o ile to jest mozliwe, rur o przekroju prostokat- — 3 —njm ikatowników, jako tez przez uzycie jako mat er ja hi aluminium (^linu) i drze¬ wa. Zmniejszenie tarcia uzyskuje sie przez zastapienie tarcia posuwistego tarciem po- toczystem, a mianowicie, stosujac w miej¬ scach suwania sie przedluzen laczników pionowych srodkowych przegubów, t. j. w prowadnicach górnych i dolnych walków lub kraków (fig, 6) i przez ciagle oliwienie wszystkich ruchomych czesci pedla przez otwór o (fig. 2); oliwa, splywajac po obra¬ cajacym sie wale pionowym Iku dolowi, do¬ staje sie przez zakrzywiane bocznice skut¬ kiem sily odsrodkowej do najdalszych miejsc pedla. Czesc jej, splywajac nizej ru¬ ra oslaniajaca wal b, dostaje sie do drugiej, dolnej komory.Co do oliwienia przegubów/jako tez ich walków, obracajacych sie w górnych i dol¬ nych prowadnicach, to rzecz te pozosta¬ wia sie do ewentualnego rozwiazania wy¬ twórni samolotów, podajac tylko dwa spo¬ soby: oliwienie automatyczne w chwili spo¬ czynku , t. j. przy zmianie kierunku ruchu nozyc, wiec w chwili najwiekszego ich skurczenia sie, albo podczas ruchu przez umieszczenie nad kazdym górnym czopem przegubów naczyniek z wyplywajacym zwolna olejem. W jednym i drugim przy-, padku oliwienie dolnych przegubów i aoi- nej prowadnicy nastapi automatycznie przecz splywanie oleju po pretach piono¬ wych laczników przegubów.Jako wade wynalazku tego mozna u- wazac przy mniejszych platowcach stosun¬ kowo wieksze obciazenie, która to okolicz¬ nosc nie wchodzi w rachube przy zastoso¬ waniu przy platowcach wiekszego typu i stetowcach, g|dy sie rozmiesci je pod temi ostatniemi, np. wtzdluz osi pedla w trzedh miejscach w równych odstejJach nad kabi¬ nami. Nastepnie jako wade nalezy uwazac moznosc przyma rznieci a klap do ramy podczas mgly i mrozu, zwlaszcza gdy dol¬ na czesc klapy nie opiera .sie na< umie- s.z.czonych w dwóch miejscach kawalkach gumy lub krajki. Do zalet tej konstrukcji nalezy zaliczyc znacznie powolniejszy ruch skrzydel w porównaniu ze smiglem, a zwlaszcza powolniejszy bieg silnika przy szybszej jezdzie, usuniecie' niebezpieczen¬ stwa polaczonego z zastosowaniem smigla, gdy tymczasem uszkodzenie klap np. kula karabinowa nie ma wplywu na pewnosc lo¬ tu, dalej prostote budowy zblizonej do wzorów przyrody, mozliwosc wiekszej o- szczednosci paliwa, wreszcie moznosc skie¬ rowania lotu w prawa lub lewa strone przez podniesienie i unieruchomienie jed¬ nej klapy lewej lub prawej polaci Jedne¬ go skrzydla. PL