Przedmiotem wynalazku jest sprezarka przeplywowa przeznaczona do silników turbinowych zwlaszoza lotniczyoh* Znana jest z polskiego opisu patentowego nr 134 101 odsrodkowa sprezarka przeplywowa, zawierajaca pomiedzy odsrodkowym wirnikiem i nieruchomym dyfuzorem9 wspólsrodkowo z nimi usytuowany, napedzany dodatkowy wirnik, wyposazony w odsrodkowy wieniec lopatkowy. Odsrod¬ kowy wirnik i dodatkowy wirnik napedzane sa z równymi lub róznymi predkosoiami obrotowymi, a maja przeciwne kierunki obrotów* Dla poprawienia efektów sprezania dodatkowy wirnik moze stanowic zespól, skladajacy sie z odsrodkowego lopatkowego wienca i oslony, obejmujaoej od¬ srodkowy wirnik. W tym przypadku kierunki obrotów odsrodkowego wirnika 1 dodatkowego wirni¬ ka sa zgodne, a predkosci obrotowe znacznie rózne* Oslona dodatkowego wirnika obejmujaca odsrodkowy wirnik moze byc wyposazona w osiowe lopatki, przed którymi w obudowie sprezarki usytuowana jest nieruchoma osiowa kierownica, utworzona z nastawianych lopatek, oo jeszoze bardziej poprawia efekty praoy* Opisana sprezarka mimo swoich zalet, dla niektórych zasto¬ sowan ma zbyt duze gabaryty promieniowe* Celem wynalazku bylo opraoowanie takiej konstrukoji, aby przy zachowaniu zalet przed¬ stawionego rozwiazania, uzyskac znaczne zmniejszenie wymiarów promieniowych sprezarki* Zadanie to spelnia sprezarka przeplywowa zawierajaca pomiedzy odsrodkowym wirnikiem i nieruchomym dyfuzorem, wspólsrodkowo z nimi usytuowany, napedzany dodatkowy wirnik, wypo¬ sazony w odsrodkowy lopatkowy wieniec* Przy czym odsrodkowy wirnik i dodatkowy wirnik ma¬ ja przeciwne kierunki obrotów, a predkosci obrotowe równe lub rózne, albo dodatkowy wirnik stanowi zespól zlozony z odsrodkowego lopatkowego wienca i oslony obejmujaoej odsrodkowy wirnik i wtedy kierunki obrotów odsrodkowego wirnika i dodatkowego wirnika sa zgodne, a predkosoi znacznie rózne* Wedlug wynalazku odsrodkowy lopatkowy wieniec dodatkowego wirni¬ ka, w swej tylnej czesci przechodni w osiowy lopatkowy wieniec.Przedmiot wynalazku w przykladaoh wykonania pokazany jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie p^ekrój wzdluzny sprezarki w której dodatkowy wirnik i odsrodko-2 137 046 wy wirnik maja przeciwne kierunki obrotów, a fig. 2 - wzdluzny przekrój sprezarki, w której odsrodkowy wirnik i dodatkowy wirnik - stanowiacy zlozony zespól - maja zgodne kierunki obrotów, W przykladzie na fig, 1 w obudowie 1 sprezarki, umieszozony Jest w lozyskach 2 napedza¬ ny dodatkowy wirnik 3 wyposazony w odsrodkowy lopatkowy wieniec 4, który w swej tylnej cze¬ sci przechodzi w osiowy lopatkowy wienieo 4a, Wewnatrz dodatkowego wirnika 3 w lozyskach 5 osadzony jest odsrodkowy wirnik 6 z lopatkami 7, a za wiencem 4a znajduje sie nieruchomy dy- fuzor 8. Odsrodkowy wirnik 6 i dodatkowy wirnik 3 napedzane sa z róznymi predkosciami obro¬ towymi i maja przeciwne kierunki obrotów. Czynnik roboczy przeplywa wzdluz lopatek 7 ulega- jao sprezaniu i dalej jest intensywnie sprezany wzdluz lopatek wienca 4 i 4a dodatkowego wirnika 3, a nastepnie zostaje wyhamowywany w nieruchomym dyfuzorze 8, oo powoduje dodatko¬ wy przyrost cisnienia statyoznego* Sprezarka przedstawiona na fig, 2 zawiera w obudowie 1 w lozyskach 2 umieszczony zespól dodatkowego wirnika 3 zlozony z odsrodkowego lopatkowego wienca 4, przechodzacego nastepnie w osiowy lopatkowy wienieo 4a i z oslony 9 wyposazonej w osiowe lopatki 10, wspartej na lo- zyskaoh 3, Wewnatrz zespolu dodatkowego wirnika 3t ulozy skowany jest w lozyskach 3 odsrodko¬ wy wirnik 6 wyposazony w lopatki 7, równiez w obudowie 1 sprezarki, przed lopatkami 10 do¬ datkowego wirnika 3, usytuowana jest nieruchoma osiowa kierownica utworzona z nastawianych lopatek 11, o profilach powodujacyoh przeciwbiezne zawirowania czynnika roboczego. Za wien¬ cem 4a znajduje sie nad dzwiekowy dyfuzor 8, Czynnik roboo^r wplywa do sprezarki wzdluz lopatek 11, ulegajac przeciwbieznemu zawiro¬ waniu, co umozliwia doprowadzenie do niego wiekszej ilosci energii za posrednictwem osio¬ wych lopatek 10 dodatkowego wirnika 3, Proces ten przebiega przy stosunkowo niskiej predko¬ sci wzglednej ozynnika roboczego poniewaz predkosc obrotowa dodatkowego wirnika 3 jest oko¬ lo dwukrotnie mniejsza od predkosci obrotowej odsrodkowego wirnika 6, przy czym kierunki obrotów obu wirników sa zgodne. Sprezanie strumienia ozynnika roboczego przebiega podczas jego przeplywu wzdluz osiowych lopatek 10 oraz, i to znaoznie intensywniej, wzdluz lopatek 7 odsrodkowego wirnika 6, a nastepnie wzdluz odsrodkowego lopatkowego wienoa 4 i osiowego lo¬ patkowego wienca 4a dodatkowego wirnika 3, Uksztaltowanie wienoa dodatkowego wirnika 3 - naj¬ pierw jako odsrodkowy 4 nastepnie jako osiowy 4a - powoduje zmiane kierunku przeplywu ozyn¬ nika roboczego z odsrodkowego na osiowy. Sprezony strumien czynnika roboczego po wyjsciu z wienoa 4a zostaje gwaltownie wyhamowany w naddzwiekowym dyfuzorze 8, przez co uzyskuje sie dodatkowo znaczny przyrost olsnienia statycznego* Przyjeoie takiego uksztaltowania lopatkowego wienca dodatkowego wirnika 3 - na poczatku odsrodkowego 4 a na koncu osiowego 4a - pozwala na osiagniecie wysokich parametrów pracy sprezarki, przy bardzo znacznym zmniejszeniu wymiarów promieniowych w stosunku do dotychczas znanyoh sprezarek.Sprezarka wedlug wynalazku moze byó stosowana w dwuwalowych silnikach turbinowyoh, do napedu smiglowców, sanolotów, a takze jako naped dalekobieznych autobusów i samochodów cie¬ zarowych.Zastrzezenie patentowe Sprezarka przeplywowa skladajaca sie z umieszczonych w obudowie, odsrodkowego wirnika i nieruchomego dyfusora pomiedzy którymi, wspólsrodkowo, usytuowany jest napedzany dodatko¬ wy wirnik wyposazony w odsrodkowy lopatkowy wienieo wedlug patentu nr 134 101, zna¬ mienna tym, ze odsrodkowy lopatkowy wienieo (4) dodatkowego wirnika (3) w swej tylnej czesci przeohodzi w osiowy lopatkowy wienieo (4a).137 046137 046 A 4a FLg.2 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 130 zl PL