Przedmiotem wynalazku jest wiertnica obroto¬ wa zawierajaca obrotnice wyposazona w uklad po¬ suwu, (przelotowe wrzeciona oraz glowice zacisko¬ we.Znana z polskiego opisu patentowego nr 57507 wiertnica obrotowa iposiada obrotnice, w której umieszczone jest przelotowe wrzeciono oraz dwie glowice zaciskowe umieszczone po obu jego stro¬ nach. Glowica zaciskowa przenoszaca obroty na przewód wiertniczy, dzieki czemu odbywa sie pro¬ ces wiercenia, przymocowana jest do wrzeciona.Druga glowica mocowana jest do silowników prze¬ noszacych posuw i docisk na przewód wiertniczy i sluzy jedynie do skrecania lub rozkrecania tego przewodu, mechanizujac te czynnosci.Polski opis patentowy nr 64 700 przedstawia wier¬ tnice wyposazona w obrotnice zawierajaca równiez dwie glowice zaciskowe lecz umieszczone po jed¬ nej stronie wrzeciona. I w tyim rozwiazaniu tylko jedna z glowic sluzy do przenoszenia obrotów* na przewód wiertniczy ,druga zas, umieszczona przed pierwsza, przytrzymuje ten przewód podczas jego skrecania lub rozkrecania. Wyposazenie wiertnicy w dodatkowy hydrauliczny przesuwak sluzacy do przemieszczania przewodu wiertniczego pozwala na prawie calkowite zmechanizowanie czynnosci po¬ mocniczych.Opisane powyzej i inne znane wiertnice pracuja w ten sposób, ze napedzana przez wrzeciono! glo¬ wica zaciskowa przenosi ruch obrotowy na prze- 10 15 20 25 wód wiertniczy. W wyniku ruchu obrotowego te¬ go przewodu skojarzonego z dociskiem i posuwem wywieranymi na niego przez silowniki hydraulicz¬ ne nastepuje wiercenie. Dlugosc wywierconego ot¬ woru limitowana jest skokiem silowników dociska¬ jacych, po czym musi nastapic przerwa w wier¬ ceniu i powrót glowicy zaciskowej wraz z wrze¬ cionem do polozenia wyjsciowego i cykj wiercenia rozpoczyna sie na nowo. W tym systemie pracy, warunkowanym konstrukcja obrotnicy, po kazdym ruchu roboczym wiertnicy nastepuje ruch jalowy, co powoduje wydluzenie czasu wiercenia otworów o dowolnej dlugosci.Celem wynalazku jest umozliwienie prowadzenia wiercenia ciaglego przez wyeliminowania ruchów jalowych glowicy zaciskowej wraz z wrzecionem jak równiez znaczne uproszczenie obslugi wiert¬ nicy.Wiertnica obrotowa wedlug wynalazku ma obrot¬ nice posiadajaca dwa wspólosiowe wrzeciona, na przeciwleglych koncach których umieszczone sa glowice zaciskowe. Otwieranie i zamykanie glowic zaciskowych realizowane jest za posrednictwem au¬ tomatycznie sterowanego zaworu] przez hydraulicz¬ ne silowniki dzialajace w ukladzie przeciwsobnym.Kazda z glowic zaciskowych wyposazona jest w co najmniej jeden taki silownik. Automatyczne ste¬ rowanie tego zaworu powodowane jest krancowym polozeniem silowników posuwu. Moze byc on rów¬ niez sterowana recznie, co wykorzystuje sie pod- 136 928136 928 3 czas laczenia i rozlaczania przewodu wiertniczego.Hydrauliczne silowniki otwierajace i zamykajace glowice zaciskowe sprzezone sa hydraulicznie po¬ przez odpowiedni zawór z hydraulicznymi silowni¬ kami nadajacymi kazdemu z wrzecion (posuw wzdluzny, przy czym silowniki te równiez dziala¬ ja w ukladzie przecisobnym. Kazde z wrzecion ma co najmniej jeden taki silownik posuwu. Silow¬ niki posuwu polaczone sa miedzy soba zaworem w ten sposób, ze silownik posuwu glowicy wyko¬ nujacej ruch jalowy zasilany jest olejem wytlacza¬ nym z silownika posuwu) glowicy zaciskowej wy¬ konujacej w tym czasie ruch roboczy.Wrzeciona polaczone sa z soba za pomoca stero¬ wanego dzwignia mechanizmu sprzegajacego prze¬ kazujacego ruch obrotowy z silnika i przekladni na wrzeciona. Mechanizm sprzegajacy sklada sie z dwu tulei wielowypustowych lozyskowanych w korpusie obrotnicy i osadzonych na kazdym z wrze¬ cion oraz sprzegla zebatego. Sprzeglo zebate sluzy do unieruchamiania jednego z wrzecion, umozliwia¬ jac tym samym laczenie lub rozlaczenie przewodu wiertniczego, co pozwolilo na eliminacje specjal¬ nych urzadzen! sluzacych do tego celu a tym sa¬ mym znaczne uproszczenie konstrukcji wiertnicy.W wiertnicy obrotowej wedlug wynalazku proces wiercenia prowadzony jest w sposób ciagly gdyz konstrukcja obrotnicy sprawia, ze gdy jedna glo¬ wica zaciskowa wraz z przynaleznym jej ukladem silowników iwykonuje ruch roboczy, glowica druga z identycznym ukladem silowników wykonuje ruch jalowy. Po osiagnieciu polozenia krancowego, wa¬ runkowanego Skokiem silowników posuwu, role tych zespolów zmieniaja sie automatycznie a wiec glowica pierwsza wykonuje ruch jalowy zas glowica druga ruch roboczy.Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykla¬ dzie wykonania' na rysunku obrazujacym przekrój podluzny obrotnicy wiertnicy obrotowej.Na przeciwleglych tkoncach dwu wspólosiowych wrzecion 1 osadzone sa glowice zaciskowe 2 i 3.Wrzeciona 1 polaczone sa z soba mechanizmem sprzegajacym 4, który przekazuje obroty z silnika i przekladni na te wrzeciona 1. Sterowany dzwignia 5 mechanizm sprzegajacy 4 sklada sie z dwu wie¬ lowypustowych tulei 6 i sprzegla zebatego 7. Sprze¬ glo 7 sluzy do zablokowania obrotu glowicy 3 podczas laczenia lub rozlaczania przewodu wier¬ tniczego. Otwieranie i zaciskanie szczek 8 glowicy 2 i) 3 odbywa sie iprzy pomocy dwu par hydrau¬ licznych silowników 9 sterowanych zaworami 10 i 11. Posuw wzdluzny wrzecion 1 wraz z glowicami 2 13 realizuja pary hydraulicz¬ nych silowników 12, które sa sterowane zaworami 10 1 13: Cyikl pracy wiertnicy wedlug wynalazku rozpo¬ czyna sie przy ustawieniu zaworów 11 i 13 w po¬ lozenie „wiercenie". Wówczas glowica 2 zostaje 4 zamknieta a jej szczeki 8 zacisniete na przewodzie wiertniczym, natomiast szczeki 8 glowicy 3 sa roz¬ warte i wykonuje ona ruch jalowy. Odbywa sie wiercenie glowica 2, która jest przesuwana do 5 przodu przynalezna jej para hydraulicznych silow¬ ników 12. Pracujace przeciwsobnie pary silowni¬ ków 12 oddalaja sie od siebie na odleglosc ich skoku, przy czym silowniki 12 glowicy 3 zasilane sa olejem wyplywajacym z silowników 12 glowicy. 10 Po osiagnieciu przez silowniki 12 skrajnego polo¬ zenia nastepuje automatyczne przesterowanie za¬ woru 10 co powoduje rozwarcie siej szczek 8 glo¬ wicy 2 i zacisniecie szczek 8 glowicy 3. Wiercenie wykonuje teraz glowica 3, natomiast glowica 2 !5 wykonuje ruch jalowy, silowniki 12 zblizaja sie do siebie, wracajac w polozenie wyjsciowe. Pra¬ cujace na przemian glowice 2 i 3 zapewniaja ciag¬ losc procesu wiercenia.Drugie polozenie zaworu 11 przeznaczone jest dla 20 operacji wyciagania przewodu wiertniczego z otwo¬ ru i powoduje odwrotna kolejnosc zamykania i ot¬ wierania szczek 8 glowic 2 i 3.Laczenie lub rozlaczanie przewodui wiertniczego odbywa sie przy recznie sterowanym zaworze 11 25 i unieruchomionym sprzeglem zebatym 7 jednym z wrzecion 1.Wiertnica obrotowa wedlug wynalazku pozwala na przyspieszenie czasu wiercenia otworów przez wyeliminowanie wszystkich ruchów jalowych oraz 30 sprowadzenie do koniecznego minimum prac po¬ mocniczych.Zastrzezenia patentowe 35 1. Wiertnica obrotowa zawierajaca obrotnice wy¬ posazona w uklad posuwu, przelotowe wrzeciona oraz glowice zaciskowe, znamienna tym, ze obrot¬ nica ma polaczone miedzy soba mechanizmem sprzegajacym (4) dwa wspólosiowe wrzeciona (1) 40 wyposazone na przeciwleglych koncach w glowice zaciskowe (2 i 3), z których kazda ma co najmniej jeden hydrauliczny silownik (9) otwierania i zamy¬ kania szczek (8) a kazde z wrzecion (1) ma co naj¬ mniej jeden hydrauliczny silownik posuwu (12), 45 przy czym] hydrauliczne silowniki (9) maja sprze¬ zenie hydrauliczne miedzy soba oraz z hydraulicz¬ nymi silownikami (12) poprzez zawory (11 i 13). 2. Wiertnica obrotowa wedlug zastrz. 1, znamienna tyni, ze mechanizm sprzegajacy (4) ma dwie tuleje 50 wielowypustowe (6) osadzone na kazdym z dwu wrzecion <1) oraz ma sprzeglo zebate (7). 3. Wiertnica obrotowa wedlug zastrz. ii, znamien¬ na tym, ze] hydrauliczne silowniki (9) glowicy za¬ ciskowej (2) sa fw ukladzie przeciwsobnym wzgle- 55 dem silowników (9) glowicy zaciskowej (3). 4. Wiertnica obrotowa wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze hydrauliczne silowniki posuwur (12) sa w ukladzie przeciwsobnym wzgledem siebie.136 928 PL